Aantekeningen Recht en Maatschappij (8,1 behaald)

Referentiekader (Hoofdstuk 1):
 Referentiekader is het geheel van kennis, verklaringen en oordelen met betrekking tot onze
sociale omgeving
o We zien niet alles, we selecteren o.g.v. dit kader, of 'sociale bril'.
 Mensen reageren op grond van de betekenis die zij toekennen vanuit het referentiekader.
Betekenissen verwerven mensen door omgang met anderen.
 Onze waarneming is selectief, we hebben niet allemaal dezelfde voorstelling van zaken.
 We zijn sociale dieren, beschikken over taal, mythen, kunst en godsdienst, we denken in
symbolen; kennen betekenis toe aan ervaringen, dingen en verschijnselen.
 We kunnen verschillen betekenissen toekennen aan symbolen zoals een knipoog.
 Sociale bril: manier waarop leden van een groepering dingen op ongeveer dezelfde manier
zien / interpreteren.
 Selectiewaarneming
o Problematisch bij bijvoorbeeld afleggen juridische getuigenis. Getuigen kan slechts
vertellen over waarneming. Waarneming en waarheid niet altijd hetzelfde.
o 3 vormen:
 Selective perception: zien of horen
 Selective exposure: openstellen of ontvangen
 Selective retention: onthouden van elementen waarneming
 Mensen zijn sociaal geprogrammeerd dingen op bepaalde wijze waar te nemen en op
specifieke wijze daarop te reageren = sociale constructie van de werkelijkheid.
 Zakelijke (objectieve) en beleefde (subjectieve) werkelijkheid

Ervaringen met leerprocessen in contact met mensen --> referentiekader (kennis, verklaring,
oordelen) --> selectieve waarneming en beleefde werkelijkheid --> gedrag

Socialisatie (Hoofdstuk 5):
 Socialisatie: algemene term voor processen waarbij mensen zich - in de omgang met anderen
- cultuur eigen maken. Het proces waarin je, bewust en onbewust, aangeleerd krijgt hoe
sociaal te gedragen binnen de groepen waartoe je behoort:
o Primair: gezin, familie
o Secundair: bredere verbanden in de samenleving
 Enculturatie: aanleren en verwerven van de cultuur waarin je geboren bent.
 Acculturatie: het later overnemen van een vreemde cultuur (of elementen daaruit) na reeds
gevormd te zijn.

Normen en waarden (Hoofdstuk 6):
 Mensen vertonen een grote mate van gelijkvormig gedrag
 Dit gedrag is ook duurzaam --> het 'blijft'
 Het gedrag wordt gestuurd door:
o Normen: bindende verwachtingen over het al dan niet handelen van leden van de
samenleving.
 Voor de sociologie gaat het hier met name om informele regels, niet om
wetten!
o Waarden: collectieve voorstellingen over wat mensen als goed en daarom
nastrevenswaardig beschouwen
o Belangen
 Bijv. geld, macht, prestige
o Instituties: collectief bepaald gedragspatroon waardoor we dingen in een
samenleving doen
 Bijv. kinderen opvoeden binnen een duurzame relatie

, Kenmerken van een groep:
1. Het aantal leden (invloed, macht; hoe meer leden hoe meer interactie);
2. Samenstelling (homogeen, hiërarchisch);
3. Interactie en communicatie (in trein ook een groep maar geen interactie);
4. Gemeenschappelijke doeleinden: waarden, normen en belangen;
5. Saamhorigheidsgevoel (onderscheid tussen wij en zij, in & outgroup);
6. Duurzaamheid (ontstaan van bepaalde tradities).

Sociale cohesie:
De solidariteit die leden van een groepering of samenleving ten opzichte van elkaar voelen.

Open en gesloten netwerken:
Sociaal homogeen (g) of heterogeen (o) geheel van mensen die vaak en intensief (g) of weinig tot
geen contact hebben (maar wel verbonden zijn)(o).

Etnocentrisme:
Andere samenlevingen beoordelen aan de hand van de waarden en normen van de eigen
samenleving.

Sociocentrisme:
Andere groeperingen beoordelen aan de hand van de waarden en normen van de eigen groep.

Opdracht kenmerken groeperingen:
Vindicat atque polit
 Aantal leden
o 2190 (2016) en 11 werknemers.
 Samenstelling
o Studenten en 11 werknemers.
 Interactie & communicatie
o De interactie is heel nauw.
 Gemeenschappelijke doeleinden
o Grenzeloze gezelligheid, sport en cultuur.
 Saamhorigheidsgevoel
o Groot saamhorigheidsgevoel omdat ze allemaal studenten zijn die van het leven
genieten.
 Duurzaamheid
o Vindicat atque Polit is al meer dan 200 jaar een traditionele vereniging.
Tegenstanders coronabeleid
 Aantal leden
o 10 duizenden mensen.
 Samenstelling
o Mensen die het niet eens zijn met het coronabeleid.
 Interactie & communicatie
o Via sociale media.
 Gemeenschappelijke doeleinden
o Het coronabeleid afschaffen.
 Saamhorigheidsgevoel
o Groot saamhorigheidsgevoel omdat ze zich begrepen voelen door de anderen.
 Duurzaamheid
o Sinds de begin van de corona en zijn beleid.
Afghaanse vluchtelingen in Nederland