Ondernemerschap
Kennismaking met ondernemerschap
1. Ondernemerschap
Uit de literatuur komt een aantal elementen naar voren waarmee de definitie van ondernemerschap
wordt bepaald. Er is in meer of mindere mate sprake van coördinatie, arbitrage, innovatie en het
nemen van risico’s. Met coördinatie wordt bedoeld dat de ondernemer fungeert als brug tussen de
verschillende productiemiddelen door toepassing te bedenken voor nieuwe kennis en inzichten en
deze te laten uitvoeren. Hierdoor beïnvloedt de ondernemer de rol van arbitrageant, hij koopt
producten en verkoopt die weer met de bedoeling daar een winst op te maken. Een ondernemer
zoekt naar mogelijkheden die nog niet (ten volle) zijn benut door anderen; dit wordt innovatie
genoemd. Tot slot, met het nemen van risico’s wordt een onderscheid gemaakt tussen meetbare en
dus herkenbare risico’s, zoals de kans op de hoofdprijs in de Staatsloterij, en niet-meetbare en dus
verborgen risico’s, bijv. de kans dat een nieuw product aanslaat in de markt. Ondernemers worden
beloond voor het nemen van de verborgen risico’s bij ondernemen, deze beloning wordt de winst van
een onderneming genoemd.
Definities ondernemerschap:
Innovatie: ondernemen is het uitvoeren van nieuwe combinaties waarbij discontinuïteit wordt
veroorzaakt (Schumpeter)
Economische functie: creëren van oplossingen voor marktkansen
Persoonlijk: Voor eigen rekening en risico starten en leiden van een onderneming die streeft naar
winst (Belastingdienst)
Een ondernemer is iemand die nieuwe combinaties uitvoert en daarmee discontinuïteit veroorzaakt.
Ondernemen is het uitvoeren van nieuwe combinaties waarbij discontinuïteit wordt veroorzaakt.
Onder discontinuïteit wordt verstaan dat een ondernemer waarde creëert die tot dan toe nog niet
beschikbaar was in de maatschappij. In principe gaat het hier om een onderneming die iets aanbiedt
waar vraag naar is en waarvoor klanten bereid zijn te betalen. De afgelopen jaren is het begrip
disruptie in zwang geraakt.
Disruptors lijken hele bedrijfstakken op de schop te nemen en daarom zijn starters niet interessant
wanneer zij niet de Airbnb of Uber van hun markt zijn. Disruptie moet niet worden verward met
discontinuïteit: bij disruptie wordt een product of dienst aangeboden dat eerder niet bestond, terwijl
bij discontinuïteit een veel breder palet aan nieuwe combinaties wordt beschreven.
Nieuwe combinaties die discontinuïteit veroorzaken zijn:
1. Het introduceren van een nieuw product of nieuwe dienst NU.nl (Nederlandse CNN)
2. Het introduceren van nieuwe productieprocessen Ford (lopende band)
3. Het aanboren van nieuwe markten McDonalds (van één vestiging naar overname wereld)
4. Het gebruikmaken van andere grondstoffen of halffabricaten Alpro (soyamelk ipv
koeienmelk)
Drie typen ondernemers
Type 1: Organiserende ondernemer
- Manager eigen bedrijf
- Zonder een innovatief idee
- Stuurt het bedrijf aan
, - Voornamelijk MKB (midden-klein bedrijf = max. 250 man)
Type 2: Innovatieve ondernemer
- Begint bij een nieuw idee
- Daarna pas bedrijf opstarten
- Innovatieve startups
- Ook binnen bedrijven (intrapreneurs)
- De ondernemer is altijd op zoek naar verandering, reageert erop en ziet het als een kans, een
mogelijkheid
Type 3: ZZP-ers/Freelancers
- Mensen met specialisme
- Van opdracht naar opdracht
- Eenmanszaak
- Verhuren zichzelf voor uurtarief
Het ondernemerschapsspectrum is een combinatie van attituden, vaardigheden en kennis die
ondernemers (in meer of mindere mate) bezitten. Het spectrum is opgedeeld in competenties op
persoonsniveau, uitvoerend niveau en strategisch niveau.
Persoonsniveau Uitvoerend niveau Strategisch niveau
Doorzettingsvermogen hebben Doelen stellen Een ondernemer weet hoe hij
winstgevende kansen kan
ontdekken
Zelfopgelegde standaarden Interpersoonlijke vaardigheden Een ondernemer weet hoe hij
nastreven de meest aantrekkelijke
markten kan identificeren
Omgaan met tegenslag Communicatieve vaardigheden Een ondernemer weet op
welke manier hij bezittingen
kan gebruiken om volledig
nieuwe ondernemingen te
starten
Zelfvertrouwen Vaardig in denken Een ondernemer weet op
hebben/zelfsturend zijn welke manier hij
concurrentievoordeel kan
creëren
Risico’s nemen Externe partijen gebruiken
Initiatief Kennis vergaren
nemen/verantwoordelijkheden
zoeken
Ambitieus en energiek zijn Financiële vaardigheden
Met tweeslachtigheid en Bedrijfskundige kennis
onzekerheid kunnen omgaan
Men kan ondernemerschap op een beleidsniveau onderzoeken (macroniveau) maar ook op het
niveau van de ondernemer zelf (microniveau).
In het rapport van Global Entrepeneurship Monitor over 2016 komt naar voren dat Nederlanders de
afgelopen jaren minder vaak betrokken zijn bij een startend bedrijf dan in de jaren ervoor. Twee
verklaringen die hiervoor gegeven worden zijn (1) ten tijde van de economische crisis zijn bedrijven
gestart die onvoldoende winstgevend waren en daarom gestopt zijn en (2) over de afgelopen jaren
zijn er tegelijkertijd meer bedrijven doorgegroeid van startend bedrijf naar gevestigd bedrijf.
De afgelopen jaren is ondernemerschap aan een opmars bezig. Intrapreneurship, ondernemers in
loondienst, is aan een opmars bezig in Nederland. Uit het GEM-rapport blijkt dat ruim 6% van de
, werkende bevolking in Nederland werkt aan een nieuw bedrijfsidee voor het bedrijf waar zij werken
of betrokken zijn bij een nieuwe bedrijfsactiviteit. Veel reeds gevestigde bedrijven moedigen de
werknemers aan om zelf initiatief te nemen en marktkansen te ontdekken en ontginnen. Maar dan
wel binnen de kaders die het moederbedrijf zelf heeft gesteld.
Motieven om een eigen onderneming te starten zijn:
- De uitdagingen van het ondernemen
- De wens eigen baas te zijn
- De wens specifieke werkzaamheden uit te voeren
- De mogelijkheid om de zorg voor het gezin en arbeid beter te combineren
- Geld
- Het ontdekken van een gat in de markt
Problemen waarmee ondernemers worden geconfronteerd zijn:
- Te late betaling door klanten
- Sterke concurrentie
- Het voeren van een financiële administratie
- Het ontwikkelen van afzetgebieden
- Een laag rendement van de onderneming
- Het bepalen van de juiste prijsstelling
De drie stappen die genomen moeten worden om een bedrijf te starten zijn: eerst nadenken,
vervolgens registreren en dan handelen.
Uit onderzoek onder Zweedse starters blijkt dat de kans op een succesvolle onderneming groter is
wanneer de starters vooraf een ondernemingsplan schrijven. Een startende ondernemer moet over
verschillende zaken vooraf nadenken. Ten eerste moet een starter bedenken of hij de juiste
competenties heeft om daadwerkelijk een onderneming te leiden en aan welke onderdelen van het
ondernemerschapsspectrum nog gewerkt moet worden. Ten tweede moet hij nadenken over het
idee dat hij wil uitwerken. Ten derde moet hij op grond van dat idee nadenken over de markt waarop
hij wil gaan opereren. Ten vierde moet hij een rechtsvorm kiezen, de huisvesting regelen, risico’s
inventariseren en zo nodig verzekeren en bedenken hoe de administratie wordt gevoerd.
Naast registratie bij de Kamer van Koophandel moeten ondernemers zich registreren bij de
Belastingdienst.
Aan de slag gaan is officieel de laatste stap in het gehele proces. Hiermee wordt bedoeld dat de
ondernemer nu echt een bedrijf heeft opgericht en dat de verschillende activiteiten voortaan worden
uitgevoerd onder de naam van de onderneming.
Kennismaking met ondernemerschap
1. Ondernemerschap
Uit de literatuur komt een aantal elementen naar voren waarmee de definitie van ondernemerschap
wordt bepaald. Er is in meer of mindere mate sprake van coördinatie, arbitrage, innovatie en het
nemen van risico’s. Met coördinatie wordt bedoeld dat de ondernemer fungeert als brug tussen de
verschillende productiemiddelen door toepassing te bedenken voor nieuwe kennis en inzichten en
deze te laten uitvoeren. Hierdoor beïnvloedt de ondernemer de rol van arbitrageant, hij koopt
producten en verkoopt die weer met de bedoeling daar een winst op te maken. Een ondernemer
zoekt naar mogelijkheden die nog niet (ten volle) zijn benut door anderen; dit wordt innovatie
genoemd. Tot slot, met het nemen van risico’s wordt een onderscheid gemaakt tussen meetbare en
dus herkenbare risico’s, zoals de kans op de hoofdprijs in de Staatsloterij, en niet-meetbare en dus
verborgen risico’s, bijv. de kans dat een nieuw product aanslaat in de markt. Ondernemers worden
beloond voor het nemen van de verborgen risico’s bij ondernemen, deze beloning wordt de winst van
een onderneming genoemd.
Definities ondernemerschap:
Innovatie: ondernemen is het uitvoeren van nieuwe combinaties waarbij discontinuïteit wordt
veroorzaakt (Schumpeter)
Economische functie: creëren van oplossingen voor marktkansen
Persoonlijk: Voor eigen rekening en risico starten en leiden van een onderneming die streeft naar
winst (Belastingdienst)
Een ondernemer is iemand die nieuwe combinaties uitvoert en daarmee discontinuïteit veroorzaakt.
Ondernemen is het uitvoeren van nieuwe combinaties waarbij discontinuïteit wordt veroorzaakt.
Onder discontinuïteit wordt verstaan dat een ondernemer waarde creëert die tot dan toe nog niet
beschikbaar was in de maatschappij. In principe gaat het hier om een onderneming die iets aanbiedt
waar vraag naar is en waarvoor klanten bereid zijn te betalen. De afgelopen jaren is het begrip
disruptie in zwang geraakt.
Disruptors lijken hele bedrijfstakken op de schop te nemen en daarom zijn starters niet interessant
wanneer zij niet de Airbnb of Uber van hun markt zijn. Disruptie moet niet worden verward met
discontinuïteit: bij disruptie wordt een product of dienst aangeboden dat eerder niet bestond, terwijl
bij discontinuïteit een veel breder palet aan nieuwe combinaties wordt beschreven.
Nieuwe combinaties die discontinuïteit veroorzaken zijn:
1. Het introduceren van een nieuw product of nieuwe dienst NU.nl (Nederlandse CNN)
2. Het introduceren van nieuwe productieprocessen Ford (lopende band)
3. Het aanboren van nieuwe markten McDonalds (van één vestiging naar overname wereld)
4. Het gebruikmaken van andere grondstoffen of halffabricaten Alpro (soyamelk ipv
koeienmelk)
Drie typen ondernemers
Type 1: Organiserende ondernemer
- Manager eigen bedrijf
- Zonder een innovatief idee
- Stuurt het bedrijf aan
, - Voornamelijk MKB (midden-klein bedrijf = max. 250 man)
Type 2: Innovatieve ondernemer
- Begint bij een nieuw idee
- Daarna pas bedrijf opstarten
- Innovatieve startups
- Ook binnen bedrijven (intrapreneurs)
- De ondernemer is altijd op zoek naar verandering, reageert erop en ziet het als een kans, een
mogelijkheid
Type 3: ZZP-ers/Freelancers
- Mensen met specialisme
- Van opdracht naar opdracht
- Eenmanszaak
- Verhuren zichzelf voor uurtarief
Het ondernemerschapsspectrum is een combinatie van attituden, vaardigheden en kennis die
ondernemers (in meer of mindere mate) bezitten. Het spectrum is opgedeeld in competenties op
persoonsniveau, uitvoerend niveau en strategisch niveau.
Persoonsniveau Uitvoerend niveau Strategisch niveau
Doorzettingsvermogen hebben Doelen stellen Een ondernemer weet hoe hij
winstgevende kansen kan
ontdekken
Zelfopgelegde standaarden Interpersoonlijke vaardigheden Een ondernemer weet hoe hij
nastreven de meest aantrekkelijke
markten kan identificeren
Omgaan met tegenslag Communicatieve vaardigheden Een ondernemer weet op
welke manier hij bezittingen
kan gebruiken om volledig
nieuwe ondernemingen te
starten
Zelfvertrouwen Vaardig in denken Een ondernemer weet op
hebben/zelfsturend zijn welke manier hij
concurrentievoordeel kan
creëren
Risico’s nemen Externe partijen gebruiken
Initiatief Kennis vergaren
nemen/verantwoordelijkheden
zoeken
Ambitieus en energiek zijn Financiële vaardigheden
Met tweeslachtigheid en Bedrijfskundige kennis
onzekerheid kunnen omgaan
Men kan ondernemerschap op een beleidsniveau onderzoeken (macroniveau) maar ook op het
niveau van de ondernemer zelf (microniveau).
In het rapport van Global Entrepeneurship Monitor over 2016 komt naar voren dat Nederlanders de
afgelopen jaren minder vaak betrokken zijn bij een startend bedrijf dan in de jaren ervoor. Twee
verklaringen die hiervoor gegeven worden zijn (1) ten tijde van de economische crisis zijn bedrijven
gestart die onvoldoende winstgevend waren en daarom gestopt zijn en (2) over de afgelopen jaren
zijn er tegelijkertijd meer bedrijven doorgegroeid van startend bedrijf naar gevestigd bedrijf.
De afgelopen jaren is ondernemerschap aan een opmars bezig. Intrapreneurship, ondernemers in
loondienst, is aan een opmars bezig in Nederland. Uit het GEM-rapport blijkt dat ruim 6% van de
, werkende bevolking in Nederland werkt aan een nieuw bedrijfsidee voor het bedrijf waar zij werken
of betrokken zijn bij een nieuwe bedrijfsactiviteit. Veel reeds gevestigde bedrijven moedigen de
werknemers aan om zelf initiatief te nemen en marktkansen te ontdekken en ontginnen. Maar dan
wel binnen de kaders die het moederbedrijf zelf heeft gesteld.
Motieven om een eigen onderneming te starten zijn:
- De uitdagingen van het ondernemen
- De wens eigen baas te zijn
- De wens specifieke werkzaamheden uit te voeren
- De mogelijkheid om de zorg voor het gezin en arbeid beter te combineren
- Geld
- Het ontdekken van een gat in de markt
Problemen waarmee ondernemers worden geconfronteerd zijn:
- Te late betaling door klanten
- Sterke concurrentie
- Het voeren van een financiële administratie
- Het ontwikkelen van afzetgebieden
- Een laag rendement van de onderneming
- Het bepalen van de juiste prijsstelling
De drie stappen die genomen moeten worden om een bedrijf te starten zijn: eerst nadenken,
vervolgens registreren en dan handelen.
Uit onderzoek onder Zweedse starters blijkt dat de kans op een succesvolle onderneming groter is
wanneer de starters vooraf een ondernemingsplan schrijven. Een startende ondernemer moet over
verschillende zaken vooraf nadenken. Ten eerste moet een starter bedenken of hij de juiste
competenties heeft om daadwerkelijk een onderneming te leiden en aan welke onderdelen van het
ondernemerschapsspectrum nog gewerkt moet worden. Ten tweede moet hij nadenken over het
idee dat hij wil uitwerken. Ten derde moet hij op grond van dat idee nadenken over de markt waarop
hij wil gaan opereren. Ten vierde moet hij een rechtsvorm kiezen, de huisvesting regelen, risico’s
inventariseren en zo nodig verzekeren en bedenken hoe de administratie wordt gevoerd.
Naast registratie bij de Kamer van Koophandel moeten ondernemers zich registreren bij de
Belastingdienst.
Aan de slag gaan is officieel de laatste stap in het gehele proces. Hiermee wordt bedoeld dat de
ondernemer nu echt een bedrijf heeft opgericht en dat de verschillende activiteiten voortaan worden
uitgevoerd onder de naam van de onderneming.
