Samenvatting onderzoeksvaardigheden

Deel 2: gegevens verzamelen
1. Kwantitatieve methoden van dataverzameling
Kwantitatieve methoden van dataverzameling
 Surveyonderzoek - Panelonderzoek
 Secundaire analyse
 Experiment
 Monitor
 Combinatie van methoden
Diverse soorten kwantitatief onderzoek
 Tot nog toe gingen we enkel in op de enquête als kwantitatieve methode om data te
verzamelen.
 We overlopen kort de andere veel gebruikte kwantitatieve methoden van dataverzameling.
 De keuze voor de ene dan wel de andere methode van dataverzameling hangt samen met
type probleemstelling en type onderzoeksvragen. De vraag heeft vaak de methode voor
het antwoord al in zich.
Survey-onderzoek:
Wat?
 = “Onderzoek met behulp van enquêtes (vragenlijsten) om meningen, houdingen en kennis
bij grote groepen personen te meten”
 Grote groep mensen (respondenten)
 Respondenten = personen die aan een vragenlijst meedoen
 Beschrijvings- en/of verklaringsvragen
 Meestal op één moment in de tijd
 Liefst: aselecte steekproef -> representatief
 Groot aantal (half)gestructureerde vragen en antwoorden
 Nadeel: context is niet bekend en minder geschikt om diepere beweegredenen en
motivaties te weten te komen.
Type survey kiezen
 Schriftelijk
 per post – respondent vult zelf in
 Schriftelijk (klassikaal - werkvloer)
 Telefonisch (enquêteur vult in) -> CATI
 Face-to-face (enquêteur vult in) -> CAPI
 Digitaal
 Internet (pop-up scherm met vragenlijst of op website)
 E-mail (bericht met verzoek in link of met vragenlijst)
 Mobiel apparaat (smartphone of tablet vragenlijst)




Hangt samen met andere factoren
 Tijd

,  Geld
 Aantal vragen
 Aard van de vragen
 Visuals of andere
 Risico op sociaal wenselijk gedrag
 Aandacht voor de relatie
 Doelgroep
Specifieke type: panel enquête
 Panelenquête = “Regelmatig terugkerende enquête onder vooraf aangemeld panel over
uiteenlopende onderwerpen.”
 Staat tegenover cross-sectioneel onderzoek: “onderzoek waarbij je op een bepaald
moment éénmalig gegevens verzamelt.”
Secundaire analyse:
wat?
 Onderzoek met behulp van eerder (door anderen) in een databestand verzamelde
gegevens
 Voordelen:
 Tijdwinst
 Lage kosten
 Beschikbaarheid van de data
 Bruikbaarheid van sets die aan (aantal) voorwaarden voldoen.
 Nadelen:
 Geen invloed op samenstelling gegevens
 Dataset is al gemaakt
 Oplossing vinden voor fouten
 Soms probleemstelling aanpassen?
 Soms intensieve bewerking alvorens bruikbaar
Experiment:
wat?
 “een onderzoek waarbij proefpersonen in een al dan niet gecontroleerde situatie worden
getest om zo een effect te meten"
 Een experiment werkt met proefpersonen ipv respondenten (enquête)
 Effect meten: nagaan of er een causaal verband tussen afhankelijke en
onafhankelijke variabele
 Al dan niet gecontroleerde omgeving
 Veldexperiment
 Laboratoriumexperiment
 Voormeting, nameting bij experimentele groep
 Controlegroep
 Zie ook psychologie, communicatiesociologie

, Labo-experiment vs. Veldexperiment
 Labo-experiment = experiment dat plaats vindt in simulatie van de echte omgeving
 (voorbeeld Laboratorium Provinciale Hogeschool Limburg)
 Veld-experiment = experiment dat plaats vindt in de echte leefwereld van de
proefpersonen (voorbeeld: Wijnegem Shopping Center)
 HAWTHORNE EFFECT
 Proefpersoon gaat zich anders gedragen omdat hij weet
dat hij in een onderzoek zit
 Between-subject design: elk subject krijgt 1 conditie
 Within-subject design: elk subject krijgt alle condities
Monitor
 Een monitor is “onderzoek over een bepaald onderwerp dat regelmatig herhaald wordt.
Op die manier kun je ontwikkelingen volgen op een bepaald gebied of je kan de
invoering van bepaalde maatregelen over langere tijd volgen.”
 Longitudinaal onderzoek (versus cross-sectioneel)
 Metingen op verschillende tijdstippen
 Zelfde meetinstrument op alle tijdstippen
 Geen vast panel ondervraagden (verschil met panelonderzoek, waarbij wel altijd
dezelfde mensen bevraagd worden)
 Voorbeelden:
 Armoedemonitor (evolutie aantal kansarme gezinnen)
 Onderwijsmonitor (evolutie leerprestaties Vlaamse leerlingen in secundair
onderwijs via bijvoorbeeld PISA-testen)
Combinatie van methoden
 Triangulatie onderzoeksmethoden:
 “houdt in dat verscheidene dataverzamelingsmethoden worden gecombineerd in één
onderzoeksopzet om naar een probleemstelling te kijken.”
 Het verhoogt de geldigheid van onderzoeksresultaten, doordat je de resultaten vanuit
meerdere hoeken bekijkt (Hoeken = Angels => Tri-angulatie)
 Bijv. enquête over spijbelgedrag en vervolgens interviews afnemen met spijbelaars.
 Voordeel:
 Enquête oppervlakkig => interviews geven diepgravender beeld.
 Interviews diepgaand, maar je kan resultaten niet veralgemenen => enquêtes geven
oppervlakkig beeld, maar je kan resultaten wel veralgemenen.
 Nadeel: Extra tijd en extra budget nodig




2. Kwalitatieve methoden van dataverzameling
 Ter herhaling (zie les 1): Kwalitatief onderzoek is niet gebonden aan het verzamelen van
cijfermatige gegevens zoals kwantitatief onderzoek.