Samenvatting Biometrie Toegepast Op De Kinesitherapie

BIOMETRIE HOC
H0: INLEIDING

BEGRIPSBEPALING “BIOMETRIE”

BIOMETRIE

= “meten van biologische verschijnselen”

 Wetenschap van toepassen van statistische methoden op biologische gegevens
 Omvat het meten en kwantificeren van morfologische verschijningsvormen van individu en hoe dit
alles functioneel verband houdt met zaken zoals ziekte, gezondheid en lichamelijke
prestatiegeschiktheid

ANTROPOMETRIE

= “meten van mensen” (onderdeel van biometrie)

 Vaststellen van afmetingen en verhoudingen van menselijke lichaam

KINANTROPOMETRIE

= “meten van mens in beweging”

 Wetenschap van toepassen van niet-invasieve (menselijk lichaam niet binnendringen) meettechnieken
voor bepalen van lichamelijke structurele kenmerken…
o …qua grootte, dimensie, proportie, vorm, samenstelling, fysieke rijping en (neuro)motorische
functies
o … in verband gebracht met gezondheid, fitheid, lichamelijke prestatiegeschiktheid, groei en
ontwikkeling van de mens

=> onmisbare schakel in geheel van kennis en toepassingen in vakgebieden zoals LO, kiné en
bewegingswetenschappen!




TOEPASSINGSGEBIEDEN BIOMETRIE

 Groei en ontwikkeling, maar ook verouderingsprocessen
 Sportprestaties
 Gezondheid
 Effectiviteit bewegings- en voedingsinterventies
 Fysieke ergonomie

=> belang van (relatief) eenvoudig aan te wenden methoden! (metingen moeten toepasbaar zijn in real-life
situaties + voor het testen van vrije grote samples van PP in een vrij korte tijdsperiode)




1

,H1: ANTROPO- EN SOMATOMETRIE

DEFINITIE

 Antropometrie = “meten van mensen”
 Somatometrie = “meten van lichaam” (iets specifieker en correcter)

=> beide begrippen duiden op kwantitatieve vaststelling van afmetingen en verhoudingen van menselijk
lichaam en verwijzen naar “technieken” en “methoden” om deze vormelijke aspecten cijfermatig uit te drukken

INSTRUMENTARIUM

LENGTES

 Antropometer (gekalibreerde stang + 2 loodrechte armen, waarvan er 1 vastzit en 1 beweegbaar is)
 Segmometer (meer mobiel alternatief)
 Stadiometer (kan ook gebruikt worden om zithoogte te meten + bij voorkeur bevestigd aan muur)

BREEDTES

 Antropometer
 Spreidingscaliper (voornamelijk om romp en andere dieptes te meten)
 Schuifcaliper

OMTREKKEN

 Meetlint (“antrotape” + men verkiest metalen meetlint)

GEWICHT

 Weegschaal (elektronische zijn nauwkeuriger)

ONDERHUIDS (SUBCUTAAN) VET

 Skinfold calipers of huidplooimeters
o Harpenden (aanbevolen)
o Holtain
o Slimguide

CRITERIA GESTELD AAN INSTRUMENTEN

 Gemakkelijk te ijken (kalibreren = meetinstrument vergelijken met wettelijk erkende standaard +
justeren = afwijkingen tov die standaard corrigeren)
 Validiteit en betrouwbaarheid
 Gemakkelijk te hanteren
 Goed afleesbare schaal
 Accuraatheid van schaal
 Aanvaardbaar voor PP
 Degelijke prijs/kwaliteit verhouding




2

,SUBJECTEN

 Toestemming of informed consent
 Minimale kledij: ondergoed of zwemkledij
 Comfortabele kamertemperatuur
 Antropometricus vaak best zelfde geslacht
 Privacy/overtuigingen van PP respecteren
 Passend omgaan met bepaalde populaties

KENMERKEN GOED ANTROPOMETRICUS

 Anatomische kennis en voldoende ervaring
 Zicht voor afstanden
 Orde, zin en precisie
 Bezorgdheid tov gevoeligheden subjecten
 Zorg voor wetenschappelijk materiaal: instrumenten + data
 Goede concentratie bij uitvoeren van metingen
 Geen lange vingernagels

=> vereist veel oefening en ervaring om nauwkeurige en betrouwbare metingen te kunnen uitvoeren
(minimum metingen op 20 PP + vergelijken met expert)

ANTROPOMETRISCHE REFERENTIEPUNTEN

Eerst referentiepunten plaatsen (op achterkant lichaam) vooraleer te beginnen meten

 Acromiale = meest lat punt thv bovenste externe rand van acromion
 Radiale = prox en lat rand van kop van radius
 Stylion = meest dist punt op lat rand van processus styloideus radius
 Trochanterion = meest prox punt van bovenrand van trochanter
 Ilio-spinale = meest onderste deel van punt van SIAS
 Ilio-cristale = punt op lat tuberculum iliacum
 Tibiale = meest prox punt van kop van tibia
 Sphyrion = meest dist punt van malleolus med
 Mesosternale = punt op sternum thv articulatie van 4 e rib



MEETVLAKKEN EN MEETASSEN

Meetvlakken

 Sagittaal of anterior-posterior vlak (L-R kant)
 Frontaal of coronaal vlak (voor- en achterkant)
 Transversaal vlak (boven- en onderkant)

Meetassen

 Sagittale as (ventraal -> dorsaal)
 Longitudinale/verticale as (craniaal/cephaal -> caudaal)
 Laterale/transversale as (lateraal <- mediaal -> lateraal)




3

, METINGEN

BASISMETINGEN

Lichaamsgewicht

 Best = ’s morgens, 12u na eten, met lege blaas
 Alternatief = op vast tijdstip van de dag (bij herhaalde metingen)
 In minimale kledij, zonder schoeisel
 In midden, gewicht gelijkmatig verdeeld, geen externe steun

Lichaamslengte

 In stand meten (= “gestalte”)
o Behalve bij jonge kinderen (tot 2 jaar)
o In lig is men groter (~ wervelzuil: krommingen rug zijn in lig minder)
 Best = ’s morgens (’s avonds is men kleiner: tussenwervelschrijven worden steeds meer ingedrukt)
 Herhaalde metingen op vast tijdstip van de dag

Frankfurter vlak of horizontale

 Juiste positie van hoofd voor correct meten van lichaamslengte: uitwendige gehoorgang en onderkant
van oogkas op 1 denkbeeldige horizontale lijn

Zithoogte

 In zit: rechte rug + horizontaal vlak + correcte positionering hoofd

Armspan

 Lengte tussen uiteinden van vingertoppen van R-L arm (horizontaal gespreid)

LENGTEMATEN

Indirecte lengtematen (hoogtematen)

Bodem-referentiepunt:

 Vertex (~ LL + ZH)
 Acromionhoogte
 Hoogte radiale
 Hoogte stylion
 Dactylon- of mediushoogte
 Trochanterhoogte
 Spinale hoogte
 Malleolushoogte




4