1
Samenvatting: Histologie van de Cariës
Kleine samenvatting:
• Waarom begrip van de histologie van de harde tandweefsels:
o Zo begrijpen hoe bacteriën de weefsels kunnen beschadigen
▪ Zal gebeuren via cariësfavoriserende structuren
o Belangrijk om per weefsel het verschil te kennen
• Onderscheid tussen voor en na cavitatie is belangrijk
o Demineralisatie aan het oppervlak is een heel gekend proces
▪ Zie verder
• Klinische tips:
o Wit, bruin en zwart niet behandelen
▪ Door voeding en hygiëne aan te passen wordt er behandeld
o Wel behandelen bij cavitaties
▪ Point of no return
Histologie van de cariës:
• Wat zal er gebeuren wanneer tandbederf de tand heeft bereikt
• Verschillend per structuur
o Glazuurcariës
o Dentinecariës
o Wortelcariës
Orale infectieziekten:
• Infectieziekte van de harde tandweefsels:
o Cariës
• Infectieziekte van de steunweefsels:
o Gingivitis en parodontitis
Gelijkenissen tussen orale infectieziekten:
• Het ziekteschema
• Pathogene kiemen die de infectie veroorzaken
Verschilpunten tussen orale infectieziekten:
• Structurele veranderingen
• Evolutie
• Progressie
• Regeneratie en herstel
Histologie van de Cariës
, 2
Cariës:
• Dynamisch proces van demineralisatie van de harde tandweefsels
o Infectieuze bacteriële aandoening en overdraagbaar
• Geen unidirectioneel verloop
o Intermittente fasen van demineralisatie afgewisseld door perioden
van opname van mineralen of remineralisatie
• Centraal:
o Ontwikkeling van cariës is de aanwezigheid van een microbiële,
zuurproducerende plaquelaag op het tandoppervlak
Etiologische factoren:
• Multifactorieel:
o Streptococcus mutans als pathogene bacterie
o Een substraat vol sacchariden
▪ Zorgt voor de groei van de mutans
o Tijd
o De gastheer
▪ Cariës is afhankelijk van de pH, speekselvloei etc. van de patiënt
• Samenwerken van deze factoren zal leiden tot cariës
Cariës simpel uitgelegd:
• Binding van de s. mutans aan het glazuur
o Leidt tot aggregraten van de s. mutans
• Bacteriën zullen lang genoeg zuren produceren (tijd aspect)
o Zal het glazuur aantasten
• Glazuur zal instorten
o Ontstaan van caviteit en cariës zal verder actief indringen
Pathogene kiemen van de cariës:
• Behoren tot de groep van de streptococcus mutans
o Meest frequente humane varianten
▪ Mutans en sobrinus
• Pathogenen koloniseren de tandvlakken reeds vanaf de doorbraak
o Verworven via de moeder
• Tandplaque is voorwaarde voor initiatie van het cariësproces
• Initiële interactie:
o Tussen pellicle-bindende eiwitten van de s. mutans en het tandoppervlak
o Accumulatie van s. mutans op het tandoppervlak door mechanismen verwant aan
synthese van glucosepolymeren
▪ Zie cariologie
o Metabolisme van sacchariden leidt tot massale secretie van zuren
▪ Leidt tot ontstaan van cariëslaesie
Histologie van de Cariës
, 3
Immuunrespons op cariës:
• Orale infectie resulteert in een verhoogde bloedspiegel van serum antibody tegen s. mutans
o Verhoogde productie van antigenen die aanleiding geven tot een verhoogde
concentratie van speeksel antibody
• Deficiëntie van immunoglobuline A
o Geen productie van speeksel antibodies
o Risicogroep voor ontstaan van cariës
o Indien ze compensatoire IgM hebben
▪ Significant minder cariës
• Waarom dan geen vaccin?
o Niet mogelijk, cariës is veel te complex
▪ Symbiosis van bacteriën
• Immuunrespons hangt dus van de gastheer zelf af
Glazuurcariës:
• Beperkt zicht tot initiële cariëslaesie in het tandglazuur die nog geen cavitatie tot gevolg
heeft
o Initieel door zuren geproduceerd door bacteriën
▪ Zullen langzaam een chronische infectie veroorzaken
▪ Zie cariologie
o Ziet er uit als een omgekeerde kegel
• Ontstaat op voorkeurslocaties:
o Locaties waar het meeste plaque blijft hangen
▪ Occlusale en vestibulaire fissuren
• Vooral bij kinderen
▪ Interdentale contactpunten
▪ Cervicale tandhalzen
• Verschillend dan in andere harde tandweefsels
o Komt door de eigenschappen en kenmerken van glazuur
▪ Materiaal, organisatie van kristallen…
Simulaties van cariës:
• Per definitie zijn bacteriën noodzakelijk voor cariës
• Maar in vitro:
o Simulatie in afwezigheid van bacteriën, met druppeltjes zuur
Histologie van de Cariës
Samenvatting: Histologie van de Cariës
Kleine samenvatting:
• Waarom begrip van de histologie van de harde tandweefsels:
o Zo begrijpen hoe bacteriën de weefsels kunnen beschadigen
▪ Zal gebeuren via cariësfavoriserende structuren
o Belangrijk om per weefsel het verschil te kennen
• Onderscheid tussen voor en na cavitatie is belangrijk
o Demineralisatie aan het oppervlak is een heel gekend proces
▪ Zie verder
• Klinische tips:
o Wit, bruin en zwart niet behandelen
▪ Door voeding en hygiëne aan te passen wordt er behandeld
o Wel behandelen bij cavitaties
▪ Point of no return
Histologie van de cariës:
• Wat zal er gebeuren wanneer tandbederf de tand heeft bereikt
• Verschillend per structuur
o Glazuurcariës
o Dentinecariës
o Wortelcariës
Orale infectieziekten:
• Infectieziekte van de harde tandweefsels:
o Cariës
• Infectieziekte van de steunweefsels:
o Gingivitis en parodontitis
Gelijkenissen tussen orale infectieziekten:
• Het ziekteschema
• Pathogene kiemen die de infectie veroorzaken
Verschilpunten tussen orale infectieziekten:
• Structurele veranderingen
• Evolutie
• Progressie
• Regeneratie en herstel
Histologie van de Cariës
, 2
Cariës:
• Dynamisch proces van demineralisatie van de harde tandweefsels
o Infectieuze bacteriële aandoening en overdraagbaar
• Geen unidirectioneel verloop
o Intermittente fasen van demineralisatie afgewisseld door perioden
van opname van mineralen of remineralisatie
• Centraal:
o Ontwikkeling van cariës is de aanwezigheid van een microbiële,
zuurproducerende plaquelaag op het tandoppervlak
Etiologische factoren:
• Multifactorieel:
o Streptococcus mutans als pathogene bacterie
o Een substraat vol sacchariden
▪ Zorgt voor de groei van de mutans
o Tijd
o De gastheer
▪ Cariës is afhankelijk van de pH, speekselvloei etc. van de patiënt
• Samenwerken van deze factoren zal leiden tot cariës
Cariës simpel uitgelegd:
• Binding van de s. mutans aan het glazuur
o Leidt tot aggregraten van de s. mutans
• Bacteriën zullen lang genoeg zuren produceren (tijd aspect)
o Zal het glazuur aantasten
• Glazuur zal instorten
o Ontstaan van caviteit en cariës zal verder actief indringen
Pathogene kiemen van de cariës:
• Behoren tot de groep van de streptococcus mutans
o Meest frequente humane varianten
▪ Mutans en sobrinus
• Pathogenen koloniseren de tandvlakken reeds vanaf de doorbraak
o Verworven via de moeder
• Tandplaque is voorwaarde voor initiatie van het cariësproces
• Initiële interactie:
o Tussen pellicle-bindende eiwitten van de s. mutans en het tandoppervlak
o Accumulatie van s. mutans op het tandoppervlak door mechanismen verwant aan
synthese van glucosepolymeren
▪ Zie cariologie
o Metabolisme van sacchariden leidt tot massale secretie van zuren
▪ Leidt tot ontstaan van cariëslaesie
Histologie van de Cariës
, 3
Immuunrespons op cariës:
• Orale infectie resulteert in een verhoogde bloedspiegel van serum antibody tegen s. mutans
o Verhoogde productie van antigenen die aanleiding geven tot een verhoogde
concentratie van speeksel antibody
• Deficiëntie van immunoglobuline A
o Geen productie van speeksel antibodies
o Risicogroep voor ontstaan van cariës
o Indien ze compensatoire IgM hebben
▪ Significant minder cariës
• Waarom dan geen vaccin?
o Niet mogelijk, cariës is veel te complex
▪ Symbiosis van bacteriën
• Immuunrespons hangt dus van de gastheer zelf af
Glazuurcariës:
• Beperkt zicht tot initiële cariëslaesie in het tandglazuur die nog geen cavitatie tot gevolg
heeft
o Initieel door zuren geproduceerd door bacteriën
▪ Zullen langzaam een chronische infectie veroorzaken
▪ Zie cariologie
o Ziet er uit als een omgekeerde kegel
• Ontstaat op voorkeurslocaties:
o Locaties waar het meeste plaque blijft hangen
▪ Occlusale en vestibulaire fissuren
• Vooral bij kinderen
▪ Interdentale contactpunten
▪ Cervicale tandhalzen
• Verschillend dan in andere harde tandweefsels
o Komt door de eigenschappen en kenmerken van glazuur
▪ Materiaal, organisatie van kristallen…
Simulaties van cariës:
• Per definitie zijn bacteriën noodzakelijk voor cariës
• Maar in vitro:
o Simulatie in afwezigheid van bacteriën, met druppeltjes zuur
Histologie van de Cariës
