Hoofdstuk 3 : Voorraadbeheer
3.0 Inleiding
Wat is voorraad eigenlijk? Waarom dient voorraad?
Voorraadbeheer is denken in goederenbewegingen.
Voorbeeld: een vat (vb. water) met een in- en uitgaande stroom geeft de stroomgedachte
van een goederenbeweging weer.
Volgende situaties kunnen zich voordoen:
1. Toevoer = afvoer
=> voldoende voorraad
2. Toevoer > afvoer
=> teveel voorraad (vat loopt over)
3. Afvoer > toevoer
=> Te weinig voorraad (vat loopt leeg)
Voorraad dient als BUFFER om de schommelingen tussen toevoer en afvoer op te vangen
!!!
Voorraad kan je zien als de bloeddruk van een bedrijf:
• Te hoge bloeddruk: niet goed
• Te lage bloeddruk: ook niet goed
Met voorraden hebben we hetzelfde:
• Te veel voorraad: niet goed (voorraad kost veel geld)
→ Bedrijven willen dus zo weinig mogelijk voorraad
• Te weinig voorraad: ook niet goed
→ Buiten voorraad raken => slechte klantenservice => verlies van klanten (omwille
van neen-verkopen)
Besluit: Goed VOORRAADBEHEER is heel belangrijk !!!
,Te veel voorraad is niet goed, te weinig voorraad is niet goed: wat is het nu?
In voorraadbeheer moeten we dus steeds 2 (schijnbaar) tegenstrijdige doelen nastreven.
1. De CFO (financiële directeur) wil vanuit financieel oogpunt liefst zo weinig mogelijk
voorraad (of zo laag mogelijke voorraadkosten, voorraden kosten immers geld)
VERSUS
2. Sales en marketing willen liefst veel voorraad zodat ze altijd de beste service (= hoge
servicegraad) kunnen bieden aan hun klanten (beschikbaarheid van producten,
leverbetrouwbaarheid, kwaliteit, …)
o Geen stockbreuken meer (in full delivery)
o Altijd op tijd kunnen leveren (on-time delivery)
Altijd juiste correcte leveringen, zonder fouten (no errors)
Het aanhouden van voorraden:
• Is een belangrijke activiteit binnen het bedrijfsproces
• Kost geld
• Houdt risico’s in
• Kan op verschillende voorraadniveaus
• Is een haat-liefdeverhouding
• Planning van voorraad is afhankelijk van het KOOP, de vraagvoorspelling en het
bestelniveau
3.1 Soorten voorraden
Voorraden kunnen ingedeeld worden volgens:
1. Voorraad naar traject
→ Gaat over de plaats in de goederenstroom gerekend vanaf de bron tot de
gebruiker.Wordt gebruikt bij voorraadanalyses om te traceren waar de te hoge
voorraadvorming zich voordoet.
• Grondstoffen & onderdelen (inkoopdelen) → Grondstoffen zijn materialen
die in een proces gebruikt worden om iets te maken of te fabriceren.
Specifiek natuurlijke grondstoffen zijn stoffen die in de natuur gevonden
worden, zoals vruchtbare aarde, olie, mineralen, hout en andere gewassen.
- Gasvorm
- Vloeistof
- Vaste stof
• Goederen in bewerking → Onderdelen die geen verdere bewerking meer
krijgen maar gebruikt worden om een gereedproduct te maken.
Voorbeelden:
- Lamp
- Auto batterij
- Fiestband
• Work in progress (WIP) → Work in Process (WIP) zijn gedeeltelijk afgewerkte
producten. Deze half afgewerkte producten bevinden zich bijvoorbeeld nog
, in de productie. De voorraad is dan ook niet terug te vinden in bv. het
grondstoffenmagazijn of het afgewerkte producten magazijn.
Voorbeelden:
- Wagen nog op de productielijn
- Artikelen in de productie van elektrische kast
• Eindproducten → Eindproducten of afgewerkte producten worden
samengesteld door één of meerdere verschillende componenten en dit al
dan niet met de hulp van hulpstoffen.
Voorbeelden:
- Auto
- Fiets
- Brood
• Hulpstoffen of MRO’s (Maintenance, Repair and Operating supplies) →
Hulpstoffen zijn industriële goederen die niet fysiek in het
eindproduct overgaan maar wel bijdragen aan het tot stand komen van
die eindproducten, bijvoorbeeld smeerolie voor een machine.
Voorbeelden:
- Smeerolie
- Koelvloeistoffen
- Gassen (lassen)
2. Voorraad naar soort
• Veiligheidsvoorraad (Safety Stock) of buffervoorraad → Extra voorraad
die een onderneming nodig heeft om zich in te dekken tegen onzekerheid
zoals:Voorraad die wordt aangehouden omwille van volgende
onverwachte omstandigheden: bv.
o Klant: de werkelijke vraag overtreft de voorspelde vraag
o Productie: de doorlooptijd in de productie wordt langer dan
gepland
o Leverancier: de levertermijn van de leverancier (transporteur)
loopt onverwacht uit
→ Naarmate de onzekerheden groter zijn, is meer veiligheidsvoorraad nodig!
→ Een hoge ‘servicegraad’ betekent ook veel veiligheidsvoorraad !
• Seizoensvoorraad/ Anticipatievoorraad→ De seizoensvoorraad (of
anticipatievoorraad) is een voorraad die wordt opgebouwd omdat in een
3.0 Inleiding
Wat is voorraad eigenlijk? Waarom dient voorraad?
Voorraadbeheer is denken in goederenbewegingen.
Voorbeeld: een vat (vb. water) met een in- en uitgaande stroom geeft de stroomgedachte
van een goederenbeweging weer.
Volgende situaties kunnen zich voordoen:
1. Toevoer = afvoer
=> voldoende voorraad
2. Toevoer > afvoer
=> teveel voorraad (vat loopt over)
3. Afvoer > toevoer
=> Te weinig voorraad (vat loopt leeg)
Voorraad dient als BUFFER om de schommelingen tussen toevoer en afvoer op te vangen
!!!
Voorraad kan je zien als de bloeddruk van een bedrijf:
• Te hoge bloeddruk: niet goed
• Te lage bloeddruk: ook niet goed
Met voorraden hebben we hetzelfde:
• Te veel voorraad: niet goed (voorraad kost veel geld)
→ Bedrijven willen dus zo weinig mogelijk voorraad
• Te weinig voorraad: ook niet goed
→ Buiten voorraad raken => slechte klantenservice => verlies van klanten (omwille
van neen-verkopen)
Besluit: Goed VOORRAADBEHEER is heel belangrijk !!!
,Te veel voorraad is niet goed, te weinig voorraad is niet goed: wat is het nu?
In voorraadbeheer moeten we dus steeds 2 (schijnbaar) tegenstrijdige doelen nastreven.
1. De CFO (financiële directeur) wil vanuit financieel oogpunt liefst zo weinig mogelijk
voorraad (of zo laag mogelijke voorraadkosten, voorraden kosten immers geld)
VERSUS
2. Sales en marketing willen liefst veel voorraad zodat ze altijd de beste service (= hoge
servicegraad) kunnen bieden aan hun klanten (beschikbaarheid van producten,
leverbetrouwbaarheid, kwaliteit, …)
o Geen stockbreuken meer (in full delivery)
o Altijd op tijd kunnen leveren (on-time delivery)
Altijd juiste correcte leveringen, zonder fouten (no errors)
Het aanhouden van voorraden:
• Is een belangrijke activiteit binnen het bedrijfsproces
• Kost geld
• Houdt risico’s in
• Kan op verschillende voorraadniveaus
• Is een haat-liefdeverhouding
• Planning van voorraad is afhankelijk van het KOOP, de vraagvoorspelling en het
bestelniveau
3.1 Soorten voorraden
Voorraden kunnen ingedeeld worden volgens:
1. Voorraad naar traject
→ Gaat over de plaats in de goederenstroom gerekend vanaf de bron tot de
gebruiker.Wordt gebruikt bij voorraadanalyses om te traceren waar de te hoge
voorraadvorming zich voordoet.
• Grondstoffen & onderdelen (inkoopdelen) → Grondstoffen zijn materialen
die in een proces gebruikt worden om iets te maken of te fabriceren.
Specifiek natuurlijke grondstoffen zijn stoffen die in de natuur gevonden
worden, zoals vruchtbare aarde, olie, mineralen, hout en andere gewassen.
- Gasvorm
- Vloeistof
- Vaste stof
• Goederen in bewerking → Onderdelen die geen verdere bewerking meer
krijgen maar gebruikt worden om een gereedproduct te maken.
Voorbeelden:
- Lamp
- Auto batterij
- Fiestband
• Work in progress (WIP) → Work in Process (WIP) zijn gedeeltelijk afgewerkte
producten. Deze half afgewerkte producten bevinden zich bijvoorbeeld nog
, in de productie. De voorraad is dan ook niet terug te vinden in bv. het
grondstoffenmagazijn of het afgewerkte producten magazijn.
Voorbeelden:
- Wagen nog op de productielijn
- Artikelen in de productie van elektrische kast
• Eindproducten → Eindproducten of afgewerkte producten worden
samengesteld door één of meerdere verschillende componenten en dit al
dan niet met de hulp van hulpstoffen.
Voorbeelden:
- Auto
- Fiets
- Brood
• Hulpstoffen of MRO’s (Maintenance, Repair and Operating supplies) →
Hulpstoffen zijn industriële goederen die niet fysiek in het
eindproduct overgaan maar wel bijdragen aan het tot stand komen van
die eindproducten, bijvoorbeeld smeerolie voor een machine.
Voorbeelden:
- Smeerolie
- Koelvloeistoffen
- Gassen (lassen)
2. Voorraad naar soort
• Veiligheidsvoorraad (Safety Stock) of buffervoorraad → Extra voorraad
die een onderneming nodig heeft om zich in te dekken tegen onzekerheid
zoals:Voorraad die wordt aangehouden omwille van volgende
onverwachte omstandigheden: bv.
o Klant: de werkelijke vraag overtreft de voorspelde vraag
o Productie: de doorlooptijd in de productie wordt langer dan
gepland
o Leverancier: de levertermijn van de leverancier (transporteur)
loopt onverwacht uit
→ Naarmate de onzekerheden groter zijn, is meer veiligheidsvoorraad nodig!
→ Een hoge ‘servicegraad’ betekent ook veel veiligheidsvoorraad !
• Seizoensvoorraad/ Anticipatievoorraad→ De seizoensvoorraad (of
anticipatievoorraad) is een voorraad die wordt opgebouwd omdat in een
