Inleiding in de psychologie
College 1: 01-09-2020
Waarom psychologie?
Pedagogiek
- Psychische stoornissen
- Opvoeden
- Behandelingen
- Kind in interactie met omgeving
- Neuro
- Onderwijs
- Preventie
- Leerproblemen
Psychologie
- Sociale psychologie
- Kind als individu
- Organisatie psychologie
- Psychische stoornissen
- Behandelingen
- Neuro
- Preventie
Psychologie is wetenschap die zich bezighoudt met het besturen van menselijk. Het gaat om zowel
menselijk gedrag als mentale processen.
Psychologie
- Menselijk gedrag
o Normaal; wat vinden wij normaal? Waarom vertonen mensen normaal gedrag?
o Abnormaal/afwijkend/ongezond; waarom vinden wij dit ongezond gedrag? Waarom
vertonen mensen ongezond gedrag?
o Normaal abnormaal; willen we bestuderen, om te leren of dit voorkomen kan
worden, of om te kijken of ze van abnormaal weer terug kunnen gaan naar normaal.
VOORKOMEN
o Abnormaal normaal; kijken of ze terug kunnen switchen. BEHANDELEN
- Mentale processen
o Iq
o Hoe het brein zich ontwikkelt de afgelopen jaren
o Hoe jij de wereld om je heen waarneemt
o Hoe jij jezelf waarneemt
o Hoe ziet dat eruit als het normaal is? En hoe ziet dat eruit als het abnormaal is?
Waarom wetenschap?
- Jaren ’70 heftig bekritiseerd
- Verschillende psychologische theorieën spreken elkaar tegen
- Onderzoek ’90-nu: even goede ouders, kind functioneert normaal
Psychologie
- Veel verschillende deelgebieden, o.a.:
o Ontwikkeling
, Bestudeert hoe en waarom gedrag en mentale processen veranderen
gedurende de levenscyclus van een mens, en wat de gevolgen daarvan zijn
o Onderwijs
Bestudeert hoe mensen leren en hoe onderwijs het beste vormgegeven kan
worden
Klassikaal vs kinderen elkaar zelf dingen laten uitleggen
o Cognitieve
Bestudeert mentale processen zoals perceptie, geheugen, leren, denken,
bewustzijn, intelligentie etc
o Klinische
Bestudeert de oorzaken, gevolgen en behandelingen van psychische
stoornissen
o Gezondheid
Bestudeert hoe gedrag en mentale processen de lichamelijke gezondheid
kunnen beïnvloeden, en andersom
o Persoonlijkheid
Bestudeert de stabiele karaktereigenschappen van personen en hoe die
samenhangen met bijvoorbeeld psychische problemen (zelfde:
temperament)
o Sociale
Bestudeert hoe mensen elkaars gedrag en mentale processen beïnvloeden,
individueel en in groepen
o Biologische en neuro
Bestudeert hoe het brein en processen in ons lichaam ons gedrag en mentale
processen beïnvloeden, en andersom
o Organisatie
Bestudeert hoe de efficiëntie, productiviteit en tevredenheid van
werknemers en werkgevers vergroot kan worden
Overlap
- Onderzoekers werken vaak in meerdere velden, bijvoorbeeld:
o Wat is het effect van chaos in het huishouden op de stressniveaus van ouder en kind
en de ontwikkeling van het kind? ontwikkelings-, gezondheids-, bio psychologie
o Kunnen we dmv veranderen grootte bord overgewicht voorkomen?
- Boek geeft na elk hoofdstuk expliciet deze verbindingen tussen gebieden weer
In context (variabelen)
- Gedrag en mentaal functioneren in context van…
o Cultuur
o Land
o Sociaal economische status
Opleidingsniveau
Werk
Inkomen
o Geslacht
o Leeftijd
o Religie
Psychologie = wetenschap
- Maar wel een jonge wetenschap!
- Wilhelm Wundt (1879) eerste psychologische onderzoekslaboratorium bij Universiteit Leipzig
, - Bestonden al wel theorieën en filosofieën maar nog geen onderzoek
- Eerste onderzoek vooral cognitief: hoe nemen wij de wereld waar?
- Daarna meer onderzoek naar gedrag (behaviorisme en leren)
Wetenschap… hoe dan?
- Bijvoorbeeld:
o Vragenlijsten over gedrag of gedachten
o Cortisolmetingen om stress te meten (speeksel/haar)
o Computertaakjes om onbewuste gedachten te meten
o fMRI om hersenactiviteit te meten
o Behandelingen uitvoeren en toetsen of het werkt
o Experiment uitvoeren en gedrag observeren
College 2: 07-09-2020
Intelligentie
- Intelligentie tests
- Evaluatie intelligentie tests
- Intelligentie theorieën
Het begin: Alfred Binet
Intelligentie & IQ (Binet, 1905)
- Doel: leerlingen met achterstand identificeren
- Taakjes
o Imiteren van simpele gebaren
o Benoemen van aangewezen objecten
o Definiëren van bekende objecten
o Herhalen van een zin van 15 woorden (geheugen)
o Vijf gewichten in volgorde plaatsen (logica)
o Met drie gegeven woorden een zin maken
o Figuur uitknippen
Binets bedoeling
- De totaalscore is:
o Niet een samenhangend iets
o Niet aangeboren
o Niet onveranderlijk
o Geen excuus voor de docent/verzorger
o Niet voor rangschikking bedoeld
Gemiddelde scores per leeftijd
Leeftijd gemiddelde score score van kind
6 jaar 16 23?: verder dan de mentale leeftijd van 6 jaar/flink intelligent
7 jaar 23
8 jaar 37
Intelligentie quotient scores
- Mentale leeftijd (mental age MA)
- Kalenderleeftijd (chronological age CA)
- Binet (1905): niveau= MA – CA
- Stern (1912): IQ= (MA:CA) x 100
, De normaalverdeling van IQ-scores
- Scores op intelligentie test voorspellen succes op school en in intellectuele banen
Probleem 1: gebruik IQ voor immigratie en vergelijking groepen
Goddard Terman Yerkes
Goddard (1917): zwakzinnigheid
Quote voor immigratie
79% Italianen
80% Hongaren
83% Joden
87% Russen
- Test werden in het Engels afgenomen
- Waren fysiek en mentaal uitgeput
IQ-scores en ethniciteit
- Probleem: test scores worden gebruikt op een manier die niet hoort
Probleem 2: kennis en scores op intelligentie tests
Tekening afmaken (picture completion)
College 1: 01-09-2020
Waarom psychologie?
Pedagogiek
- Psychische stoornissen
- Opvoeden
- Behandelingen
- Kind in interactie met omgeving
- Neuro
- Onderwijs
- Preventie
- Leerproblemen
Psychologie
- Sociale psychologie
- Kind als individu
- Organisatie psychologie
- Psychische stoornissen
- Behandelingen
- Neuro
- Preventie
Psychologie is wetenschap die zich bezighoudt met het besturen van menselijk. Het gaat om zowel
menselijk gedrag als mentale processen.
Psychologie
- Menselijk gedrag
o Normaal; wat vinden wij normaal? Waarom vertonen mensen normaal gedrag?
o Abnormaal/afwijkend/ongezond; waarom vinden wij dit ongezond gedrag? Waarom
vertonen mensen ongezond gedrag?
o Normaal abnormaal; willen we bestuderen, om te leren of dit voorkomen kan
worden, of om te kijken of ze van abnormaal weer terug kunnen gaan naar normaal.
VOORKOMEN
o Abnormaal normaal; kijken of ze terug kunnen switchen. BEHANDELEN
- Mentale processen
o Iq
o Hoe het brein zich ontwikkelt de afgelopen jaren
o Hoe jij de wereld om je heen waarneemt
o Hoe jij jezelf waarneemt
o Hoe ziet dat eruit als het normaal is? En hoe ziet dat eruit als het abnormaal is?
Waarom wetenschap?
- Jaren ’70 heftig bekritiseerd
- Verschillende psychologische theorieën spreken elkaar tegen
- Onderzoek ’90-nu: even goede ouders, kind functioneert normaal
Psychologie
- Veel verschillende deelgebieden, o.a.:
o Ontwikkeling
, Bestudeert hoe en waarom gedrag en mentale processen veranderen
gedurende de levenscyclus van een mens, en wat de gevolgen daarvan zijn
o Onderwijs
Bestudeert hoe mensen leren en hoe onderwijs het beste vormgegeven kan
worden
Klassikaal vs kinderen elkaar zelf dingen laten uitleggen
o Cognitieve
Bestudeert mentale processen zoals perceptie, geheugen, leren, denken,
bewustzijn, intelligentie etc
o Klinische
Bestudeert de oorzaken, gevolgen en behandelingen van psychische
stoornissen
o Gezondheid
Bestudeert hoe gedrag en mentale processen de lichamelijke gezondheid
kunnen beïnvloeden, en andersom
o Persoonlijkheid
Bestudeert de stabiele karaktereigenschappen van personen en hoe die
samenhangen met bijvoorbeeld psychische problemen (zelfde:
temperament)
o Sociale
Bestudeert hoe mensen elkaars gedrag en mentale processen beïnvloeden,
individueel en in groepen
o Biologische en neuro
Bestudeert hoe het brein en processen in ons lichaam ons gedrag en mentale
processen beïnvloeden, en andersom
o Organisatie
Bestudeert hoe de efficiëntie, productiviteit en tevredenheid van
werknemers en werkgevers vergroot kan worden
Overlap
- Onderzoekers werken vaak in meerdere velden, bijvoorbeeld:
o Wat is het effect van chaos in het huishouden op de stressniveaus van ouder en kind
en de ontwikkeling van het kind? ontwikkelings-, gezondheids-, bio psychologie
o Kunnen we dmv veranderen grootte bord overgewicht voorkomen?
- Boek geeft na elk hoofdstuk expliciet deze verbindingen tussen gebieden weer
In context (variabelen)
- Gedrag en mentaal functioneren in context van…
o Cultuur
o Land
o Sociaal economische status
Opleidingsniveau
Werk
Inkomen
o Geslacht
o Leeftijd
o Religie
Psychologie = wetenschap
- Maar wel een jonge wetenschap!
- Wilhelm Wundt (1879) eerste psychologische onderzoekslaboratorium bij Universiteit Leipzig
, - Bestonden al wel theorieën en filosofieën maar nog geen onderzoek
- Eerste onderzoek vooral cognitief: hoe nemen wij de wereld waar?
- Daarna meer onderzoek naar gedrag (behaviorisme en leren)
Wetenschap… hoe dan?
- Bijvoorbeeld:
o Vragenlijsten over gedrag of gedachten
o Cortisolmetingen om stress te meten (speeksel/haar)
o Computertaakjes om onbewuste gedachten te meten
o fMRI om hersenactiviteit te meten
o Behandelingen uitvoeren en toetsen of het werkt
o Experiment uitvoeren en gedrag observeren
College 2: 07-09-2020
Intelligentie
- Intelligentie tests
- Evaluatie intelligentie tests
- Intelligentie theorieën
Het begin: Alfred Binet
Intelligentie & IQ (Binet, 1905)
- Doel: leerlingen met achterstand identificeren
- Taakjes
o Imiteren van simpele gebaren
o Benoemen van aangewezen objecten
o Definiëren van bekende objecten
o Herhalen van een zin van 15 woorden (geheugen)
o Vijf gewichten in volgorde plaatsen (logica)
o Met drie gegeven woorden een zin maken
o Figuur uitknippen
Binets bedoeling
- De totaalscore is:
o Niet een samenhangend iets
o Niet aangeboren
o Niet onveranderlijk
o Geen excuus voor de docent/verzorger
o Niet voor rangschikking bedoeld
Gemiddelde scores per leeftijd
Leeftijd gemiddelde score score van kind
6 jaar 16 23?: verder dan de mentale leeftijd van 6 jaar/flink intelligent
7 jaar 23
8 jaar 37
Intelligentie quotient scores
- Mentale leeftijd (mental age MA)
- Kalenderleeftijd (chronological age CA)
- Binet (1905): niveau= MA – CA
- Stern (1912): IQ= (MA:CA) x 100
, De normaalverdeling van IQ-scores
- Scores op intelligentie test voorspellen succes op school en in intellectuele banen
Probleem 1: gebruik IQ voor immigratie en vergelijking groepen
Goddard Terman Yerkes
Goddard (1917): zwakzinnigheid
Quote voor immigratie
79% Italianen
80% Hongaren
83% Joden
87% Russen
- Test werden in het Engels afgenomen
- Waren fysiek en mentaal uitgeput
IQ-scores en ethniciteit
- Probleem: test scores worden gebruikt op een manier die niet hoort
Probleem 2: kennis en scores op intelligentie tests
Tekening afmaken (picture completion)
