Standaardantwoorden tentamen O-P 27 oktober 2011
Opgave 1 (18 punten)
Bij besluit van 12 mei 2009 heeft de staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat de aan Onur Air
Tasimacilik A.S. (kortweg: Onur Air) verleende toestemming om commerciële vluchten van en naar
Nederland uit te voeren, tijdelijk opgeschort. Deze reden dat de staatssecretaris dit deed, was dat hij
vreesde dat de vluchten van Onur Air onvoldoende veilig waren. Voor Onur Air ging het Nederlandse
luchtruim dus tijdelijk dicht.
Op 17 september 1971 is tussen Nederland en Turkije de overeenkomst inzake luchtvervoer
tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de Republiek Turkije gesloten. Deze overeenkomst heeft alleen
betrekking op geregelde luchtdiensten. Partijen zijn verdeeld over de vraag of de vluchten van Onur Air
moeten worden aangemerkt als geregeld of ongeregeld luchtvervoer.
Onur Air lijdt aanzienlijke verliezen door de beslissing van de staatssecretaris en komt er tegenop.
Zij wil aanvoeren dat het met de veiligheid van haar vluchten prima is gesteld. Bij besluit van 17
november 2009 acht de staatssecretaris Onur Air niet-ontvankelijk. Onur Air gaat in beroep bij de
rechtbank, maar krijgt daar nul op het rekest. In hoger beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de
Raad van State wordt het beroep echter gegrond geacht: volgens de Afdeling is er sprake van een besluit
in de zin van artikel 1:3 Awb en had appellant in zijn bezwaren moeten worden ontvangen.
a. (9 pnt)
Geef aan op welke gronden de Afdeling tot haar oordeel zal zijn gekomen; onderbouw uw antwoord met
relevante jurisprudentie.
Er is (blijkbaar) geen wettelijke grondslag voor dit besluit. De Afdeling zal zich beroepen op de publieke
taak van de overheid om reizigers met het oog op de veiligheid te beschermen teneinde toch een titel
voor het besluit te hebben. Die publieke taak blijkt onder meer uit het verdrag (de overeenkomst).
Daarvoor kan een beroep worden gedaan op de publieke-taakjurisprudentie, zoals de uitspraak Long Lin,
waarin de Afdeling zich eveneens (onder meer) op een verdrag en de soevereiniteit beriep. N.B. In Long
Lin werd de publiekrechtelijke titel mede gebaseerd op de soevereiniteit van de Staat, daarop kan de
Afdeling zich i.c. ook beroepen.
b. (9 pnt)
Noem ten minste twee verschillende bezwaren die in de literatuur tegen dit soort jurisprudentie plegen te
worden aangevoerd.
Deze lijn is in strijd met het legaliteitsbeginsel en leidt tot te veel rechtsonzekerheid: te vaak is van te
voren niet duidelijk of de bestuurshandeling vatbaar is voor bezwaar en beroep. (Zie artikel van Van
Ommeren in de reader over het publieke-taak criterium).
Opgave 2 (18 punten)
Over het gebruik van het privaatrecht door de overheid laat N. Verheij – destijds wetgevingsjurist thans
lid van de Raad van State – zich in de reader negatief uit. Hij schrijft:
“Als ‘het beleid’ iets wil dat volgens de wet niet kan, kan het – juist daarom – wel
privaatrechtelijk. Desnoods slepen wij de burger op grond van art. 6:162 BW voor de rechter. Dan
vinden wij het maatschappelijk onzorgvuldig jegens de overheid om je eigen terrein te vervuilen.
Of – ik huiver bij het voorbeeld – vinden wij het straks maatschappelijk onzorgvuldig jegens de
overheid om in je eigen huis te roken, want dat drijft de kosten van de gezondheidszorg zo op.”
Opgave 1 (18 punten)
Bij besluit van 12 mei 2009 heeft de staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat de aan Onur Air
Tasimacilik A.S. (kortweg: Onur Air) verleende toestemming om commerciële vluchten van en naar
Nederland uit te voeren, tijdelijk opgeschort. Deze reden dat de staatssecretaris dit deed, was dat hij
vreesde dat de vluchten van Onur Air onvoldoende veilig waren. Voor Onur Air ging het Nederlandse
luchtruim dus tijdelijk dicht.
Op 17 september 1971 is tussen Nederland en Turkije de overeenkomst inzake luchtvervoer
tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de Republiek Turkije gesloten. Deze overeenkomst heeft alleen
betrekking op geregelde luchtdiensten. Partijen zijn verdeeld over de vraag of de vluchten van Onur Air
moeten worden aangemerkt als geregeld of ongeregeld luchtvervoer.
Onur Air lijdt aanzienlijke verliezen door de beslissing van de staatssecretaris en komt er tegenop.
Zij wil aanvoeren dat het met de veiligheid van haar vluchten prima is gesteld. Bij besluit van 17
november 2009 acht de staatssecretaris Onur Air niet-ontvankelijk. Onur Air gaat in beroep bij de
rechtbank, maar krijgt daar nul op het rekest. In hoger beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de
Raad van State wordt het beroep echter gegrond geacht: volgens de Afdeling is er sprake van een besluit
in de zin van artikel 1:3 Awb en had appellant in zijn bezwaren moeten worden ontvangen.
a. (9 pnt)
Geef aan op welke gronden de Afdeling tot haar oordeel zal zijn gekomen; onderbouw uw antwoord met
relevante jurisprudentie.
Er is (blijkbaar) geen wettelijke grondslag voor dit besluit. De Afdeling zal zich beroepen op de publieke
taak van de overheid om reizigers met het oog op de veiligheid te beschermen teneinde toch een titel
voor het besluit te hebben. Die publieke taak blijkt onder meer uit het verdrag (de overeenkomst).
Daarvoor kan een beroep worden gedaan op de publieke-taakjurisprudentie, zoals de uitspraak Long Lin,
waarin de Afdeling zich eveneens (onder meer) op een verdrag en de soevereiniteit beriep. N.B. In Long
Lin werd de publiekrechtelijke titel mede gebaseerd op de soevereiniteit van de Staat, daarop kan de
Afdeling zich i.c. ook beroepen.
b. (9 pnt)
Noem ten minste twee verschillende bezwaren die in de literatuur tegen dit soort jurisprudentie plegen te
worden aangevoerd.
Deze lijn is in strijd met het legaliteitsbeginsel en leidt tot te veel rechtsonzekerheid: te vaak is van te
voren niet duidelijk of de bestuurshandeling vatbaar is voor bezwaar en beroep. (Zie artikel van Van
Ommeren in de reader over het publieke-taak criterium).
Opgave 2 (18 punten)
Over het gebruik van het privaatrecht door de overheid laat N. Verheij – destijds wetgevingsjurist thans
lid van de Raad van State – zich in de reader negatief uit. Hij schrijft:
“Als ‘het beleid’ iets wil dat volgens de wet niet kan, kan het – juist daarom – wel
privaatrechtelijk. Desnoods slepen wij de burger op grond van art. 6:162 BW voor de rechter. Dan
vinden wij het maatschappelijk onzorgvuldig jegens de overheid om je eigen terrein te vervuilen.
Of – ik huiver bij het voorbeeld – vinden wij het straks maatschappelijk onzorgvuldig jegens de
overheid om in je eigen huis te roken, want dat drijft de kosten van de gezondheidszorg zo op.”
