opvoedingsondersteuning
4
, 1. Legitimering van opvoedingsondersteuning
1.1 Historische context
Overheid zorgt enkel 1.1.1 Vroeger
voor veiligheid. Gezin
is het traditionele
1.1.1.1 De liberale nachtwakerstaat
kerngezin met
opvoedingstaken voor Wat?
moeder
• Begin 19e eeuw : moralistische periode
• Religieuze redenen die legitimeerden dat er geïntervenieerd werd in gezinnen
die van het normale discours afweken
→ Er wordt geïnvesteerd in politie en veilig zijn van de straten maar verder
dan dat gaat de overheid niet om zich te mengen in opvoeding
Burgerlijke kostwinnersgezin als norm
• Veel kinderarbeid en autoritaire opvoeding
• Verschil tussen loonarbeid en huishoudelijk werk tussen mannen en vrouwen
→ Patriarchaal burgerlijk gezin met vader aan hoofd die buitenshuis werkt
→ Feminisering van opvoedingstaken voor de vrouwen
Het kwetsbare kind
• Veel kindersterfte door industrie, hygiëne, ziekten,…
• Moeders werden beschuldigd van kindersterfte door de verwaarlozing van hun
moederrol
→ decontextualisering en culpabilisering : Moeders werden ervan
beschuldigd hun opvoedkundige taken te verwaarlozen en op die manier
kindersterfte en sociale onrust in de hand te werken
filantropie
• ontstaan van initiatieven met focus op moeder-en kinderzorg door vrijwilligers
→ melkkeukens : waar melk werd gekookt voor betere hygiëne van melk
→ bewaarscholen, zuigelingen-raadplegingen,…
1.1.1.2 Gerationaliseerde overheidsinmenging
Wat?
• Tweede helft 19e eeuw
• Overheid intervenieert op een gerationaliseerde manier in opvoeding : door de
opkomst van de wetenschap, statistiek en eugenetica
→ Eugenetica en statistiek als legitimering voor preventie bij burgerlijke
opvoedingsmodel
5