HOOFDSTUK 1
1.1
Waarom bewegingsonderwijs?
Kunnen meedoen aan bewegingsactiviteiten geeft kinderen de mogelijkheid met andere kinderen
te spelen en zich te ontwikkelen op allerlei terreinen buiten het bewegen.
Veel activiteiten die kinderen buiten schooltijd kunnen doen, zijn bewegingsactiviteiten. Het is
belangrijk dat kinderen met een ‘breed’ spectrum bekend zijn en mee kunnen doen.
Beweging is de basis voor alle ontwikkeling. Ze verwerven door een breed aanbod op school en
brede handelingsbekwaamheid voor verschillende activiteiten. Ook leren ze gezamenlijk een
activiteit te arrangeren en op gang te houden, zodat ze ook in hun eigen tijd zonder begeleiding
kunnen bewegen.
Bewegingsactiviteiten blijven belangrijk ook op latere leeftijd. Vanuit deze activiteiten terug
redenerend kom je voor kinderen van 4-12 jaar tot bepaalde passende activiteiten.
Bewegen is belangrijk voor lichamelijke ontwikkeling en gezondheid. Lessen bewegingsonderwijs
leveren geen rechtstreekse bijdrage hieraan, maar een indirecte, namelijk als het kinderen stimuleert
ook buiten schooltijd te bewegen.
1.2
3 algemene doelstellingen voor bewegingsonderwijs
1. Leren aannemen aan bewegingsactiviteiten
2. Leren met anderen deel te nemen aan bewegingssituaties
3. Leren op eigen wijze met anderen deel te nemen aan beweging situaties
Nieuwe trens worden zorgvuldig bekeken op de mogelijkheid en de wenselijkheid om ze een plaats
te geven in het aanbod bewegingsonderwijs. Criteria hiervoor zijn;
Gaat het om een activiteit waarin kinderen gedurende langere tijd zich bewegend kunnen
ontwikkelen?
Gaat het om een activiteit die voor ieder kind toegankelijk is?
Gaat het om een activiteit die bepaalde groepen kinderen alleen via het onderwijs leren?
1.3
Methodiek: het gaat alleen over de gekozen bewegingsactiviteiten.
Bewegingsonderwijs gaat ook over het kind dat de activiteit doet, de andere kinderen die meedoen
en over de leerkracht die het bewegen beïnvloedt.
1.4
De algemene doelstellingen verstaald naar onderwijsactiviteiten van de leerkracht:
1. Optimaliseren van een bewegingsactiviteit (deelnemen); het begeleiden van het
bewegingsgedrag van kinderen zodat de kinderen beter leren deelnemen aan
bewegingsactiviteiten.
2. Organiseren van een bewegingssituatie (met anderen); het inrichten, instrueren en
organiseren van een les bewegingsonderwijs zodat de kinderen met anderen kunnen
deelnemen aan bewegingssituaties.
3. Ontplooien van de wijze waarop het kind een situatie doet (op eigen wijze); aandacht geven
aan beleving van kinderen zodat de kinderen hun eigen leermogelijkheden leren waarderen
en behouden en hiervan genieten.
, Reguleringsdoelen: leerdoelen voor kinderen binnen de algemene doelstelling ‘organisatie van de
bewegingsactiviteit’
Bewegingsdoelen/uitvoeringsdoelen: de kinderen beter leren deelnemen aan een
bewegingsactiviteit
Belevingsdoelen: de invulling van de eigen wijze van deelname van een kind aan een beweging
situatie
Het lesgeven bestaat uit 3 fases:
1. Voorbereiden
2. Begeleiden
3. Evalueren
1.5
Bij het voorbereiden van een les ga je eerst kijken welke activiteit je gaat geven, dit ligt aan de
methode:
A standaardmethode vaste methode met vaste lessen verdeeld over het jaar
B open methode ligt niet vast, maar wel algemene richtlijnen
C tussenvormen school/vakleerkracht heeft eigen planning
Beginsituatie voordat je begint aan een gymles moet je je bewust zijn van veel dingen (grootte
gymlokaal, gymmaterialen, tijdsduur, regels, het kunnen van de leerlingen, niveau van groep,
individuele verschillen
AARDE als voorbereiding
De voorbereiding van de lesvoorbereiding is opgebouwd uit:
Activiteitenomschrijving wat er bewegend gaat gebeuren, de bewegingsactiviteit. In een aantal
korte kernzinnen aangegeven
Arrangement de opstelling van materialen en personen. Het bestaat uit: materiaal,
regelmateriaal, deelnemers, aantal deelnemers per functie, opstellingen
Regels de afspraken over functies en functiewisselingen
Doelen datgene wat de leerkracht beoogt te bereiken
Extra’s wat je achter de hand houdt om iets moeilijker of makkelijker te maken
1.6
Informatie verzamelen
De leerkracht kan op verschillende manieren informatie verzamelen over de voortgang van de les:
Observeren zelf observeren, kijken aan de hand van niveauduidingen, kinderen elkaar laten
observeren, video-opnames
Gesprek voeren stel open vragen, korte vragen, stel ze na de activiteit
Participeren wanneer de leerkracht gaan deelnemen aan de situatie samen met de kinderen, kan
dit extra informatie opleveren
Leerhulp geven
Het begeleiden is erop gericht om de kinderen leerhulp te geven bij het beter leren realiseren van de
gestelde leerdoelen. Soms is het nodig om de doelen bij te stellen.
Lesgeefstijl variëren
Er zijn verschillende lesgeefstijlen: gaat volgends CIOS
Coach zorgt voor aanmoedigingen waardoor de deelnemers enthousiast en gemotiveerd blijven.
Instructeur zorgt voor leerhulp zodat de activiteit beter gaat lukken
Organisator zorgt voor aanpassingen van de omstandigheden
1.1
Waarom bewegingsonderwijs?
Kunnen meedoen aan bewegingsactiviteiten geeft kinderen de mogelijkheid met andere kinderen
te spelen en zich te ontwikkelen op allerlei terreinen buiten het bewegen.
Veel activiteiten die kinderen buiten schooltijd kunnen doen, zijn bewegingsactiviteiten. Het is
belangrijk dat kinderen met een ‘breed’ spectrum bekend zijn en mee kunnen doen.
Beweging is de basis voor alle ontwikkeling. Ze verwerven door een breed aanbod op school en
brede handelingsbekwaamheid voor verschillende activiteiten. Ook leren ze gezamenlijk een
activiteit te arrangeren en op gang te houden, zodat ze ook in hun eigen tijd zonder begeleiding
kunnen bewegen.
Bewegingsactiviteiten blijven belangrijk ook op latere leeftijd. Vanuit deze activiteiten terug
redenerend kom je voor kinderen van 4-12 jaar tot bepaalde passende activiteiten.
Bewegen is belangrijk voor lichamelijke ontwikkeling en gezondheid. Lessen bewegingsonderwijs
leveren geen rechtstreekse bijdrage hieraan, maar een indirecte, namelijk als het kinderen stimuleert
ook buiten schooltijd te bewegen.
1.2
3 algemene doelstellingen voor bewegingsonderwijs
1. Leren aannemen aan bewegingsactiviteiten
2. Leren met anderen deel te nemen aan bewegingssituaties
3. Leren op eigen wijze met anderen deel te nemen aan beweging situaties
Nieuwe trens worden zorgvuldig bekeken op de mogelijkheid en de wenselijkheid om ze een plaats
te geven in het aanbod bewegingsonderwijs. Criteria hiervoor zijn;
Gaat het om een activiteit waarin kinderen gedurende langere tijd zich bewegend kunnen
ontwikkelen?
Gaat het om een activiteit die voor ieder kind toegankelijk is?
Gaat het om een activiteit die bepaalde groepen kinderen alleen via het onderwijs leren?
1.3
Methodiek: het gaat alleen over de gekozen bewegingsactiviteiten.
Bewegingsonderwijs gaat ook over het kind dat de activiteit doet, de andere kinderen die meedoen
en over de leerkracht die het bewegen beïnvloedt.
1.4
De algemene doelstellingen verstaald naar onderwijsactiviteiten van de leerkracht:
1. Optimaliseren van een bewegingsactiviteit (deelnemen); het begeleiden van het
bewegingsgedrag van kinderen zodat de kinderen beter leren deelnemen aan
bewegingsactiviteiten.
2. Organiseren van een bewegingssituatie (met anderen); het inrichten, instrueren en
organiseren van een les bewegingsonderwijs zodat de kinderen met anderen kunnen
deelnemen aan bewegingssituaties.
3. Ontplooien van de wijze waarop het kind een situatie doet (op eigen wijze); aandacht geven
aan beleving van kinderen zodat de kinderen hun eigen leermogelijkheden leren waarderen
en behouden en hiervan genieten.
, Reguleringsdoelen: leerdoelen voor kinderen binnen de algemene doelstelling ‘organisatie van de
bewegingsactiviteit’
Bewegingsdoelen/uitvoeringsdoelen: de kinderen beter leren deelnemen aan een
bewegingsactiviteit
Belevingsdoelen: de invulling van de eigen wijze van deelname van een kind aan een beweging
situatie
Het lesgeven bestaat uit 3 fases:
1. Voorbereiden
2. Begeleiden
3. Evalueren
1.5
Bij het voorbereiden van een les ga je eerst kijken welke activiteit je gaat geven, dit ligt aan de
methode:
A standaardmethode vaste methode met vaste lessen verdeeld over het jaar
B open methode ligt niet vast, maar wel algemene richtlijnen
C tussenvormen school/vakleerkracht heeft eigen planning
Beginsituatie voordat je begint aan een gymles moet je je bewust zijn van veel dingen (grootte
gymlokaal, gymmaterialen, tijdsduur, regels, het kunnen van de leerlingen, niveau van groep,
individuele verschillen
AARDE als voorbereiding
De voorbereiding van de lesvoorbereiding is opgebouwd uit:
Activiteitenomschrijving wat er bewegend gaat gebeuren, de bewegingsactiviteit. In een aantal
korte kernzinnen aangegeven
Arrangement de opstelling van materialen en personen. Het bestaat uit: materiaal,
regelmateriaal, deelnemers, aantal deelnemers per functie, opstellingen
Regels de afspraken over functies en functiewisselingen
Doelen datgene wat de leerkracht beoogt te bereiken
Extra’s wat je achter de hand houdt om iets moeilijker of makkelijker te maken
1.6
Informatie verzamelen
De leerkracht kan op verschillende manieren informatie verzamelen over de voortgang van de les:
Observeren zelf observeren, kijken aan de hand van niveauduidingen, kinderen elkaar laten
observeren, video-opnames
Gesprek voeren stel open vragen, korte vragen, stel ze na de activiteit
Participeren wanneer de leerkracht gaan deelnemen aan de situatie samen met de kinderen, kan
dit extra informatie opleveren
Leerhulp geven
Het begeleiden is erop gericht om de kinderen leerhulp te geven bij het beter leren realiseren van de
gestelde leerdoelen. Soms is het nodig om de doelen bij te stellen.
Lesgeefstijl variëren
Er zijn verschillende lesgeefstijlen: gaat volgends CIOS
Coach zorgt voor aanmoedigingen waardoor de deelnemers enthousiast en gemotiveerd blijven.
Instructeur zorgt voor leerhulp zodat de activiteit beter gaat lukken
Organisator zorgt voor aanpassingen van de omstandigheden
