H11 Voeding en vertering
Wat zijn voedingsmiddelen en -stoffen?
Voedingsmiddelen: producten die mensen voor hun voeding gebruiken
Voedingsstoffen: stoffen die je lichaam opneemt uit voedingsmiddelen
Welke voedingsstoffen heb je nodig en wat is de functie?
Koolhydraten: brandstof en reservestof (rijst, brood, pasta)
Vetten: brandstof, bouwstof, reservestof en warmte-isolatie (olie, noten)
Eiwitten: bouwstof en brandstof (vlees, zuivel, zaden)
Vitaminen: beschermde stof (verschillende lagen piramide)
Mineralen: bouwstof en chemische processen (elke groep)
Water: bouwstof, oplosmiddel, transportvloeistof en warmtebuffer (kraan)
Hoeveel moet je eten per dag?
Volwassenen hebben ongeveer 10 000 kJ energie per dag nodig. Dit is niet voor
iedereen hetzelfde.
Mannen meer dan vrouwen
Grote mensen meer dan kleine
Pubers meer dan kinderen en veel meer dan volwassenen
Fysiek werk of zittend werk
Wat is ADH?
ADH staat voor ‘aanbevolen dagelijkse hoeveelheid’. Dit is een advies
afgegeven door de wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Dit verschilt ook per
individueel.
Energierijke stoffen worden in percentages van de totale energie weergegeven.
Wat is ADI?
ADI staat voor ‘aanvaardbare dagelijkse inname’.
Additieven: stoffen die zijn toegevoegd om het voedingsmiddel aantrekkelijker
of langer houdbaar te maken, zogenoemde E-nummers.
H11 Voeding en vertering 1
, Contaminanten: stoffen die per ongeluk op of in het voedsel zijn gekomen
(bestrijdingsmiddelen)
Hoe verteren je darmen voedsel? 82c
Kauwen is een voorbereiding op de vertering; het oppervlak vergroot.
Speeksel helpt als een soort glijmiddel het voedsel door te slikken. Hierbij sluiten
het strotklepje en de huig de luchtpijp en de neusholte af.
Tijdens de reis door je darmen van ongeveer 24, vindt vertering plaats;
verteringsenzymen maken grote moleculen klein zodat ze de membranen van
de darmwandcellen kunnen passeren. Onverteerde resten gaan via de
endeldarm en anus naar het toilet.
Hoe krijgen je spieren het voedsel door de darmen?
Spieren de wand van je slokdarm, maag, twaalfvingerige darm, endel-, dunne en
dikke darm duwen de voedselrest door. Dat gebeurt met peristaltische
bewegingen; samentrekken lengtespieren vóór voedsel —> kringspieren achter
voedsel het naar voren knijpen
Hoe zorg je voor een goede darmwerking?
Cellulose en pectine zijn koolhydraten die niet (goed) verteerbaar zijn. Deze
moleculen heten voedingsvezels of ballaststoffen; stimuleren darmperistaltiek
en maken ontlasting soepel.
Bij een tekort aan voedingsvezels in je voeding kan zorgen voor een
‘verstopping’.
Hoe eet je veilig?
Overal zitten bacteriën en schimmels, het is belangrijk om hygiënisch te blijven.
Je speeksel bevat lysozymen, die de celwand van micro-organismen aantasten.
De aangetaste organismen sterven voor een groot deel in het zoutzuur van
maagsap.
Darmflora zijn nuttige bacteriën. Sommige breken stoffen voor ons af, andere
maken vitamine K of concurreren met schadelijke bacteriën. Ook hebben ze veel
invloed op je vitaliteit, poeptransplanties hebben verrassende resultaten
geleverd.
Hoe worden stoffen opgenomen? 82c
Darmvlokken zijn plooien op de wand van de dunne darm, opgebouwd uit
darmepitheel, haarvaten en een lymfevat. Het darmepitheel scheidt de
H11 Voeding en vertering 2
Wat zijn voedingsmiddelen en -stoffen?
Voedingsmiddelen: producten die mensen voor hun voeding gebruiken
Voedingsstoffen: stoffen die je lichaam opneemt uit voedingsmiddelen
Welke voedingsstoffen heb je nodig en wat is de functie?
Koolhydraten: brandstof en reservestof (rijst, brood, pasta)
Vetten: brandstof, bouwstof, reservestof en warmte-isolatie (olie, noten)
Eiwitten: bouwstof en brandstof (vlees, zuivel, zaden)
Vitaminen: beschermde stof (verschillende lagen piramide)
Mineralen: bouwstof en chemische processen (elke groep)
Water: bouwstof, oplosmiddel, transportvloeistof en warmtebuffer (kraan)
Hoeveel moet je eten per dag?
Volwassenen hebben ongeveer 10 000 kJ energie per dag nodig. Dit is niet voor
iedereen hetzelfde.
Mannen meer dan vrouwen
Grote mensen meer dan kleine
Pubers meer dan kinderen en veel meer dan volwassenen
Fysiek werk of zittend werk
Wat is ADH?
ADH staat voor ‘aanbevolen dagelijkse hoeveelheid’. Dit is een advies
afgegeven door de wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Dit verschilt ook per
individueel.
Energierijke stoffen worden in percentages van de totale energie weergegeven.
Wat is ADI?
ADI staat voor ‘aanvaardbare dagelijkse inname’.
Additieven: stoffen die zijn toegevoegd om het voedingsmiddel aantrekkelijker
of langer houdbaar te maken, zogenoemde E-nummers.
H11 Voeding en vertering 1
, Contaminanten: stoffen die per ongeluk op of in het voedsel zijn gekomen
(bestrijdingsmiddelen)
Hoe verteren je darmen voedsel? 82c
Kauwen is een voorbereiding op de vertering; het oppervlak vergroot.
Speeksel helpt als een soort glijmiddel het voedsel door te slikken. Hierbij sluiten
het strotklepje en de huig de luchtpijp en de neusholte af.
Tijdens de reis door je darmen van ongeveer 24, vindt vertering plaats;
verteringsenzymen maken grote moleculen klein zodat ze de membranen van
de darmwandcellen kunnen passeren. Onverteerde resten gaan via de
endeldarm en anus naar het toilet.
Hoe krijgen je spieren het voedsel door de darmen?
Spieren de wand van je slokdarm, maag, twaalfvingerige darm, endel-, dunne en
dikke darm duwen de voedselrest door. Dat gebeurt met peristaltische
bewegingen; samentrekken lengtespieren vóór voedsel —> kringspieren achter
voedsel het naar voren knijpen
Hoe zorg je voor een goede darmwerking?
Cellulose en pectine zijn koolhydraten die niet (goed) verteerbaar zijn. Deze
moleculen heten voedingsvezels of ballaststoffen; stimuleren darmperistaltiek
en maken ontlasting soepel.
Bij een tekort aan voedingsvezels in je voeding kan zorgen voor een
‘verstopping’.
Hoe eet je veilig?
Overal zitten bacteriën en schimmels, het is belangrijk om hygiënisch te blijven.
Je speeksel bevat lysozymen, die de celwand van micro-organismen aantasten.
De aangetaste organismen sterven voor een groot deel in het zoutzuur van
maagsap.
Darmflora zijn nuttige bacteriën. Sommige breken stoffen voor ons af, andere
maken vitamine K of concurreren met schadelijke bacteriën. Ook hebben ze veel
invloed op je vitaliteit, poeptransplanties hebben verrassende resultaten
geleverd.
Hoe worden stoffen opgenomen? 82c
Darmvlokken zijn plooien op de wand van de dunne darm, opgebouwd uit
darmepitheel, haarvaten en een lymfevat. Het darmepitheel scheidt de
H11 Voeding en vertering 2
