Doelgroepen A
Hoofstuk 3: Kinderen en jongeren met een verstandelijke beperking
Definitie
Wat is verstandelijke beperking?
= Een stoornis in het functioneren van een persoon
= Een ondersteuningsbehoefte of een afstemmingsprobleem tussen persoon
en samenleving.
Definitie heeft 2 invalshoeken:
1: het defectmodel → bij een persoon
2: het sociaalecologisch model + ondersteuningsbehoefte
1. Invalshoek persoon
• Twee gelijkaardige definities met telkens drie kernelementen
- AAIDD
- DSM 5
AAIDD:
Een verstandelijke beperking wordt gekenmerkt door:
• Significante beperking in het intellectuele functioneren
• Significante beperking in het adaptieve gedrag (= conceptuele, sociale en
praktische adaptieve vaardigheden)
• De beperking ontstaan voor de leeftijd van 18 jaar
Kernelementen
DSM 5:
Een verstandelijke beperking is:
Een stoornis
• Die ontstaan is tijdens ontwikkelingsperiode
• Omvat beperkingen in het intellectuele functioneren
• Omvat beperkingen in het adaptieve functioneren op conceptueel, sociaal en 1
praktisch vlak
,Kernelement 1: significante beperking in het intellectueel functioneren
Intelligentie = de globale capaciteit van een individu om:
• Doelgericht te handelen
• Rationeel te denken
• Op een effectieve wijze om te gaan met zijn omgeving
Kernelement 2: significante beperking in de adaptieve vaardigheden
Adaptief gedrag
= de effectiviteit en de mate waarin iemand beantwoord aan de eisen
van de persoonlijke onafhankelijkheid en sociale
verantwoordelijkheid, die verwacht worden op een bepaalde leeftijd
Het is een verzamelbegrip:
Het omvat 3 groepen van vaardigheden die je nodig hebt om:
• Te kunnen functioneren in het dagelijkse leven
• Je te kunnen aanpassen aan veranderde omstandigheden
2
,Kernelement 3: beperkingen ontstaan tijdens de ontwikkelingsperiode
• In de periode tussen de conceptie/ geboorte en de leeftijd van 18 jaar
• Verstandelijke beperking is een ontwikkelingsstoornis ≠ neurocognitieve
stoornissen
2. Invalshoek: sociaal – ecologisch referentiekader
Bij deze definitie van verstandelijke beperking ligt de focus op een
ondersteuningsbehoefte van de persoon om activiteiten te kunnen uitvoeren en op
een gelijkwaardige wijze te kunnen participeren in de samenleving.
3
, VN – conventie
Een handicap wordt niet langer beschouwd als een kenmerk van het individu, maar als een
afstemmingsprobleem tussen de persoon met functionele beperkingen en mogelijkheden
enerzijds en samenleving anderzijds.
Uitgangspunten van het verdrag:
• Zelf invulling geven aan het leven, aansluitend bij persoonlijke keuzes, wensen en
behoeften
• Eigen levenstraject kunnen uitstippelen
• Kwaliteitsvol kunnen leven
• Volwaardig kunnen deelnemen aan de samenleving
• Betekenisvolle activiteiten en relaties
• Attitudes medeburgers wijzigen
• Maatschappelijke belemmeringen wegwerken
• Gelijkwaardige participatie aan de samenleving
• Inzetten op toegankelijkheid, technologische hulpmiddelen en adequate
ondersteuning
Terminologie
Etiologie
Welke factoren hebben invloed op de ontwikkeling en het functioneren van de hersenen?
Indeling volgens de aard van de factoren:
• Biologische factoren
• Sociale factoren
• Risicogedrag van de moeder
• Opvoedingsfactoren
4
Hoofstuk 3: Kinderen en jongeren met een verstandelijke beperking
Definitie
Wat is verstandelijke beperking?
= Een stoornis in het functioneren van een persoon
= Een ondersteuningsbehoefte of een afstemmingsprobleem tussen persoon
en samenleving.
Definitie heeft 2 invalshoeken:
1: het defectmodel → bij een persoon
2: het sociaalecologisch model + ondersteuningsbehoefte
1. Invalshoek persoon
• Twee gelijkaardige definities met telkens drie kernelementen
- AAIDD
- DSM 5
AAIDD:
Een verstandelijke beperking wordt gekenmerkt door:
• Significante beperking in het intellectuele functioneren
• Significante beperking in het adaptieve gedrag (= conceptuele, sociale en
praktische adaptieve vaardigheden)
• De beperking ontstaan voor de leeftijd van 18 jaar
Kernelementen
DSM 5:
Een verstandelijke beperking is:
Een stoornis
• Die ontstaan is tijdens ontwikkelingsperiode
• Omvat beperkingen in het intellectuele functioneren
• Omvat beperkingen in het adaptieve functioneren op conceptueel, sociaal en 1
praktisch vlak
,Kernelement 1: significante beperking in het intellectueel functioneren
Intelligentie = de globale capaciteit van een individu om:
• Doelgericht te handelen
• Rationeel te denken
• Op een effectieve wijze om te gaan met zijn omgeving
Kernelement 2: significante beperking in de adaptieve vaardigheden
Adaptief gedrag
= de effectiviteit en de mate waarin iemand beantwoord aan de eisen
van de persoonlijke onafhankelijkheid en sociale
verantwoordelijkheid, die verwacht worden op een bepaalde leeftijd
Het is een verzamelbegrip:
Het omvat 3 groepen van vaardigheden die je nodig hebt om:
• Te kunnen functioneren in het dagelijkse leven
• Je te kunnen aanpassen aan veranderde omstandigheden
2
,Kernelement 3: beperkingen ontstaan tijdens de ontwikkelingsperiode
• In de periode tussen de conceptie/ geboorte en de leeftijd van 18 jaar
• Verstandelijke beperking is een ontwikkelingsstoornis ≠ neurocognitieve
stoornissen
2. Invalshoek: sociaal – ecologisch referentiekader
Bij deze definitie van verstandelijke beperking ligt de focus op een
ondersteuningsbehoefte van de persoon om activiteiten te kunnen uitvoeren en op
een gelijkwaardige wijze te kunnen participeren in de samenleving.
3
, VN – conventie
Een handicap wordt niet langer beschouwd als een kenmerk van het individu, maar als een
afstemmingsprobleem tussen de persoon met functionele beperkingen en mogelijkheden
enerzijds en samenleving anderzijds.
Uitgangspunten van het verdrag:
• Zelf invulling geven aan het leven, aansluitend bij persoonlijke keuzes, wensen en
behoeften
• Eigen levenstraject kunnen uitstippelen
• Kwaliteitsvol kunnen leven
• Volwaardig kunnen deelnemen aan de samenleving
• Betekenisvolle activiteiten en relaties
• Attitudes medeburgers wijzigen
• Maatschappelijke belemmeringen wegwerken
• Gelijkwaardige participatie aan de samenleving
• Inzetten op toegankelijkheid, technologische hulpmiddelen en adequate
ondersteuning
Terminologie
Etiologie
Welke factoren hebben invloed op de ontwikkeling en het functioneren van de hersenen?
Indeling volgens de aard van de factoren:
• Biologische factoren
• Sociale factoren
• Risicogedrag van de moeder
• Opvoedingsfactoren
4
