emotionele
intelligentie
60
, 3. Emoties en emotionele intelligentie
3.1 Definiëring en omkadering van het begrip emotie
Wat
• Iedereen is het er over eens dat we emoties bezitten
• Eenduidige definitie ontbreekt
→ Volgens van Daele : hevig gevoel, aandoening, affect,…
3.1.1 Emoties : de reacties van een heel systeem
Emoties volgens Paul Eckman
• Emoties zijn niet privé : andere mensen merken heel vaak emoties op bij
anderen
→ Die kan je zien in de stem, het gelaat en de expressies van anderen
• emoties hebben een vaak een trigger die processen in ons lichaam in actie zetten
en leiden tot een reactie hierop
→ Prikkels kunnen een betekenis krijgen of worden versterkt door iets wat
we hebben meegemaakt
• Emotie bestaat uit veel verschillende elementen die op een of andere manier
worden geactiveerd
61
, 3.1.1.1 Een prikkel, een gebeurtenis
Wat?
• Een prikkel/gebeurtenis als aanleiding voor emotie
→ Zeer subjectief gegeven dat een emotie kan veroorzaken
• Zeer persoonlijk : herinnering, iemand vertelt iets,….
→ Kunnen zaken zijn die door anderen niet worden opgemerkt
3.1.1.2 Psychologische processen
Wat?
• Interpretatie die we aan prikkel geven
→ Prikkel die werd waargenomen door hersenen wordt beoordeeld of
geïnterpreteerd
Vb : een mama die een 14-jarige roept of een bouwvakker die een 14-
jarige roept geeft een heel andere interpretatie
3.1.1.3 Lichamelijke/ fysiologische processen
Wat?
• Gevolg wanneer de emotie wordt opgeroepen
→ Één of meer lichamelijke veranderingen die door emotie wordt uitgelokt
• Reactie van autonoom zenuwstelsel
→ Zaken die je zelf niet in de hand hebt
Vb : verhoogde hartslag, verhoogde bloeddruk, pupilvergroting,
zweten,…
3.1.1.4 Expressie
Wat?
• Is soms controleerbaar : mensen zijn in staat expressie van emoties op zekere
hoogte onderdrukken wanneer situatie dat vereist
• Niet-controleerbare uitingen van emoties : alle uitingen die veroorzaakt worden
door autonoom zenuwstelsel (fysiologische veranderingen) kunnen we niet
controleren
62