Samenvatting estate planning
Inhoudsopgave
ALGEMEEN........................................................................................................................................3
DEFINITIE ESTATE PLANNING..........................................................................................................................3
DE SCHIJF VAN VIJF......................................................................................................................................3
ALGEMENE CHECKLIST VOOR NOTARISSEN........................................................................................................3
NSW LANDGOED........................................................................................................................................4
LEVENSTESTAMENT......................................................................................................................................5
ONDERNEMING...........................................................................................................................................6
RELATIEVERMOGENSRECHT/HUWELIJKSVERMOGENSRECHT..........................................................10
WIJZIGING HVW......................................................................................................................................10
VERSCHILLEN FINAAL VERREKENBEDING MET ALGEHELE GEMEENSCHAP................................................................11
PERIODIEK VERREKENBEDING.......................................................................................................................11
BEPAALD OMVANG EN SAMENSTELLING VAN DE NALATENSCHAP, AANDACHTSPUNTEN:...........................................12
HUWELIJK/GP ALS ESTATE PLANNING TOOL (PUUR OM SCHENK/ERFBELASTING TE BESPAREN)..................................12
CORRECTIE KOUDE UITSLUITING....................................................................................................................13
FINAAL VERREKENBEDING FISCAAL................................................................................................................13
BREUKDELENGEMEENSCHAP (1:100)............................................................................................................13
SAMENWONERS........................................................................................................................................13
VERBLIJVINGSBEDING.................................................................................................................................14
SCHENKING (GIFT)...........................................................................................................................15
HERROEPELIJKE SCHENKING.........................................................................................................................16
UITSLUITINGSCLAUSULE..............................................................................................................................16
INSLUITINGSCLAUSULE (VANAF 2018 ART. 1:94 LID 3 ONDER B)/ZACHTE UITSLUITINGCLAUSULE..............................16
INBRENGCLAUSULE....................................................................................................................................16
FISCALE REDENEN OM TE SCHENKEN..............................................................................................................16
AANDACHTSPUNTEN BIJ BELASTE SCHENKINGEN (VRIJSTELLING + 1E TARIEFSCHIJF).................................................17
SAMENLOOP SCHENK- EN OVERDRACHTSBELASTING (ART. 24 LID 2 SW).............................................................17
VERKOOP TEGEN TE LAGE WAARDE WOZ-WAARDE VS. WEV (ART. 21 LID 5 SW)................................................17
TWEETRAPSSCHENKING...............................................................................................................................18
SCHENKING ONDER BEWIND........................................................................................................................18
VERHOOGDE VRIJSTELLING (ART. 33 SUB 5 SW).............................................................................................18
AANDACHTSPUNTEN JUBELTON-VRIJSTELLING..................................................................................................18
DIRECT OPEISBARE GELDLENING...................................................................................................................18
VOORTIJDIGE AFLOSSING GELDVORDERING.....................................................................................................19
SCHENKING AAN ANBI...............................................................................................................................19
SCHENKING AAN SBBI................................................................................................................................19
VERKOOP BLOOT-EIGENDOM.......................................................................................................................20
CERTIFICERING VERMOGEN..........................................................................................................................20
1
,TESTAMENT.....................................................................................................................................21
TESTAMENT-BESPREKING............................................................................................................................21
IK-OPA-TRUCJES........................................................................................................................................21
WETTELIJKE VERDELING (4:13)....................................................................................................................22
WILSRECHTEN UITSLUITEN?.........................................................................................................................22
RENTE BIJ WETTELIJKE VERDELING.................................................................................................................23
ERFDEEL AANPASSEN..................................................................................................................................24
OUDERLIJKE BOEDELVERDELING (OBV)...........................................................................................................24
KEUZELEGAAT TEGEN INBRENG.....................................................................................................................25
VRUCHTGEBRUIKTESTAMENT.......................................................................................................................25
COMBINATIETESTAMENT.............................................................................................................................25
TWEETRAPSMAKING...................................................................................................................................26
LEVENSVERZEKERING/PENSIOEN/SOCIALE ZEKERHEID....................................................................27
BEGRIPPEN...............................................................................................................................................27
PARTNERVERKLARING VS. PANDRECHT...........................................................................................................27
ART. 13 SW............................................................................................................................................28
TWEE LEREN.............................................................................................................................................29
LEVENSVERZEKERING EN ERFRECHT...............................................................................................................30
LEVENSVERZEKERING EN HVR -> ART. 1:88/96A BW.....................................................................................30
INTERNATIONAAL............................................................................................................................31
CASUS IPR...............................................................................................................................................31
CASUS IBR...............................................................................................................................................31
HUWELIJKSVERMOGENSRECHT CONFLICTENRECHT KALENDER..............................................................................31
IPR ERFRECHT..........................................................................................................................................32
IBR = INTERNATIONAAL BELASTINGRECHT......................................................................................................32
MOGELIJKE VERSCHILLEN MET BUITENLAND:...................................................................................................33
IPR........................................................................................................................................................33
GEREGISTREERD PARTNERSCHAP...................................................................................................................33
2
,Algemeen
Definitie estate planning
Geen vastomlijnde definitie.
Schols -> een generalistisch specialisme gericht op het overhevelen van vermogen. Het
gestructureerd overhevelen van vermogen van vaak de ene generatie op de andere
generatie maar kan ook zijn van generatie naar goede doelen bijvoorbeeld. Ook het beheer
van het vermogen kort na overlijden.
o T-Shape model -> breedte in kennis en staander is de diepgang van de kennis.
Schoenmaker -> inventarisatie civiele en fiscale gevolgen bij overgang van vermogen
De schijf van vijf
1. Relatievermogensrecht/huwelijksvermogensrecht
a. In principe niet belast SW, tenzij fictie art. 11 SW
2. Schenking (gift) = belastbaar feit SW
3. Testament = belastbaar feit SW
4. Levensverzekering/pensioen/sociale zekerheid
a. Nabestaandepensioen = partnerpensioen
5. Internationaal
Algemene checklist voor notarissen
1. Disagreement
a. Geen onduidelijke begrippen in testament (wettelijk erfdeel, afstammelingen),
juridisch dicht timmeren, bij onenigheid extra alert zijn.
2. Death
a. Waar gaat vermogen heen (uitsluitingsclausule), ook als ontvanger overlijdt
(tweetrap).
b. Rampenclausule (Hof Den Haag 12 mei 2020 Dominicaanse Republiek)
3. Divorce
a. Opletten bij finaal verrekenbeding voor besparen van erfbelasting!
b. Opletten bij gemeenschap van goederen voor besparen van erfbelasting!
c. Opletten bij HVW maken op vermogensposities partijen finaal verrekenbeding!
4. Disaster
a. Faillissement, schuldsanering NP, bijstand indien erven dan stop, bij niet opeisbare
vordering dan bijstand terugbetalen
b. Benadelen derden
5. Disability
a. Wilsbekwaamheid (nietigheid 3:34), ontvangers in staat met geld om te gaan
bewind. Ontvanger wilsonbekwaam/handelingsonbekwaam, bewind of
schenkingsbewind. Minderjarige handelingsonbekwaam daarvoor ouderlijk/voogdij
bewind.
b. Bewindclausule -> als je niet wilt dat andere ouder bewind over vermogen krijgt.
6. Documents, CYA + 20 jr
a. CYA = cover your ass letter
b. 20 jaar verjaringstermijn, dus alle papieren 20 jaar bewaren.
7. Difficulty, KISS
a. KISS = keep it simple stupid
b. Volgende generatie opzadelen met vervelende bepalingen
3
, NSW landgoed
Fiscale faciliteiten
o Schenk- en erfbelasting (artikel 7/7a NSW)
Opengesteld voor publiek? -> voorwaardelijke invorderingsvrijstelling (je
moet wel aan bezitseis en instandhoudingseis blijven voldoen)
Niet opengesteld voor publiek -> Helft van bestemmingswaarde, ongeveer
60% (dus helft van 80% WEV)
LET OP! als niet gerangschikt dan bij erven 8 maanden en bij schenken 2
maanden om te gaan rangschikken
LET OP! art. 7a BV 70% of meer activiteiten gaan om instandhouden
LET OP! bij wettelijke verdeling dan erven zij onderbedelingsvorderingen en
daarover wel erfbelasting verschuldigd zie HR 27 november 2009
o Overdrachtsbelasting (art. 9a NSW)
LET OP! Wel voldoen aan instandhoudingseis (art. 9c NSW)
Daarom kettingbeding en onherroepelijke volmacht opnemen in
leveringsakte
Geldt ook voor landgoed BV/NV’s
o Inkomstenbelasting (artikel 5.7 Wet IB 2001)
Vrijstelling vermogensrendementsheffing box 3 met uitzondering van
gebouwen (dus niet box 1)
LET OP! Vol eigendom, niet vruchtgebruik. (staatssecretaris bang
voor misbruik)
LET OP! Ook in geval van defiscalisering
Ook voor BV/NV art. 23 uitv. besl. IB
o Vennootschapsbelasting (art. 5 Vpb)
Vrijstelling indien 70% voor instandhouding landgoed
o OZB (gemw 220d en e lid 1)
Vrijstelling onroerendezaakbelasting m.u.v. gebouwen (art. 220d Gem)
o WOZ-waarde (art. 17 lid 5 Wet WOZ) -> woning afwaarderen naar
bestemmingswaarde
vrijstelling grond (art. 2 Uitv. Uitgezonderde objecten)
Vereisten landgoed
o 1. Oppervlakte minimaal 5 ha
o 2. Aaneengesloten gebied
o 3. Ten minste 30% bos en/of natuur
o 4. Gebruik maakt geen inbreuk op natuurschoon
o 5. Deelgenoten in onverdeeldheid worden voor NSW aangemerkt als 1 eigenaar
o 6. Instandhoudingseis van 25 jaar (art. 7 lid 1 jo. Art. 8 lid 1 NSW en 9c NSW)
Indien niet meer voldoet dan pro rata betalingsfaciliteiten terugbetalen
LET OP! Vervreemding leidt tot verlies NSW-status, maar opvolger kan
rangschikking continueren binnen 6 maanden (art. 3 lid 2 NSW) -> bij
vervreemding deze plicht aan opvolger opleggen, zorgen dat ketting niet
verbroken wordt. Dus claim doorschuiven aan koper.
o 7. Bezitseis (art. 8a lid 1 NSW)
Voor erfgenamen/begiftigde die moeten 25 jaar lang zelf houden.
LET OP! Niet bij schenking door begiftigde/erfgenaam
Claim wordt ieder jaar met 4% verminderd
Daarom zo vroeg mogelijk schenken? Let op: artikel 10 SW en
inkomstenbelasting als het eigen woning betreft
Geen optimale benutting NSW-faciliteit bij
4
Inhoudsopgave
ALGEMEEN........................................................................................................................................3
DEFINITIE ESTATE PLANNING..........................................................................................................................3
DE SCHIJF VAN VIJF......................................................................................................................................3
ALGEMENE CHECKLIST VOOR NOTARISSEN........................................................................................................3
NSW LANDGOED........................................................................................................................................4
LEVENSTESTAMENT......................................................................................................................................5
ONDERNEMING...........................................................................................................................................6
RELATIEVERMOGENSRECHT/HUWELIJKSVERMOGENSRECHT..........................................................10
WIJZIGING HVW......................................................................................................................................10
VERSCHILLEN FINAAL VERREKENBEDING MET ALGEHELE GEMEENSCHAP................................................................11
PERIODIEK VERREKENBEDING.......................................................................................................................11
BEPAALD OMVANG EN SAMENSTELLING VAN DE NALATENSCHAP, AANDACHTSPUNTEN:...........................................12
HUWELIJK/GP ALS ESTATE PLANNING TOOL (PUUR OM SCHENK/ERFBELASTING TE BESPAREN)..................................12
CORRECTIE KOUDE UITSLUITING....................................................................................................................13
FINAAL VERREKENBEDING FISCAAL................................................................................................................13
BREUKDELENGEMEENSCHAP (1:100)............................................................................................................13
SAMENWONERS........................................................................................................................................13
VERBLIJVINGSBEDING.................................................................................................................................14
SCHENKING (GIFT)...........................................................................................................................15
HERROEPELIJKE SCHENKING.........................................................................................................................16
UITSLUITINGSCLAUSULE..............................................................................................................................16
INSLUITINGSCLAUSULE (VANAF 2018 ART. 1:94 LID 3 ONDER B)/ZACHTE UITSLUITINGCLAUSULE..............................16
INBRENGCLAUSULE....................................................................................................................................16
FISCALE REDENEN OM TE SCHENKEN..............................................................................................................16
AANDACHTSPUNTEN BIJ BELASTE SCHENKINGEN (VRIJSTELLING + 1E TARIEFSCHIJF).................................................17
SAMENLOOP SCHENK- EN OVERDRACHTSBELASTING (ART. 24 LID 2 SW).............................................................17
VERKOOP TEGEN TE LAGE WAARDE WOZ-WAARDE VS. WEV (ART. 21 LID 5 SW)................................................17
TWEETRAPSSCHENKING...............................................................................................................................18
SCHENKING ONDER BEWIND........................................................................................................................18
VERHOOGDE VRIJSTELLING (ART. 33 SUB 5 SW).............................................................................................18
AANDACHTSPUNTEN JUBELTON-VRIJSTELLING..................................................................................................18
DIRECT OPEISBARE GELDLENING...................................................................................................................18
VOORTIJDIGE AFLOSSING GELDVORDERING.....................................................................................................19
SCHENKING AAN ANBI...............................................................................................................................19
SCHENKING AAN SBBI................................................................................................................................19
VERKOOP BLOOT-EIGENDOM.......................................................................................................................20
CERTIFICERING VERMOGEN..........................................................................................................................20
1
,TESTAMENT.....................................................................................................................................21
TESTAMENT-BESPREKING............................................................................................................................21
IK-OPA-TRUCJES........................................................................................................................................21
WETTELIJKE VERDELING (4:13)....................................................................................................................22
WILSRECHTEN UITSLUITEN?.........................................................................................................................22
RENTE BIJ WETTELIJKE VERDELING.................................................................................................................23
ERFDEEL AANPASSEN..................................................................................................................................24
OUDERLIJKE BOEDELVERDELING (OBV)...........................................................................................................24
KEUZELEGAAT TEGEN INBRENG.....................................................................................................................25
VRUCHTGEBRUIKTESTAMENT.......................................................................................................................25
COMBINATIETESTAMENT.............................................................................................................................25
TWEETRAPSMAKING...................................................................................................................................26
LEVENSVERZEKERING/PENSIOEN/SOCIALE ZEKERHEID....................................................................27
BEGRIPPEN...............................................................................................................................................27
PARTNERVERKLARING VS. PANDRECHT...........................................................................................................27
ART. 13 SW............................................................................................................................................28
TWEE LEREN.............................................................................................................................................29
LEVENSVERZEKERING EN ERFRECHT...............................................................................................................30
LEVENSVERZEKERING EN HVR -> ART. 1:88/96A BW.....................................................................................30
INTERNATIONAAL............................................................................................................................31
CASUS IPR...............................................................................................................................................31
CASUS IBR...............................................................................................................................................31
HUWELIJKSVERMOGENSRECHT CONFLICTENRECHT KALENDER..............................................................................31
IPR ERFRECHT..........................................................................................................................................32
IBR = INTERNATIONAAL BELASTINGRECHT......................................................................................................32
MOGELIJKE VERSCHILLEN MET BUITENLAND:...................................................................................................33
IPR........................................................................................................................................................33
GEREGISTREERD PARTNERSCHAP...................................................................................................................33
2
,Algemeen
Definitie estate planning
Geen vastomlijnde definitie.
Schols -> een generalistisch specialisme gericht op het overhevelen van vermogen. Het
gestructureerd overhevelen van vermogen van vaak de ene generatie op de andere
generatie maar kan ook zijn van generatie naar goede doelen bijvoorbeeld. Ook het beheer
van het vermogen kort na overlijden.
o T-Shape model -> breedte in kennis en staander is de diepgang van de kennis.
Schoenmaker -> inventarisatie civiele en fiscale gevolgen bij overgang van vermogen
De schijf van vijf
1. Relatievermogensrecht/huwelijksvermogensrecht
a. In principe niet belast SW, tenzij fictie art. 11 SW
2. Schenking (gift) = belastbaar feit SW
3. Testament = belastbaar feit SW
4. Levensverzekering/pensioen/sociale zekerheid
a. Nabestaandepensioen = partnerpensioen
5. Internationaal
Algemene checklist voor notarissen
1. Disagreement
a. Geen onduidelijke begrippen in testament (wettelijk erfdeel, afstammelingen),
juridisch dicht timmeren, bij onenigheid extra alert zijn.
2. Death
a. Waar gaat vermogen heen (uitsluitingsclausule), ook als ontvanger overlijdt
(tweetrap).
b. Rampenclausule (Hof Den Haag 12 mei 2020 Dominicaanse Republiek)
3. Divorce
a. Opletten bij finaal verrekenbeding voor besparen van erfbelasting!
b. Opletten bij gemeenschap van goederen voor besparen van erfbelasting!
c. Opletten bij HVW maken op vermogensposities partijen finaal verrekenbeding!
4. Disaster
a. Faillissement, schuldsanering NP, bijstand indien erven dan stop, bij niet opeisbare
vordering dan bijstand terugbetalen
b. Benadelen derden
5. Disability
a. Wilsbekwaamheid (nietigheid 3:34), ontvangers in staat met geld om te gaan
bewind. Ontvanger wilsonbekwaam/handelingsonbekwaam, bewind of
schenkingsbewind. Minderjarige handelingsonbekwaam daarvoor ouderlijk/voogdij
bewind.
b. Bewindclausule -> als je niet wilt dat andere ouder bewind over vermogen krijgt.
6. Documents, CYA + 20 jr
a. CYA = cover your ass letter
b. 20 jaar verjaringstermijn, dus alle papieren 20 jaar bewaren.
7. Difficulty, KISS
a. KISS = keep it simple stupid
b. Volgende generatie opzadelen met vervelende bepalingen
3
, NSW landgoed
Fiscale faciliteiten
o Schenk- en erfbelasting (artikel 7/7a NSW)
Opengesteld voor publiek? -> voorwaardelijke invorderingsvrijstelling (je
moet wel aan bezitseis en instandhoudingseis blijven voldoen)
Niet opengesteld voor publiek -> Helft van bestemmingswaarde, ongeveer
60% (dus helft van 80% WEV)
LET OP! als niet gerangschikt dan bij erven 8 maanden en bij schenken 2
maanden om te gaan rangschikken
LET OP! art. 7a BV 70% of meer activiteiten gaan om instandhouden
LET OP! bij wettelijke verdeling dan erven zij onderbedelingsvorderingen en
daarover wel erfbelasting verschuldigd zie HR 27 november 2009
o Overdrachtsbelasting (art. 9a NSW)
LET OP! Wel voldoen aan instandhoudingseis (art. 9c NSW)
Daarom kettingbeding en onherroepelijke volmacht opnemen in
leveringsakte
Geldt ook voor landgoed BV/NV’s
o Inkomstenbelasting (artikel 5.7 Wet IB 2001)
Vrijstelling vermogensrendementsheffing box 3 met uitzondering van
gebouwen (dus niet box 1)
LET OP! Vol eigendom, niet vruchtgebruik. (staatssecretaris bang
voor misbruik)
LET OP! Ook in geval van defiscalisering
Ook voor BV/NV art. 23 uitv. besl. IB
o Vennootschapsbelasting (art. 5 Vpb)
Vrijstelling indien 70% voor instandhouding landgoed
o OZB (gemw 220d en e lid 1)
Vrijstelling onroerendezaakbelasting m.u.v. gebouwen (art. 220d Gem)
o WOZ-waarde (art. 17 lid 5 Wet WOZ) -> woning afwaarderen naar
bestemmingswaarde
vrijstelling grond (art. 2 Uitv. Uitgezonderde objecten)
Vereisten landgoed
o 1. Oppervlakte minimaal 5 ha
o 2. Aaneengesloten gebied
o 3. Ten minste 30% bos en/of natuur
o 4. Gebruik maakt geen inbreuk op natuurschoon
o 5. Deelgenoten in onverdeeldheid worden voor NSW aangemerkt als 1 eigenaar
o 6. Instandhoudingseis van 25 jaar (art. 7 lid 1 jo. Art. 8 lid 1 NSW en 9c NSW)
Indien niet meer voldoet dan pro rata betalingsfaciliteiten terugbetalen
LET OP! Vervreemding leidt tot verlies NSW-status, maar opvolger kan
rangschikking continueren binnen 6 maanden (art. 3 lid 2 NSW) -> bij
vervreemding deze plicht aan opvolger opleggen, zorgen dat ketting niet
verbroken wordt. Dus claim doorschuiven aan koper.
o 7. Bezitseis (art. 8a lid 1 NSW)
Voor erfgenamen/begiftigde die moeten 25 jaar lang zelf houden.
LET OP! Niet bij schenking door begiftigde/erfgenaam
Claim wordt ieder jaar met 4% verminderd
Daarom zo vroeg mogelijk schenken? Let op: artikel 10 SW en
inkomstenbelasting als het eigen woning betreft
Geen optimale benutting NSW-faciliteit bij
4
