Hoofdstuk
1
–
Algemene
inleiding
Hematologie
is
de
tak
van
de
medische
wetenschap.
die
zich
bezighoudt
met
de
bestudering
van
de
samenstelling
en
de
eigenschappen
van
bloed,
de
bloedvormende
organen
en
bloedziekten.
De
klinische
hematologie
wordt
beoefend
door
een
medisch
specialist,
die
de
zorg
heeft
voor
patiënten
met
bloedziekten.
De
laboratoriumhematologie
wordt
uitgeoefend
door
een
klinisch
chemicus
of
een
arts
klinische
chemie
die
gespecialiseerd
is
in
hematologie.
De
laboratoriumhematologie
kan
worden
ingedeeld
in
vier
grote
onderdelen:
• hemocytometrie
–
verrichten
van
fysische
en/of
chemische
metingen
aan
bloed
of
cellen
in
bloed
• hemato-‐morfologie
–
bestudeert
de
vorm
en
ander
d.m.v.
kleuringen
zichtbaar
gemaakte
eigenschappen
van
bloedcellen
met
een
microscoop
• hemostase
–
houdt
zich
bezig
met
alle
processen
die
optreden
bij
bloedstolling,
de
wand
van
de
bloedvaten
wordt
hier
ook
toe
gerekend.
• immuno-‐hematologie
–
richt
zich
op
kennis
van
immunologische
aspecten
van
bloedcellen
en
bloedplasma.
bloedtransfusie
en
transplantatie
horen
ook
bij
dit
onderdeel
Samenstelling
van
het
bloed
Bloed
is
een
viskeuze
vloeistof
met
een
soortelijk
massa
van
ongeveer
1,06kg/l.
Bloed
bestaat
uit
een
vloeistof
(geel)
dat
het
plasma
wordt
genoemd
en
in
dat
plasma
bevinden
zich
de
bloedcellen.
In
normale
omstandigheden
bestaat
45%
van
het
bloed
uit
cellen,
waarvan
het
grootste
deel
erytrocyten,
vandaar
de
rode
kleur.
trombocyten
vormen
ongeveer
0,1%
van
het
aandeel
in
het
bloed
en
de
leukocyten
hebben
een
nog
kleiner
aandeel.
Het
bloed
stroomt
in
arteriën
(slagader),
arteriolen
(kleine
slagaders),
capillairen
(haarvaten)
en
venen
(aders).
Functies
van
het
bloed
Een
van
de
belangrijkste
functies
van
het
bloed
is
de
weefsels
voorzien
van
zuurstof.
Via
de
longen
wordt
zuurstof
ingeademd
en
meteen
gebonden
aan
hemoglobine
in
de
erytrocyten.
De
cellen
in
de
weefsels
hebben
de
zuurstof
nodig
voor
hun
metabolisme,
maar
bloed
zorgt
ook
voor
de
afvoer
van
CO2
naar
de
longen,
dat
bij
het
metabolisme
in
de
weefsels
is
ontstaan.
De
functies
van
bloed
zijn
hieronder
weergegeven.
• transporteren
van
andere
voedingsstoffen
die
nodig
zijn
voor
metabolisme,
• transport
van
afvalstoffen
naar
organen
(nieren
en
longen)
• afweren
van
lichaamsvreemde
stoffen
en
micro-‐organismen
(leukocyten)
• intact
blijven
van
de
bloedvaten
(trombocyten)
• regulering
van
water-‐
en
zout
huishouding
• regulering
van
lichaamstemperatuur.
bloedafname
Wanneer
bloed
buiten
de
bloedvaten
komt,
zal
het
gaan
stollen.
Om
dit
te
voorkomen
wordt
bloed
bij
afname
opgevangen
in
buisje
waarin
zicht
anticoagulantia
(stolling
remmende
stoffen)
bevinden.
Het
bloed
blijft
dan
bijna
in
natuurlijke
staat,
dus
een
suspensie
van
cellen
en
plasma.
Zonder
anticoagulantia
ontstaat
een
onoplosbaar
netwerk
van
fibrine,
waarin
de
meeste
cellen
gebonden
worden.
Men
spreekt
van
serum
als
men
het
waterige
deel
van
gestold
bloed
bedoelt.
Serum
is
dus
bloedplasma,
waaruit
de
stoffen
verwijderd
zijn
die
nodig
waren
voor
stolling.
anticoagulantia
werkt
op
verschillende
manieren
waarbij
er
2
van
belang
zijn:
1
–
Algemene
inleiding
Hematologie
is
de
tak
van
de
medische
wetenschap.
die
zich
bezighoudt
met
de
bestudering
van
de
samenstelling
en
de
eigenschappen
van
bloed,
de
bloedvormende
organen
en
bloedziekten.
De
klinische
hematologie
wordt
beoefend
door
een
medisch
specialist,
die
de
zorg
heeft
voor
patiënten
met
bloedziekten.
De
laboratoriumhematologie
wordt
uitgeoefend
door
een
klinisch
chemicus
of
een
arts
klinische
chemie
die
gespecialiseerd
is
in
hematologie.
De
laboratoriumhematologie
kan
worden
ingedeeld
in
vier
grote
onderdelen:
• hemocytometrie
–
verrichten
van
fysische
en/of
chemische
metingen
aan
bloed
of
cellen
in
bloed
• hemato-‐morfologie
–
bestudeert
de
vorm
en
ander
d.m.v.
kleuringen
zichtbaar
gemaakte
eigenschappen
van
bloedcellen
met
een
microscoop
• hemostase
–
houdt
zich
bezig
met
alle
processen
die
optreden
bij
bloedstolling,
de
wand
van
de
bloedvaten
wordt
hier
ook
toe
gerekend.
• immuno-‐hematologie
–
richt
zich
op
kennis
van
immunologische
aspecten
van
bloedcellen
en
bloedplasma.
bloedtransfusie
en
transplantatie
horen
ook
bij
dit
onderdeel
Samenstelling
van
het
bloed
Bloed
is
een
viskeuze
vloeistof
met
een
soortelijk
massa
van
ongeveer
1,06kg/l.
Bloed
bestaat
uit
een
vloeistof
(geel)
dat
het
plasma
wordt
genoemd
en
in
dat
plasma
bevinden
zich
de
bloedcellen.
In
normale
omstandigheden
bestaat
45%
van
het
bloed
uit
cellen,
waarvan
het
grootste
deel
erytrocyten,
vandaar
de
rode
kleur.
trombocyten
vormen
ongeveer
0,1%
van
het
aandeel
in
het
bloed
en
de
leukocyten
hebben
een
nog
kleiner
aandeel.
Het
bloed
stroomt
in
arteriën
(slagader),
arteriolen
(kleine
slagaders),
capillairen
(haarvaten)
en
venen
(aders).
Functies
van
het
bloed
Een
van
de
belangrijkste
functies
van
het
bloed
is
de
weefsels
voorzien
van
zuurstof.
Via
de
longen
wordt
zuurstof
ingeademd
en
meteen
gebonden
aan
hemoglobine
in
de
erytrocyten.
De
cellen
in
de
weefsels
hebben
de
zuurstof
nodig
voor
hun
metabolisme,
maar
bloed
zorgt
ook
voor
de
afvoer
van
CO2
naar
de
longen,
dat
bij
het
metabolisme
in
de
weefsels
is
ontstaan.
De
functies
van
bloed
zijn
hieronder
weergegeven.
• transporteren
van
andere
voedingsstoffen
die
nodig
zijn
voor
metabolisme,
• transport
van
afvalstoffen
naar
organen
(nieren
en
longen)
• afweren
van
lichaamsvreemde
stoffen
en
micro-‐organismen
(leukocyten)
• intact
blijven
van
de
bloedvaten
(trombocyten)
• regulering
van
water-‐
en
zout
huishouding
• regulering
van
lichaamstemperatuur.
bloedafname
Wanneer
bloed
buiten
de
bloedvaten
komt,
zal
het
gaan
stollen.
Om
dit
te
voorkomen
wordt
bloed
bij
afname
opgevangen
in
buisje
waarin
zicht
anticoagulantia
(stolling
remmende
stoffen)
bevinden.
Het
bloed
blijft
dan
bijna
in
natuurlijke
staat,
dus
een
suspensie
van
cellen
en
plasma.
Zonder
anticoagulantia
ontstaat
een
onoplosbaar
netwerk
van
fibrine,
waarin
de
meeste
cellen
gebonden
worden.
Men
spreekt
van
serum
als
men
het
waterige
deel
van
gestold
bloed
bedoelt.
Serum
is
dus
bloedplasma,
waaruit
de
stoffen
verwijderd
zijn
die
nodig
waren
voor
stolling.
anticoagulantia
werkt
op
verschillende
manieren
waarbij
er
2
van
belang
zijn:
