Religie samenvatting
1. Denken over de eigen levensopvatting
1.1. Een psychologisch kijkje
Psychologie = leer van de geest
Belangrijk figuur -> Sigmund Freud (psychoanalyse)
=> “De mens is niet zomaar zijn licht”
-> Mens is gedreven door primaire behoeftes/passies:
Eros (fundamenteel nodig) => sensuele drift
Thanatos (fundamenteel nodig) => agressie
Wordt gevormd tussen 0 & 6 jaar -> onbewust
Als Freud gelijk heeft, dan zijn de ideeën die wij hanteren ofwel ontstaan uit:
Onze diepste lusten (het Es)
Aangeleerde, ingestampte ideeën van onze ouders (Uber-Ich)
Onze ideeën => geleerd door onze ouders & opvoeders
Ich = realiteitszin: wat kan of niet kan/wat kwaad & wat goed is
=> Regulerend deel van de persoonlijkheid (al snel na de geboorte)
Uber-Ich = het geweten (ook verantwoord voor gevoelens van schuld & schaamte)
=> Het superego
=> Is een kopie van Uber-Ich van onze ouders
1
,1.2. Het effect van onze maatschappij
1.2.1. Het inzicht van de kennissociologie
= Studie van iemand zijn mentale producten voor zover deze in verband is met de
sociale & actuele factoren die hem of haar beïnvloed hebben.
-> Basislegger = Karl Mannheim
Opvatting dat er nauw verband bestaat tussen iemands persoonlijke overtuigingen
en omgeving waarin die leeft.
-> Socioloog Karl Marx: ideeën die we hebben afhankelijk van uw sociale klasse:
Bourgeoisie: rijken
Proletariaat: gewone volk
Die ideeën worden beïnvloed door onze omgeving & door de manier waarop iemand
denkt.
Wanneer wij iemand willen begrijpen of bestuderen, kunnen we dat pas doen door hem
in zijn historische, essentiële & sociale achtergrond te plaatsen.
=> Niet makkelijk om onze ideeën & mening te veranderen in onze samenleving.
2
, 1.2.2. Een voorbeeld van maatschappijdruk: het effect van onze pluralistische
maatschappij
Vroeger: homogene samenleving
Samenleving waarin iedereen hetzelfde zegt & doet
Voor WOI: kerk was de instantie in de familie was de opvoeding zoals kerk het wou
=> Overtredingen van de kerk werd door de buurt gesanctioneerd
Nu: niet meer zedelijk & emotioneel verbonden aan de kerk
Onze buurt die vroeger hulp aan bood in nood is nu vervangen door
betaalde arbeid, specialistenhulp & verschillende verenigingen
Pluralistische maatschappij: onze cultuur bestaat uit verschillende, soms zeer
uiteenlopende Weltanschauungen (= wereldbeschouwingen)
=> Reuzecultuur
Moeilijk om eenheid te bewaren of vasthouden aan een eigen opvatting
-> je raakt “de kluts” kwijt
Keuze maken in studie/opvoeding (van kinderen)
Cultuur van de voortdurende keuze is moeilijke voor de moderne mens
De traditionele maatschappij gaf de mens zekerheid & cognitieve rust
Moderne maatschappij maakt de mens angstig & onzeker
De mens leeft in een sfeer van constante “decision stress”
(= zelf opties maken & beslissen)
Oorsprong van de moderne angst volgens Kierkegaard plicht tot kiezen
Om zichzelf te beschermen tegen die overspanningen, ideologische & geestelijke
duizeligheid moet de mens zich wapenen
2 manieren:
1) Fanatiek opteren voor een vaste gangbare ideologie die men in de onmiddellijke
omgeving erkent (= ideeën over de mens, menselijke relaties, …)
2) Alles relativeren of cynisch twijfelen aan alle bestaande opvattingen & mens- &
wereldbeschouwingen
3
1. Denken over de eigen levensopvatting
1.1. Een psychologisch kijkje
Psychologie = leer van de geest
Belangrijk figuur -> Sigmund Freud (psychoanalyse)
=> “De mens is niet zomaar zijn licht”
-> Mens is gedreven door primaire behoeftes/passies:
Eros (fundamenteel nodig) => sensuele drift
Thanatos (fundamenteel nodig) => agressie
Wordt gevormd tussen 0 & 6 jaar -> onbewust
Als Freud gelijk heeft, dan zijn de ideeën die wij hanteren ofwel ontstaan uit:
Onze diepste lusten (het Es)
Aangeleerde, ingestampte ideeën van onze ouders (Uber-Ich)
Onze ideeën => geleerd door onze ouders & opvoeders
Ich = realiteitszin: wat kan of niet kan/wat kwaad & wat goed is
=> Regulerend deel van de persoonlijkheid (al snel na de geboorte)
Uber-Ich = het geweten (ook verantwoord voor gevoelens van schuld & schaamte)
=> Het superego
=> Is een kopie van Uber-Ich van onze ouders
1
,1.2. Het effect van onze maatschappij
1.2.1. Het inzicht van de kennissociologie
= Studie van iemand zijn mentale producten voor zover deze in verband is met de
sociale & actuele factoren die hem of haar beïnvloed hebben.
-> Basislegger = Karl Mannheim
Opvatting dat er nauw verband bestaat tussen iemands persoonlijke overtuigingen
en omgeving waarin die leeft.
-> Socioloog Karl Marx: ideeën die we hebben afhankelijk van uw sociale klasse:
Bourgeoisie: rijken
Proletariaat: gewone volk
Die ideeën worden beïnvloed door onze omgeving & door de manier waarop iemand
denkt.
Wanneer wij iemand willen begrijpen of bestuderen, kunnen we dat pas doen door hem
in zijn historische, essentiële & sociale achtergrond te plaatsen.
=> Niet makkelijk om onze ideeën & mening te veranderen in onze samenleving.
2
, 1.2.2. Een voorbeeld van maatschappijdruk: het effect van onze pluralistische
maatschappij
Vroeger: homogene samenleving
Samenleving waarin iedereen hetzelfde zegt & doet
Voor WOI: kerk was de instantie in de familie was de opvoeding zoals kerk het wou
=> Overtredingen van de kerk werd door de buurt gesanctioneerd
Nu: niet meer zedelijk & emotioneel verbonden aan de kerk
Onze buurt die vroeger hulp aan bood in nood is nu vervangen door
betaalde arbeid, specialistenhulp & verschillende verenigingen
Pluralistische maatschappij: onze cultuur bestaat uit verschillende, soms zeer
uiteenlopende Weltanschauungen (= wereldbeschouwingen)
=> Reuzecultuur
Moeilijk om eenheid te bewaren of vasthouden aan een eigen opvatting
-> je raakt “de kluts” kwijt
Keuze maken in studie/opvoeding (van kinderen)
Cultuur van de voortdurende keuze is moeilijke voor de moderne mens
De traditionele maatschappij gaf de mens zekerheid & cognitieve rust
Moderne maatschappij maakt de mens angstig & onzeker
De mens leeft in een sfeer van constante “decision stress”
(= zelf opties maken & beslissen)
Oorsprong van de moderne angst volgens Kierkegaard plicht tot kiezen
Om zichzelf te beschermen tegen die overspanningen, ideologische & geestelijke
duizeligheid moet de mens zich wapenen
2 manieren:
1) Fanatiek opteren voor een vaste gangbare ideologie die men in de onmiddellijke
omgeving erkent (= ideeën over de mens, menselijke relaties, …)
2) Alles relativeren of cynisch twijfelen aan alle bestaande opvattingen & mens- &
wereldbeschouwingen
3
