Samenvatting Persoonlijkheidspsychologie I

PERSOONLIJKHEIDS-PYCHOLOGIE

Abstract
Hoorcolleges gedoceerd door professor Gina Rossi (gedeeltelijk aangevuld met handboek)
QUIZLET https://quizlet.com/_abrg12?x=1jqt&i=19dskk




Justine Michiels

,Persoonlijkheidspsychologie
Praktisch
- Hoc & wpo
- Examen (meerkeuze) op 10 punten & oefeningen (portfolio met twee opdrachten) op 10
punten
o 10/20 is erdoor (vanaf 5 of meer ben je vrijgesteld voor dat deel en hoef je dit deel
niet meer opnieuw te doen als je er in totaal niet door bent)
o GEEN GIS & GEEN HOOG CESUUR
o Er is een proefexamen op canvas
o Leerstof bestaat uit lessen & theoretische achtergrond wpo
 Handboek om nota’s aan te vullen

Contents
Praktisch................................................................................................................................................1
Inleiding.................................................................................................................................................3
Wat is persoonlijkheid?.....................................................................................................................3
Wat is een theorie?............................................................................................................................3
Dimensies voor een ‘concept’ over de mensheid..............................................................................4
Onderzoek naar persoonlijkheidstheorieën.......................................................................................5
Persoonlijkheidstheorieën.....................................................................................................................6
Freud (p 20 – 71 in hb) psychoanalytische theorie............................................................................6
Overzicht psychoanalytische theorie.............................................................................................6
Biografie van Freud........................................................................................................................6
Freud’s model van de geest...........................................................................................................7
Toepassingen van de psychoanalytische theorie.........................................................................12
Onderzoek...................................................................................................................................13
Horney (p73 – 99 HB) psychoanalytische theorie............................................................................14
Inleiding psychoanalytische sociale theorie.................................................................................14
Biografie van Horney...................................................................................................................16
Vrouwelijke psychologie..............................................................................................................17
Psychotherapie............................................................................................................................18
Onderzoek...................................................................................................................................18
Rogers (1902 – 1987) humanistische theorie ..................................................................................20
Overzicht person-centered theory...............................................................................................20
Biografie Rogers...........................................................................................................................20
Persoongeoriënteerde theorie....................................................................................................20
Psychotherapie............................................................................................................................21

1

, Onderzoek...................................................................................................................................23
Allport (1897 – 1967) dispositionele-/ trait-theorieën .....................................................................24
Overzicht van de psychologie van het individu............................................................................25
Biografie Allport...........................................................................................................................25
Allport zijn benadering van een theorie voor de persoonlijkheid................................................25
Structuur van persoonlijkheid......................................................................................................26
Motivatie.....................................................................................................................................26
Studie van het individu................................................................................................................27
Onderzoek...................................................................................................................................27
Evaluatie Allport..........................................................................................................................29
McCrae & Costa...............................................................................................................................29
Overzicht factor- en trait theorieën.............................................................................................29
Catell zijn trait-theorie.................................................................................................................29
De Big Five/Vijf factor model: Taxonomie of theorie?.................................................................30
Biografie van Robert R. McCrae en Paul T. Costa, Jr....................................................................31
Op zoek naar de Big Five..............................................................................................................31
Onderzoek...................................................................................................................................32
Evaluatie trait en factor theorieën...............................................................................................32
Eysenck............................................................................................................................................33
Overzicht biologisch gebaseerde trektheorie..............................................................................33
Biografie van Eysenck..................................................................................................................33
Eysenck zijn factor theorie...........................................................................................................33
Persoonlijkheidsdimensies...........................................................................................................34
Meten van persoonlijkheid..........................................................................................................34
Biologische basis van persoonlijkheid..........................................................................................35
Persoonlijkheid als voorspeller....................................................................................................35
Onderzoek...................................................................................................................................35
Evaluatie biologisch gebaseerde theorie Eysenck........................................................................36
Walter Mischel.................................................................................................................................36
Inleiding tot Mischel zijn persoonlijkheidstheorie.......................................................................36
Biografie van Mischel...................................................................................................................36
Achtergrond cognitief-affectieve persoonlijkheidssystemen (CAPS)...........................................37
Onderzoek...................................................................................................................................38




2

, Inleiding
Wat is persoonlijkheid?
- Persona (= Latijns voor masker)
- Persoonlijkheid= een patroon van relatief permanente karaktertrekken (traits) en unieke
kenmerken die zowel voor consistentie als individualiteit zorgen in het gedrag van een
persoon
o Mate waarin mensen verschillen van elkaar (fysiek & psychologisch) is uniek
 Persoonlijkheid is meer dan enkel de rol die men speelt
o Trekken/ traits (bv. extravert of introvert zijn)
 Consistentie over tijd
 Individuele verschillen in gedrag
 Stabiliteit over situaties
o Kenmerken/ characteristics
 Unieke kwaliteiten (bv. temperament en intelligentie)
 Gaat vooral over hoe je informatie verwerkt

Wat is een theorie?
- Theorie= een set van gerelateerde veronderstellingen die wetenschappers toelaten om op
basis van logisch deductief redeneren testbare hypotheses te formuleren
o Verschillend van een volkswijsheid & verschillend van filosofie
 Enkel bruikbare wetenschappelijke concepten; praktische tools/
hulpmiddelen die wetenschappers kunnen gebruiken om onderzoek voort te
brengen/ observaties te gaan systematiseren
 Theorieën zijn niet volledig vrij van waarden, maar horen niet te
gaan over hoe men het leven dient te leiden
 Epistemologie= tak binnen de filosofie die de natuur van kennis nagaat;
kennisleer
o Verschillend van een speculatie
 Theorie moet verbonden worden aan empirische data en wetenschap
 Speculatie op zich is onvoldoende
o Verschillend van een hypothese (= specifiek vermoeden dat kan getest worden aan
de hand van een wetenschappelijke methode)
 Theorie moet een groot aantal hypotheses kunnen genereren
o Verschillend van een taxonomie (= een classificatiesysteem o.b.v. natuurlijke
relaties)
 Taxonomieën generen geen hypothesen & dit is wel een noodzakelijke
voorwaarde voor theorieën
 Taxonomieën kunnen wel uitgroeien tot een theorie (bv. eerst Big 5
taxonomie & vervolgens Big 5 theorie met hypothese & axioma’s om theorie
op te stellen)
- Waarom bestaan er meerdere theorieën?
o Verschillende persoonlijke achtergrond
 Ervaringen tijdens kindertijd
 Interpersoonlijke relaties
 De persoonlijkheden en de psychologie van verschillende theoretici
beïnvloedt de aard van de theorieën die ze ontwikkelen
o Verschillende filosofische oriëntaties

3