Theoretisch kader ‘’Slecht-nieuwsgesprek’’
Het voeren van slecht-nieuws gesprekken is de laatste jaren ingebracht in de gezondheidszorg. Voorheen werd
de zorgvrager beschermd tegen de ‘’harde waarheid’’ met informatie waar ze wellicht geen raad mee zouden
weten en die de zorgvrager zou schaden. Het was de verantwoordelijkheid van de zorgverlener om samen met
de familie af te stemmen of het slechte nieuws geheim moest worden gehouden voor de zorgvrager.
Tegenwoordig staat het recht van de zorgvrager op informatie voorop; het behoort nu tot de taak van de
zorgverlener om op de juiste manier een slecht-nieuws gesprek te voeren en de patiënt op de hoogte te stellen
van het slechte nieuws. (Silverman, J., & Kurtz, S. (2014). Vaardig communiceren in de gezondheidszorg. (3e
editie). Boom Lemma.)
Een slecht nieuws gesprek heeft als doel het helder over laten komen van het slechte nieuws, emoties
begripvol opvangen en helder maken hoe het verdere verloop eruit zal zien. De inleidende zin moet dus ook
kort zijn zonder in detail in te gaan.
Het is erg belangrijk om ruimte te creëren voor de emoties van de zorgvrager bij dit type gesprek. Het is hierbij
dus vooral belangrijk de zorgvrager de ruimte te geven om emoties te uiten. Hierbij heeft de zorgverlener als
rol om aandachtig te luisteren en gevoelsreflecties te geven. Dit wordt gedaan om de zorgvrager te helpen met
het verwoorden en bevestigen van zijn emoties. (Silverman, J., & Kurtz, S. (2014). Vaardig communiceren in de
gezondheidszorg. (3e editie). Boom Lemma.)
Het slecht-nieuwsgesprek is dus ingedeeld in drie fases. Deze verdeling is gemaakt, om zo het gesprek aan te
passen aan de patiënt om het gesprek structureel te laten verlopen:
1. Mededelen van het slechte nieuws
2. Ruimte bieden voor emoties
3. Steun bieden bij probleem aanpak
Hierbij zijn een aantal vaardigheden van belang, die belangrijk zijn bij het doorlopen van de drie fases van het
gesprek:
- Aandachtige luisterhouding
- Gevoelsreflectie
- Parafraseren
- Samenvatten
Kale plan van aanpak
Voorbereiding
Zo snel mogelijk een afspraak maken
Voorbereiding op de situatie door dossier in te lezen
Nadenken over mogelijke vragen die de patiënt kan hebben
Locatie organiseren/privacy/rust en tijd voor de zorgvrager
Inleiding
Contact maken met de zorgvrager
Duur van het gesprek afspreken met de zorgvrager
Korte inleidende zin op het nieuws
Kern
Het voeren van slecht-nieuws gesprekken is de laatste jaren ingebracht in de gezondheidszorg. Voorheen werd
de zorgvrager beschermd tegen de ‘’harde waarheid’’ met informatie waar ze wellicht geen raad mee zouden
weten en die de zorgvrager zou schaden. Het was de verantwoordelijkheid van de zorgverlener om samen met
de familie af te stemmen of het slechte nieuws geheim moest worden gehouden voor de zorgvrager.
Tegenwoordig staat het recht van de zorgvrager op informatie voorop; het behoort nu tot de taak van de
zorgverlener om op de juiste manier een slecht-nieuws gesprek te voeren en de patiënt op de hoogte te stellen
van het slechte nieuws. (Silverman, J., & Kurtz, S. (2014). Vaardig communiceren in de gezondheidszorg. (3e
editie). Boom Lemma.)
Een slecht nieuws gesprek heeft als doel het helder over laten komen van het slechte nieuws, emoties
begripvol opvangen en helder maken hoe het verdere verloop eruit zal zien. De inleidende zin moet dus ook
kort zijn zonder in detail in te gaan.
Het is erg belangrijk om ruimte te creëren voor de emoties van de zorgvrager bij dit type gesprek. Het is hierbij
dus vooral belangrijk de zorgvrager de ruimte te geven om emoties te uiten. Hierbij heeft de zorgverlener als
rol om aandachtig te luisteren en gevoelsreflecties te geven. Dit wordt gedaan om de zorgvrager te helpen met
het verwoorden en bevestigen van zijn emoties. (Silverman, J., & Kurtz, S. (2014). Vaardig communiceren in de
gezondheidszorg. (3e editie). Boom Lemma.)
Het slecht-nieuwsgesprek is dus ingedeeld in drie fases. Deze verdeling is gemaakt, om zo het gesprek aan te
passen aan de patiënt om het gesprek structureel te laten verlopen:
1. Mededelen van het slechte nieuws
2. Ruimte bieden voor emoties
3. Steun bieden bij probleem aanpak
Hierbij zijn een aantal vaardigheden van belang, die belangrijk zijn bij het doorlopen van de drie fases van het
gesprek:
- Aandachtige luisterhouding
- Gevoelsreflectie
- Parafraseren
- Samenvatten
Kale plan van aanpak
Voorbereiding
Zo snel mogelijk een afspraak maken
Voorbereiding op de situatie door dossier in te lezen
Nadenken over mogelijke vragen die de patiënt kan hebben
Locatie organiseren/privacy/rust en tijd voor de zorgvrager
Inleiding
Contact maken met de zorgvrager
Duur van het gesprek afspreken met de zorgvrager
Korte inleidende zin op het nieuws
Kern
