Samenvatting Nederlands A - Volop taal

NEDERLANDS A – VOLOP TAAL
DEEL 1

TAAL IN DE 21 S T E EEUW

Taal = belangrijkste sleutelcompetentie  is cruciaal om volwaardig deel te nemen aan de 21 ste-eeuwse
samenleving.

Functies taal in de school en de samenleving:

- Conceptualiserende functie:
 Door zaken te benoemen, dingen te ordenen… krijgt men meer en meer grip op de wereld.
- Communicatieve functie:
 Betekenis geven aan de werkelijkheid + creëren verbondenheid.
- Expressieve functie:
 Taal is een middel om persoonlijke emoties uit te drukken.
- Sociale functie:
 In de huidige samenleving is taal een belangrijke uiting van de sociale groep waartoe ze behoren.

 Conceptualiseren, emoties uitdrukken, in interactie gaan… zijn onlosmakelijk verbonden met de identiteit
die een leerling ontwikkelt.

Taalcompetentie = het geheel van talige kennis, vaardigheden en attitudes die nodig zijn om geschreven,
gesproken en multimodale teksten te begrijpen, te evalueren en te gebruiken, zodat:

1) Volwaardige deelname aan de samenleving mogelijk wordt.
2) De eigen doelen gerealiseerd kunnen worden.
3) De eigen kennis en mogelijkheden levenslang en duurzaam kunnen worden ontwikkeld.

 Taalkennis = wat iemand bewust en onbewust weet over allerlei aspecten van taal, taalgebruik en
taalsysteem.

 Taalvaardig zijn = in staat zijn om talige handelingen uit te voeren.




1

,TAALONDERWIJS IN DE 21 S T E EEUW

Leren van, in en over taal:

- Leren van taal:
 Taal is een krachtig middel om te participeren aan, en te communiceren in de maatschappij.
 Kinderen leren taal, door met de taal bezig te zijn, te gebruiken.
- Leren in taal:
 Taal is een middel om andere dingen te leren.
 Tijdens leermomenten worden we steeds beter in taal.
- Leren over taal:
 Inzoomen op specifieke talige doelen en inhouden (bv: literatuur, strategieën…)
  Aan de hand van een taalles

Taalkrachtig onderwijs:

- Geven we vorm aan de hand van 7 principes
- Volgorde is niet toevallig gekozen
- Vloeien logisch uit elkaar voort
- Eerste principe is niet per se het belangrijkste principe!!!
- Principes vertonen samenhang
 Staan niet los van elkaar
 Overlappen gedeeltelijk


KRACHTIG TAALONDERWIJS, DE HELE DAG: ZEVEN PRINCIPES

Taalkrachtig onderwijs…

PRINCIPE 1: TAALKRACHTIG ONDERWIJS STIMULEERT EEN POSITIEVE TALIGE GRONDHOUDING

Belangrijk fundament voor alle volgende principes

 Taalontwikkeling stimuleren = rekening houden met de motivatie van lln. + andere socio-economische
factoren.

 Sociale omgeving creëren waarin ze taal kunnen en durven oefenen.
Randvoorwaarden:
- Veiligheid
- Vertrouwen
- Plezier
Laten ervaren tijdens het leren van taal.

 Voorwaarden positieve talige grondhouding leerlingen:
1) Een veilige oefencontext bieden
- Veilige oefenkansen = cruciaal voor het leren van taal
 Ruimte krijgen om te kunnen experimenteren met taal
 Stimuleren + fouten maken is oké!

2) Het talige repertoire van leerlingen omarmen
- Taal leren = individueel bepaald proces
 Niet elke leerling pikt taal even snel op als de andere
 Oog hebben voor wat wel en niet werkt

2

, - Kinderen met andere thuistaal
 Tonen dat je hen aanvaardt zoals ze zijn
 Interesse tonen in hun thuistaal
 Wanneer andere talen niet gerespecteerd worden  leerlingen voelen zich niet volledig
welkom op de school  geen veilige leeromgeving

3) Hoge verwachtingen koesteren
- Iedereen kan leren  zelfvertrouwen ↑
- Rijk taalaanbod krijgen + uitdagende talige taken kunnen uitvoeren:
 Leerlingen uitdagen
 Leerlingen laten ontdekken wat ze nog kunnen leren

 Positieve grondhouding = afhankelijk van de manier waarop je je onderwijs vormgeeft, je houding en
voorbeeldgedrag.


Definitie:
Een talige grondhouding stimuleren bij leerlingen vormt de basis van taalkrachtig onderwijs. Het is een
samenspel van veilige taaloefenkansen creëren, het talige repertoire van leerlingen omarmen en hoge
verwachtingen koesteren ten opzichte van hun taalleerpotentieel.



PRINCIPE 2: TAALKRACHTIG ONDERWIJS IS CONTEXTRIJK

Een nieuwe taal betekenis geven, om zo kennis op te doen over de concrete en abstracte wereld.

 Taal krijgt invulling en betekenis door:

- Te zorgen voor veel taalaanbod binnen een betekenisvolle context:
 Vertrekken vanuit concrete materialen, vragen en situaties en die te verbinden met meer
abstracte inhouden
 Herkenbaarheid + uitdaging
 Vertrekken vanuit de interesses en de leefwereld van de kinderen
 Toon je waardering + motivatie ↑
- Ondersteunende context:
 Zonder enige context definities aanleren is moeilijk

 Hoe rijke contexten creëren?

- Visuele ondersteuning
- Reële ondersteuning
- Authentiek materiaal
- Rijk taalaanbod
- Veel talige ondersteuning
- Verbinden met eerder opgedane kennis/ervaringen
- Voorkennis inschakelen


Definitie:
Contextrijk onderwijs biedt veel en rijk taalaanbod en verbindt dat met de interesses en de leefwereld
van de leerlingen, en met hun eerder opgedane ervaringen en kennis. Zo kan (abstracte school)taal
PRINCIPE
verworven3:worden.
TAALKRACHTIG ONDERWIJS
Context geeft betekenis IS
aanFUNCTIONEEL
het leerproces van leerlingen en werkt motiverend.


3