HOOFDSTUK 8: HET ZENUWSTELSEL
Terminologie: duidelijk kunnen omschrijven, een definitie of een synoniem kunnen geven:
Maak voor jezelf een lijst van woorden op die je moeilijk vindt en die je nodig hebt om een keypoint uit te
werken.
KEYPOINTS VAN DIT HOOFDSTUK
Kunnen opsommen en/of uitleggen in de juiste terminologie + ook de terminologie zelf kunnen
omschrijven of er een duidelijke definitie van kunnen geven:
Teken schematisch de algemene structuur van het zenuwstelsel en bespreek de functie van elke
onderdeel (= fig 8.1 op p.293).
, Teken en bespreek de bouw van een sensorisch neuron, en van een motorisch neuron.
SENSORISCH NEURON = unipolair neuron
- Dendrieten & axon lopen in elkaar over
- Cellichaam ligt aan 1 zijde.
- Actiepotentiaal begint aan uiteinde van dendrieten en
rest van uitloper wordt beschouwd als axon.
MOTORISCH NEURON = mulitpolair neuron
- Heeft 2 of meerdere dendrieten & 1 axon.
Prikkelgeleiding:
o Wat is de functie van myeline? Hoe komt een zenuwcel uit het centraal zenuwstelsel /
perifeer zenuwstelsel aan myeline?
FUNCTIE
Myeline dient als elektrische isolator en verhoogt de snelheid waarmee een
actiepotentiaal (prikkel) zich langs het axon voortplant. Het zorgt ervoor dat de
zenuwimpulsen sneller worden doorgestuurd; zonder myeline zou een dergelijk impuls
er veel langer over doen om via het axon de ‘volgende’ zenuwcel te bereiken. In het
bijzonder voor lange afstanden. (vb. het perifere zenuwstelsel) is dit van cruciaal
belang.
HOE KOMT HET CZS of PZS AAN MYELINE?
Myeline wordt gemaakt door speciale cellen die oligodendrocyten worden genoemd.
Elke oligodendrocyt voorziet een kort gedeelte van een axon van een mergschede, zodat
er veel oligodendrocyt nodig zijn om een heel axon met myeline te bedekken.
Myeline = een mergschede rond axonen die gevormd wordt door oligodendrocyten in
het CZS. In het PZS vormen de Schwann-cellen een myelineschede rond axonen.
o Wat verstaat men onder 'grijze stof' en 'witte stof'?
Grijze stof
= Bevat cellichamen van neuronen/zenuwcellen die in de hersenen gelegen zijn. Ligt
aan oppervlakte en vormt buitenste laag van hersenweefsel.
Witte stof
= Bevat de uitlopers/axonen/dendrieten van de zenuwcellen/neuronen. De uitlopers
zijn vaak bekleedt met myeline. Een myelineschede is wit van kleur.
o Wat is een rustpotentiaal, en hoe ontstaat die?
RUSTPOTENTIAAL
= membraanpotentiaal van een cel in rust.
Een membraan van een cel in rust heeft een gepolariseerde membraan. Dit ontstaat
wanneer er een overmaat aan – geladen ionen is in de binnenkant van de cel in
vergelijking tot de buitenkant. De polarisatie wordt veroorzaakt en in stand gehouden
door Na/K-uitwisselingspomp!
Terminologie: duidelijk kunnen omschrijven, een definitie of een synoniem kunnen geven:
Maak voor jezelf een lijst van woorden op die je moeilijk vindt en die je nodig hebt om een keypoint uit te
werken.
KEYPOINTS VAN DIT HOOFDSTUK
Kunnen opsommen en/of uitleggen in de juiste terminologie + ook de terminologie zelf kunnen
omschrijven of er een duidelijke definitie van kunnen geven:
Teken schematisch de algemene structuur van het zenuwstelsel en bespreek de functie van elke
onderdeel (= fig 8.1 op p.293).
, Teken en bespreek de bouw van een sensorisch neuron, en van een motorisch neuron.
SENSORISCH NEURON = unipolair neuron
- Dendrieten & axon lopen in elkaar over
- Cellichaam ligt aan 1 zijde.
- Actiepotentiaal begint aan uiteinde van dendrieten en
rest van uitloper wordt beschouwd als axon.
MOTORISCH NEURON = mulitpolair neuron
- Heeft 2 of meerdere dendrieten & 1 axon.
Prikkelgeleiding:
o Wat is de functie van myeline? Hoe komt een zenuwcel uit het centraal zenuwstelsel /
perifeer zenuwstelsel aan myeline?
FUNCTIE
Myeline dient als elektrische isolator en verhoogt de snelheid waarmee een
actiepotentiaal (prikkel) zich langs het axon voortplant. Het zorgt ervoor dat de
zenuwimpulsen sneller worden doorgestuurd; zonder myeline zou een dergelijk impuls
er veel langer over doen om via het axon de ‘volgende’ zenuwcel te bereiken. In het
bijzonder voor lange afstanden. (vb. het perifere zenuwstelsel) is dit van cruciaal
belang.
HOE KOMT HET CZS of PZS AAN MYELINE?
Myeline wordt gemaakt door speciale cellen die oligodendrocyten worden genoemd.
Elke oligodendrocyt voorziet een kort gedeelte van een axon van een mergschede, zodat
er veel oligodendrocyt nodig zijn om een heel axon met myeline te bedekken.
Myeline = een mergschede rond axonen die gevormd wordt door oligodendrocyten in
het CZS. In het PZS vormen de Schwann-cellen een myelineschede rond axonen.
o Wat verstaat men onder 'grijze stof' en 'witte stof'?
Grijze stof
= Bevat cellichamen van neuronen/zenuwcellen die in de hersenen gelegen zijn. Ligt
aan oppervlakte en vormt buitenste laag van hersenweefsel.
Witte stof
= Bevat de uitlopers/axonen/dendrieten van de zenuwcellen/neuronen. De uitlopers
zijn vaak bekleedt met myeline. Een myelineschede is wit van kleur.
o Wat is een rustpotentiaal, en hoe ontstaat die?
RUSTPOTENTIAAL
= membraanpotentiaal van een cel in rust.
Een membraan van een cel in rust heeft een gepolariseerde membraan. Dit ontstaat
wanneer er een overmaat aan – geladen ionen is in de binnenkant van de cel in
vergelijking tot de buitenkant. De polarisatie wordt veroorzaakt en in stand gehouden
door Na/K-uitwisselingspomp!
