faalangst
116
, 5. Faalangst
5.1 Faalangst
5.1.1 Angst
Wat?
• Angst is een subjectief gevoel
→ oorzaak kan voor iedereen anders zijn
• efficiënt : mechanisme dat ons waarschuwt voor eventuele gevaren
→ zorgt dat we snel kunnen reageren
angst is adaptief
• Angstige gevoel beschermt ons
• mag niet zorgen dat wij bij ongevaarlijke situaties angstig worden
→ als angst je remt om taken uit te voeren
faalangst
Lijkt op selfulfilling
• Angst om te falen
prophecy of
aangeleerde • Angst om tekort te schieten en controle te verliezen
hulpeloosheid : of ik nu • angst om aan bepaalde verwachtingen van jezelf of van anderen niet te kunnen
wel of niks doe het
voldoen tijdens een prestatiesituatie
maakt niet uit ik zal
toch falen
wanneer ervaren we faalangst
• Situatie
• Situatie waarin je moet presteren of waarin je beoordeelt wordt • Jezelf
Faalangst verschilt van • Omgeving
andere soorten van angst • De opdracht of taak moeilijk lijkt
• Duidelijkheid/
omdat het hier gaat om • Als reactie van de omgeving : kunnen teleurgesteld zijn hoeveelheid taak
een situatie waarop we
beoordeeld worden
Faalangst is te onderscheiden van :
• Gerichte spanning
o Stress of angst die verdwijnt achteraf (bv: bij spreekbeurt zijn kinderen de
hele dag nerveus maar eens ze bezig zijn dan doen ze het goed)
o Bij faalangst: je geraakt niet meer uit je woorden, je presteert minder dan
wat je verwacht (gisteren deed je de presentatie voor mama en het lukte
perfect en als het voor punten is dan lukt het niet)
• Gegeneraliseerde angst
o Persoonlijkheidseigenschap : angstig persoon
o Faalangst is gebonden aan situatie van beoordeling
117
, 5.1.2 Angst als levenstrek
Wat?
= Als angst regelmatig of steeds aanwezig is en optreedt zonder enige aanleiding
→ niet te koppelen aan een bepaalde situatie of gebeurtenis
• Angstige persoonlijkheid : kan door de aanleg
→ gevoed wordt door de omgeving
→ altijd angstig en onzeker zijn
5.1.3 Angst als toestand
Wat?
• Angst ten gevolge van een bepaalde situatie
→ Zien van een spin
• Faalangst : er treedt angst op wanneer er gepresteerd moet worden
5.2 Faalangst
5.2.1 Begripsomschrijving
Faalangst is een vorm van angst
• Je kan die spanning gebruiken
→ spanning waardoor je extra je best doet
• of spanning kan zorgen dat je blokkeert
• Onderscheid angst en faalangst: iemand met faalangst vertoont angst bij situaties
waarin er eigenlijk geen uitgesproken aanleiding is voor angst
→ Faalangst: angst die optreedt in bepaalde situaties en bij bepaalde
opdrachten
Faalangst
• Grotere disfunctionele gevolgen dan angst
→ onaangename gevoelens en negatieve gedachten
o Gevoel van bedreiging doordat de eigen verwachtingen of die
van anderen niet kunnen waargemaakt worden
Faalangst is een vorm van angst als toestand
• Faalangst : enkel situaties of toestand waar prestaties moeten geleverd worden
Faalangst is een
→ geheel van cognitieve, fysieke en gedragsmatige reacties op een situatie
toestandsangst
waarin men, prestatie moet leveren die men naar eigen aanvoelen heel
belangrijk acht en waar men de kans op slagen als miniem ervaart
118
, 3 vormen van faalangst
• Faalangst (angst als toestand) manifesteert zich in 3 vormen
• ze overlappen meestal :
- cognitieve, motorische en sociale faalangst
5.2.2 Een definitie
Definitie Faalangst
= Een vorm van angst die optreedt bij het leveren van te beoordelen (school)prestaties
op cognitief, motorisch en/of sociaal gebied, waarbij de concentratie op een mogelijke
mislukking de aanwezige kennis en vaardigheden blokkeert
Prevalentie van faalangst
• Hoe ouder je word, hoe erger het wordt
→ druk neemt toe
• Jongens en meisjes hebben evenveel last van faalangst
→ meisjes gaan meer hulp zoeken
→ jongens verbergen dit
Co-morbiditeit:
• Samenhang met :
→ Perfectionisme, laag zelfbeeld (depressieve klachten), leerproblemen,
verkeerde studiemethode, ADHD, hoogbegaafdheid
Onderzoek geeft aan
• Weinig verschil J & M, wel in de uitingsvorm
→ meisjes gaan meer lichamelijke klachten hebben en gaan het meer uiten
→ jongens vermijden het, steken het weg
→ angst om te falen stijgt met leeftijd
5.2.3 Soorten faalangst
5.2.3.1 Cognitieve faalangst
Normaal moet ik deze Wat?
taak kunnen maar…
• Angst als toestand
• Angst voor beoordeling van (schoolse) prestaties overheerst
• Legt de lat voor jezelf heel hoog : perfectionisme
Vb : oefeningen op tijd maken, indien er wordt gezegd dat je iets
nieuws zal leren en je panikeert al omdat het nieuw is 119
116
, 5. Faalangst
5.1 Faalangst
5.1.1 Angst
Wat?
• Angst is een subjectief gevoel
→ oorzaak kan voor iedereen anders zijn
• efficiënt : mechanisme dat ons waarschuwt voor eventuele gevaren
→ zorgt dat we snel kunnen reageren
angst is adaptief
• Angstige gevoel beschermt ons
• mag niet zorgen dat wij bij ongevaarlijke situaties angstig worden
→ als angst je remt om taken uit te voeren
faalangst
Lijkt op selfulfilling
• Angst om te falen
prophecy of
aangeleerde • Angst om tekort te schieten en controle te verliezen
hulpeloosheid : of ik nu • angst om aan bepaalde verwachtingen van jezelf of van anderen niet te kunnen
wel of niks doe het
voldoen tijdens een prestatiesituatie
maakt niet uit ik zal
toch falen
wanneer ervaren we faalangst
• Situatie
• Situatie waarin je moet presteren of waarin je beoordeelt wordt • Jezelf
Faalangst verschilt van • Omgeving
andere soorten van angst • De opdracht of taak moeilijk lijkt
• Duidelijkheid/
omdat het hier gaat om • Als reactie van de omgeving : kunnen teleurgesteld zijn hoeveelheid taak
een situatie waarop we
beoordeeld worden
Faalangst is te onderscheiden van :
• Gerichte spanning
o Stress of angst die verdwijnt achteraf (bv: bij spreekbeurt zijn kinderen de
hele dag nerveus maar eens ze bezig zijn dan doen ze het goed)
o Bij faalangst: je geraakt niet meer uit je woorden, je presteert minder dan
wat je verwacht (gisteren deed je de presentatie voor mama en het lukte
perfect en als het voor punten is dan lukt het niet)
• Gegeneraliseerde angst
o Persoonlijkheidseigenschap : angstig persoon
o Faalangst is gebonden aan situatie van beoordeling
117
, 5.1.2 Angst als levenstrek
Wat?
= Als angst regelmatig of steeds aanwezig is en optreedt zonder enige aanleiding
→ niet te koppelen aan een bepaalde situatie of gebeurtenis
• Angstige persoonlijkheid : kan door de aanleg
→ gevoed wordt door de omgeving
→ altijd angstig en onzeker zijn
5.1.3 Angst als toestand
Wat?
• Angst ten gevolge van een bepaalde situatie
→ Zien van een spin
• Faalangst : er treedt angst op wanneer er gepresteerd moet worden
5.2 Faalangst
5.2.1 Begripsomschrijving
Faalangst is een vorm van angst
• Je kan die spanning gebruiken
→ spanning waardoor je extra je best doet
• of spanning kan zorgen dat je blokkeert
• Onderscheid angst en faalangst: iemand met faalangst vertoont angst bij situaties
waarin er eigenlijk geen uitgesproken aanleiding is voor angst
→ Faalangst: angst die optreedt in bepaalde situaties en bij bepaalde
opdrachten
Faalangst
• Grotere disfunctionele gevolgen dan angst
→ onaangename gevoelens en negatieve gedachten
o Gevoel van bedreiging doordat de eigen verwachtingen of die
van anderen niet kunnen waargemaakt worden
Faalangst is een vorm van angst als toestand
• Faalangst : enkel situaties of toestand waar prestaties moeten geleverd worden
Faalangst is een
→ geheel van cognitieve, fysieke en gedragsmatige reacties op een situatie
toestandsangst
waarin men, prestatie moet leveren die men naar eigen aanvoelen heel
belangrijk acht en waar men de kans op slagen als miniem ervaart
118
, 3 vormen van faalangst
• Faalangst (angst als toestand) manifesteert zich in 3 vormen
• ze overlappen meestal :
- cognitieve, motorische en sociale faalangst
5.2.2 Een definitie
Definitie Faalangst
= Een vorm van angst die optreedt bij het leveren van te beoordelen (school)prestaties
op cognitief, motorisch en/of sociaal gebied, waarbij de concentratie op een mogelijke
mislukking de aanwezige kennis en vaardigheden blokkeert
Prevalentie van faalangst
• Hoe ouder je word, hoe erger het wordt
→ druk neemt toe
• Jongens en meisjes hebben evenveel last van faalangst
→ meisjes gaan meer hulp zoeken
→ jongens verbergen dit
Co-morbiditeit:
• Samenhang met :
→ Perfectionisme, laag zelfbeeld (depressieve klachten), leerproblemen,
verkeerde studiemethode, ADHD, hoogbegaafdheid
Onderzoek geeft aan
• Weinig verschil J & M, wel in de uitingsvorm
→ meisjes gaan meer lichamelijke klachten hebben en gaan het meer uiten
→ jongens vermijden het, steken het weg
→ angst om te falen stijgt met leeftijd
5.2.3 Soorten faalangst
5.2.3.1 Cognitieve faalangst
Normaal moet ik deze Wat?
taak kunnen maar…
• Angst als toestand
• Angst voor beoordeling van (schoolse) prestaties overheerst
• Legt de lat voor jezelf heel hoog : perfectionisme
Vb : oefeningen op tijd maken, indien er wordt gezegd dat je iets
nieuws zal leren en je panikeert al omdat het nieuw is 119
