Ilse Keuning
Economie Hf 7 (Samenwerken)
Economie Integraal vwo 5
7.1 Het gevangenendilemma
● Dilemma's
Conflicten tussen eigenbelang en collectief belang, zijn veel voorkomende conflicten. Zulke
conflicten kun je analyseren met behulp van een speltheorie.
● Het gevangenendilemma
De naam van deze speltheorie komt van het welbekende voorbeeld over gevangenen. De
gevangenen worden in afzonderlijke cellen geplaatst en kunnen geen contact met elkaar
hebben. Beide moeten een beslissing maken zonder dat zij de beslissing van de andere
weten. Hoe beide dit probleem aanpakken kun je op 2 manieren analyseren; Een
beslisboom of een pay-off matrix.
● Beslisboom
Een beslisboom geeft weer wat de consequenties zijn voor beide partijen bij het maken van
een beslissing.
Dit is een voorbeeld van een beslisboom, je moet hier rekening mee houden dat partijen niet
van elkaar weten welke keuze ze gaan maken, dit is imperfecte informatie.
● Pay-off matrix
Een pay-off matrix is om simpel te zeggen een schematische weergave van het spel met
spelers, keuzes en payoffs. Een manier om een uitkomst te vinden van een pay-off matrix is
door het plaatsen van een streepje onder de meest gunstige uitkomst en strategie van de
andere speler. De positie met aan twee kanten een streepje is de uitkomst.
● Prisoners dilemma
Een prisoners dilemma is een keuze situatie die voor rationeel handelende partijen een
niet-optimale uitkomst oplevert.
Door: Ilse Keuning. Blz 1
Economie Hf 7 (Samenwerken)
Economie Integraal vwo 5
7.1 Het gevangenendilemma
● Dilemma's
Conflicten tussen eigenbelang en collectief belang, zijn veel voorkomende conflicten. Zulke
conflicten kun je analyseren met behulp van een speltheorie.
● Het gevangenendilemma
De naam van deze speltheorie komt van het welbekende voorbeeld over gevangenen. De
gevangenen worden in afzonderlijke cellen geplaatst en kunnen geen contact met elkaar
hebben. Beide moeten een beslissing maken zonder dat zij de beslissing van de andere
weten. Hoe beide dit probleem aanpakken kun je op 2 manieren analyseren; Een
beslisboom of een pay-off matrix.
● Beslisboom
Een beslisboom geeft weer wat de consequenties zijn voor beide partijen bij het maken van
een beslissing.
Dit is een voorbeeld van een beslisboom, je moet hier rekening mee houden dat partijen niet
van elkaar weten welke keuze ze gaan maken, dit is imperfecte informatie.
● Pay-off matrix
Een pay-off matrix is om simpel te zeggen een schematische weergave van het spel met
spelers, keuzes en payoffs. Een manier om een uitkomst te vinden van een pay-off matrix is
door het plaatsen van een streepje onder de meest gunstige uitkomst en strategie van de
andere speler. De positie met aan twee kanten een streepje is de uitkomst.
● Prisoners dilemma
Een prisoners dilemma is een keuze situatie die voor rationeel handelende partijen een
niet-optimale uitkomst oplevert.
Door: Ilse Keuning. Blz 1
