DOMESTICATIE
= het incorporeren van een nieuwe technologie in het alledaagse leven en hoe we deze
technologie incorporeren. De adoptie van een nieuwe technologie gaat vooral gepaard met
een grote betekenisgeving die voor elke gebruiker anders is. De gebruiker gaat actief om met
die nieuwe technologieën en de betekenisgeving hieraan.
• Situering van de domesticatietheorie en link naar ‘ethnographic turn’.
De domesticatie theorie is niet zomaar ontstaan, maar heeft al een lange weg afgelegd.
Startende vanuit de diffusie theorie, deze theorie is opzoek naar een verklaring HOE,
WAAROM en OP BASIS VAN WAT nieuwe technologieën worden geadopteerd door
gebruikers doorheen verschillende culturen (= post positivisme).
We startten de geschiedenis met het technologisch determinisme, dit impliceert dat
technologie op zich staat en niet beïnvloed wordt door de gebruiker of de maatschappij..
Technologie word als oorzaak van de veranderende wereld gezien. Dit kan 2 kanten uitgaan:
- Utopisch: visie waarin de technologie gaat ons naar de ideale wereld leiden.
- Dystopisch: Technologie leidt naar een morele paniek.
Kritiek op technologisch determinisme:
- geen rekening hield met het individu, de marktwerking, instituten en zo verder, de
human factors werden als het ware niet in rekening genomen.
- een veel te lineaire kijk op verandering in de maatschappij.
, Vanuit deze kritiek volgde er een tegenbeweging uit Noorwegen, namelijk de SST.
SOCIAL SHAPING OF TECHNOLOGY (SST): hier zien we technologie als een sociaal product,
mensen geven zelf betekenis aan hun omgeving en sociale processen spelen hierin een
belangrijke rol. Hier is er sprake van een interpretatief paradigma /sociaal constructivisme.
Bij SST is er sprake van ‘Interpretatieve flexibiliteit’: de betekenis van een technologie ligt
niet op voorhand vast, men geeft zelf betekenis.
Technologische vooruitgang wordt niet alleen bepaald door technologische logica, maar ook
politieke, economische, culturele, sociale overwegingen spelen een rol. Hetgeen waarin
waarde gelegd wordt in deze domeinen zal ervoor zorgen dat de technologie zo ontworpen
wordt dat ze aan deze noden en waardes kan voldoen. Bij elke stap van het maken van een
technologie moeten dus bepaalde weloverwogen beslissingen gemaakt worden, wat we
terugzien in garden of forking paths: een keuze vroeg in het proces kan latere keuzes
beïnvloeden en leiden tot andere technologische uitkomsten, en daardoor uiteindelijk ook
tot andere maatschappelijke uitkomsten leiden.
Ook kunnen innovaties nieuwe markten openbreken. Er is kennis over deze markten nodig.
Hierbij helpen de Uses & Gratifications. Die gaat uit van een actieve mediagebruiker, die
bewust kiest voor technologie (uses) voor zijn/haar behoeften (gratifications). Er zijn 2
belangrijke concepten:
- gratifications sought: de voldoening die je verwacht te krijgen door het gebruik van
een ingeschakeld middel.
- gratification obtained: de daadwerkelijke voldoening die je hebt gehaald uit het
gebruik van het ingeschakelde middel.
Wanneer de verwachtingen (gratification sought) niet worden ingelost (obtained) ga je een
ander medium consumeren. Wanneer de verwachtingen wel worden ingelost, ontstaat een
gebruikspatroon (gewoonte).
Vb: wanneer men informatie wil over een bepaald onderwerp, gaat men de keuze maken
om de televisie, radio of het internet te gebruiken. De mens kiest zelf een zender uit om op
die manier aan de gewenste informatie te geraken. Als de gekozen zender niet de
voldoening geeft die verwacht wordt (sought > obtained) kan men overschakelen naar een
andere zender.
Je hebt dus 2 manieren om domesticatie te situeren. In het spectrum tussen technologisch
determinisme en Social Shaping of Technology, of binnen Audience research. De reactie van
U&G (binnen audience) tegen het technologisch determinisme zorgt voor een
paradigmatische shift binnen mediastudies = de ethnographic turn. We gaan van een
Postpositivistische visie op technologie naar een meer interpretatieve visie (paradigmatische
shift). Want er wordt langzaamaan meer aandacht besteed aan de betekenis die de
gebruiker geeft aan de technologie zelf. De laatste jaren zien we in toenemende mate dat
onderzoekers zich op alle aspecten van een tekst focussen, sociale context, publiek en de
tekst zelf worden allemaal betrokken in dit nieuw soort onderzoek (kwalitatief). Voor de
ethnographic turn ging men vooral werken met kwantitatieve technieken zoals surveys. Men
ging bij mensen langs en gaf hen bijvoorbeeld een vragenlijst met vragen over hun
televisiegedrag. Men maakte eerder gebruik van administratief onderzoek.
= het incorporeren van een nieuwe technologie in het alledaagse leven en hoe we deze
technologie incorporeren. De adoptie van een nieuwe technologie gaat vooral gepaard met
een grote betekenisgeving die voor elke gebruiker anders is. De gebruiker gaat actief om met
die nieuwe technologieën en de betekenisgeving hieraan.
• Situering van de domesticatietheorie en link naar ‘ethnographic turn’.
De domesticatie theorie is niet zomaar ontstaan, maar heeft al een lange weg afgelegd.
Startende vanuit de diffusie theorie, deze theorie is opzoek naar een verklaring HOE,
WAAROM en OP BASIS VAN WAT nieuwe technologieën worden geadopteerd door
gebruikers doorheen verschillende culturen (= post positivisme).
We startten de geschiedenis met het technologisch determinisme, dit impliceert dat
technologie op zich staat en niet beïnvloed wordt door de gebruiker of de maatschappij..
Technologie word als oorzaak van de veranderende wereld gezien. Dit kan 2 kanten uitgaan:
- Utopisch: visie waarin de technologie gaat ons naar de ideale wereld leiden.
- Dystopisch: Technologie leidt naar een morele paniek.
Kritiek op technologisch determinisme:
- geen rekening hield met het individu, de marktwerking, instituten en zo verder, de
human factors werden als het ware niet in rekening genomen.
- een veel te lineaire kijk op verandering in de maatschappij.
, Vanuit deze kritiek volgde er een tegenbeweging uit Noorwegen, namelijk de SST.
SOCIAL SHAPING OF TECHNOLOGY (SST): hier zien we technologie als een sociaal product,
mensen geven zelf betekenis aan hun omgeving en sociale processen spelen hierin een
belangrijke rol. Hier is er sprake van een interpretatief paradigma /sociaal constructivisme.
Bij SST is er sprake van ‘Interpretatieve flexibiliteit’: de betekenis van een technologie ligt
niet op voorhand vast, men geeft zelf betekenis.
Technologische vooruitgang wordt niet alleen bepaald door technologische logica, maar ook
politieke, economische, culturele, sociale overwegingen spelen een rol. Hetgeen waarin
waarde gelegd wordt in deze domeinen zal ervoor zorgen dat de technologie zo ontworpen
wordt dat ze aan deze noden en waardes kan voldoen. Bij elke stap van het maken van een
technologie moeten dus bepaalde weloverwogen beslissingen gemaakt worden, wat we
terugzien in garden of forking paths: een keuze vroeg in het proces kan latere keuzes
beïnvloeden en leiden tot andere technologische uitkomsten, en daardoor uiteindelijk ook
tot andere maatschappelijke uitkomsten leiden.
Ook kunnen innovaties nieuwe markten openbreken. Er is kennis over deze markten nodig.
Hierbij helpen de Uses & Gratifications. Die gaat uit van een actieve mediagebruiker, die
bewust kiest voor technologie (uses) voor zijn/haar behoeften (gratifications). Er zijn 2
belangrijke concepten:
- gratifications sought: de voldoening die je verwacht te krijgen door het gebruik van
een ingeschakeld middel.
- gratification obtained: de daadwerkelijke voldoening die je hebt gehaald uit het
gebruik van het ingeschakelde middel.
Wanneer de verwachtingen (gratification sought) niet worden ingelost (obtained) ga je een
ander medium consumeren. Wanneer de verwachtingen wel worden ingelost, ontstaat een
gebruikspatroon (gewoonte).
Vb: wanneer men informatie wil over een bepaald onderwerp, gaat men de keuze maken
om de televisie, radio of het internet te gebruiken. De mens kiest zelf een zender uit om op
die manier aan de gewenste informatie te geraken. Als de gekozen zender niet de
voldoening geeft die verwacht wordt (sought > obtained) kan men overschakelen naar een
andere zender.
Je hebt dus 2 manieren om domesticatie te situeren. In het spectrum tussen technologisch
determinisme en Social Shaping of Technology, of binnen Audience research. De reactie van
U&G (binnen audience) tegen het technologisch determinisme zorgt voor een
paradigmatische shift binnen mediastudies = de ethnographic turn. We gaan van een
Postpositivistische visie op technologie naar een meer interpretatieve visie (paradigmatische
shift). Want er wordt langzaamaan meer aandacht besteed aan de betekenis die de
gebruiker geeft aan de technologie zelf. De laatste jaren zien we in toenemende mate dat
onderzoekers zich op alle aspecten van een tekst focussen, sociale context, publiek en de
tekst zelf worden allemaal betrokken in dit nieuw soort onderzoek (kwalitatief). Voor de
ethnographic turn ging men vooral werken met kwantitatieve technieken zoals surveys. Men
ging bij mensen langs en gaf hen bijvoorbeeld een vragenlijst met vragen over hun
televisiegedrag. Men maakte eerder gebruik van administratief onderzoek.
