Levensbeschouwing
Hoofdstuk 11
11.1 Leven met de dood
Mensen verlangen al eeuwenlang naar onsterfelijkheid. Zo aten de goden in de Griekse mythologie ‘ambrozijn’
(‘a-’ niet ‘brotos’ sterfelijk) zo bestaan er in verschillende werelddelen diversen mythes over onsterfelijkheid.
- biologische onsterfelijkheid: waarin cellen niet verouderen of zelfs verjongen. (eeuwig leven zonder te verouderen)
- ‘Carpe diem’: steeds meer een hedonistische betekenis: ‘geniet van vandaag! Leef alsof het je laatste dag is!’
- hedonisme: stelt het genieten boven alles.
- ‘memento mori’: ‘Bedenk dat je sterfelijk bent’
Maar waar ‘carpe diem’ mensen oproept om het leven niet voor lief te nemen en van nú te genieten, gaat ‘memento
mori’ over hoe je je leven invult en wanneer je klaar bent om dood te gaan.
Aflevering van tv-programma De kist: ‘Eigenlijk hoor je te leven alsof het je laatste dag is. Als jij vindt dat je lief moet
zijn tegen iemand, moet je dat nú doen. ‘Ik ben in het leven om punten te sparen om later in het paradijs te komen,
dat doe ik door goede daden te verrichten.’
11.2 Doodzwijgen
De dood wordt vaak doodgezwegen. We willen er helemaal niet aan denken dat het leven een einde heeft. Want dat
maakt onzeker en angstig. We stoppen de dood liever weg is een hoekje. Wanneer de dood zich aandient, is het
vroeg genoeg om eraan te denken. Is dat zo? Zou je niet beter zijn er wat meer bij stil te staan?
11.3 laatste adem
Veel mensen sterven een vredige dood, maar de dood kan ook onverwachts komen en je kan je er niet altijd op
voorbereiden. Maar soms heb je een ernstige ziekte, en weet je dat je komt te overlijden. Dan ervaart hij of zij
verschillende emoties: ontkenning, woede, het afzwakken, depressie en uiteindelijk meestal aanvaarding.
- Rouwproces: Het erkennen dat iemand werkelijk dood is, de pijn verwerking die het verlies met zich meebrengt, je
wmoet leren leven zonder die ander.
- Hospice: ernstig zieken gaan in hun laatste levensfase daarom vaak naar een hospice. Daar worden ze verzorgd in
ween prettige en veilige omgeving.
- sterfbedvisoenen: Sommige stervenden zeggen al iets te ervaren van het leven na de dood.
- ziekenzalving: rooms-katholieken, waarbij er voor de laatste keer gebeden word op het sterfbed, is op die manier
ween teken dat God altijd nabij is.
- Stervensproces: Als iemand sterft, stopt het hart met kloppen en wordt de laatste adem uitgeblazen. In de
weerstvolgende minuten waarin iemand geen ademhaling, bewustzijn en bloedsomloop meer heeft, is hij of zij
w‘klinische dood’ en kan er nog gereanimeerd worden. Gebeurt dit niet, dan wordt na enkele minuten een
w‘biologische dood’ vastgesteld. Soms worden mensen ook wel ‘hersendood’ genoemd. Hun hersenfuncties zijn dan
w uitgevallen.
11.4 gestorven
Als een arts of lijkschouwer heeft vastgesteld dat iemand is gestorven, wordt het lichaam van de overledene
gewassen en ‘opgebaard’ (ze worden netjes neergelegd en aangekleed) daarna vind de uitvaart plaats uiterlijk op de
6e werkdag na overlijden
- rouwcentrum: een plek waar mensen komen op rouwbezoek, om de familie te condoleren en afscheid te nemen
wvan de overledene.
Hoofdstuk 11
11.1 Leven met de dood
Mensen verlangen al eeuwenlang naar onsterfelijkheid. Zo aten de goden in de Griekse mythologie ‘ambrozijn’
(‘a-’ niet ‘brotos’ sterfelijk) zo bestaan er in verschillende werelddelen diversen mythes over onsterfelijkheid.
- biologische onsterfelijkheid: waarin cellen niet verouderen of zelfs verjongen. (eeuwig leven zonder te verouderen)
- ‘Carpe diem’: steeds meer een hedonistische betekenis: ‘geniet van vandaag! Leef alsof het je laatste dag is!’
- hedonisme: stelt het genieten boven alles.
- ‘memento mori’: ‘Bedenk dat je sterfelijk bent’
Maar waar ‘carpe diem’ mensen oproept om het leven niet voor lief te nemen en van nú te genieten, gaat ‘memento
mori’ over hoe je je leven invult en wanneer je klaar bent om dood te gaan.
Aflevering van tv-programma De kist: ‘Eigenlijk hoor je te leven alsof het je laatste dag is. Als jij vindt dat je lief moet
zijn tegen iemand, moet je dat nú doen. ‘Ik ben in het leven om punten te sparen om later in het paradijs te komen,
dat doe ik door goede daden te verrichten.’
11.2 Doodzwijgen
De dood wordt vaak doodgezwegen. We willen er helemaal niet aan denken dat het leven een einde heeft. Want dat
maakt onzeker en angstig. We stoppen de dood liever weg is een hoekje. Wanneer de dood zich aandient, is het
vroeg genoeg om eraan te denken. Is dat zo? Zou je niet beter zijn er wat meer bij stil te staan?
11.3 laatste adem
Veel mensen sterven een vredige dood, maar de dood kan ook onverwachts komen en je kan je er niet altijd op
voorbereiden. Maar soms heb je een ernstige ziekte, en weet je dat je komt te overlijden. Dan ervaart hij of zij
verschillende emoties: ontkenning, woede, het afzwakken, depressie en uiteindelijk meestal aanvaarding.
- Rouwproces: Het erkennen dat iemand werkelijk dood is, de pijn verwerking die het verlies met zich meebrengt, je
wmoet leren leven zonder die ander.
- Hospice: ernstig zieken gaan in hun laatste levensfase daarom vaak naar een hospice. Daar worden ze verzorgd in
ween prettige en veilige omgeving.
- sterfbedvisoenen: Sommige stervenden zeggen al iets te ervaren van het leven na de dood.
- ziekenzalving: rooms-katholieken, waarbij er voor de laatste keer gebeden word op het sterfbed, is op die manier
ween teken dat God altijd nabij is.
- Stervensproces: Als iemand sterft, stopt het hart met kloppen en wordt de laatste adem uitgeblazen. In de
weerstvolgende minuten waarin iemand geen ademhaling, bewustzijn en bloedsomloop meer heeft, is hij of zij
w‘klinische dood’ en kan er nog gereanimeerd worden. Gebeurt dit niet, dan wordt na enkele minuten een
w‘biologische dood’ vastgesteld. Soms worden mensen ook wel ‘hersendood’ genoemd. Hun hersenfuncties zijn dan
w uitgevallen.
11.4 gestorven
Als een arts of lijkschouwer heeft vastgesteld dat iemand is gestorven, wordt het lichaam van de overledene
gewassen en ‘opgebaard’ (ze worden netjes neergelegd en aangekleed) daarna vind de uitvaart plaats uiterlijk op de
6e werkdag na overlijden
- rouwcentrum: een plek waar mensen komen op rouwbezoek, om de familie te condoleren en afscheid te nemen
wvan de overledene.
