VOLOP TAAL 24-1-2021
Inhoud
Deel 1.....................................................................................................................................................2
Taal in de 21e eeuw.............................................................................................................................2
Taalonderwijs in de 21e eeuw.............................................................................................................3
Deel 2.....................................................................................................................................................8
Lezen..................................................................................................................................................8
Schrijven...........................................................................................................................................16
Deel 3...................................................................................................................................................24
Algemene kijkwijzer: de zeven principes..........................................................................................24
..........................................................................................................................................................24
Kijkwijzer: lezen................................................................................................................................25
Kijkwijzer: schrijven..........................................................................................................................26
, VOLOP TAAL 24-1-2021
Deel 1
Taal in de 21e eeuw
Taal is de hele dag door aanwezig in ons leven, zowel binnen als buiten de school. Om te
communiceren, te leren, nieuwe kennis toepassen, doelen bereiken…
Taal is een krachtig bindmiddel dat communicatie mogelijk maakt, wederzijds begrip doet ontstaan
en sociale samenhang verstevigt. Taal is een van de belangrijkste factoren om deel te kunnen nemen
aan de complexe samenleving van de 21 e eeuw. Taal bepaald succes op school, persoonlijke leven en
op de arbeidsmarkt later.
Taal is DE sleutelcompetentie, in de lijst van sleutelcompetenties doen de meest beroep op taal vb.
Complexe info verwerken -> bronnen raadplegen
Probleemoplossend en kritisch denken
Creatief samenwerken
…
Deze lijst met competenties die cruciaal zijn om volwaardig deel te nemen aan de 21 e-eeuwse
samenleving werd opgesteld door gezaghebbende internationale organisaties zoals OESO.
Je moet voor deze competenties creatief kunnen omgaan met taal om een passend register toe te
passen.
4 FUNCTIES VAN TAAL
1. Conceptualiserende
Þ Zaken benoemen, ordenen…
Þ De taal die je gebruikt bevat voor de spreker en luisteraar betekenissen en
concepten
Þ Cognitieve en affectieve processen
2. Communicatieve
Þ Communiceren met anderen
Þ Informeren en amuseren
3. Expressieve
Þ Uitdrukking geven aan persoonlijke emoties en visies
4. Sociale
Þ Uiting van de sociale groep waartoe je (wilt) behoren.
! Taalcompetentie: het geheel van talige kennis, vaardigheden en attitudes die nodig zijn om
geschreven, gesproken en multimodale teksten te begrijpen, te evalueren en te gebruiken zodat
1. Volwaardige deelname aan de samenleving mogelijk wordt
2. Eigen doelen gerealiseerd kunnen worden
3. Eigen kennis en mogelijkheden levenslang en duurzaam kunnen ontwikkeld worden
, VOLOP TAAL 24-1-2021
Kennis, vaardigheden en atti tudes
1. Taalkennis: iemand die bewust en onbewust weet over allerlei aspecten van taal, taalgebruik
en het taalsysteem vb. een brief kunnen schrijven, audioboek kunnen beluisteren
2. Taalvaardig: in staat zijn om talige handelingen uit te voeren vb. een recept lezen, verhaal
vertellen
3. Taalattitude: de houding, emotie en motivatie ten aanzien van taal en de eigen
taalcompetentie vb. niet houden van lezen, Frans durven spreken
Taalonderwijs in de 21e eeuw
Hoe moeten we het onderwijs vormgeven als we van onze leerlingen taalcompetente burgers willen
maken?
Taalkrachtig onderwijs in alle leergebieden en alle schooldagonderdelen is cruciaal om taal zo goed
mogelijk te stimuleren.
Leren van, in en over taal
1. Leren van taal: taal is een krachtig middel om te participeren aan en te participeren in de
maatschappij. Kinderen leren taal door ermee bezig te zijn en door het te gebruiken.
2. Leren in taal: taal is een middel om andere dingen te leren, tijdens zo’n leermomenten
worden we beter in taal.
3. Leren over taal: specifieke talige doelen en leerinhouden vb.: strategieën, literatuur,
betekenisverbreding… Taalles speelt hierin een belangrijke rol
7 principes voor taalkrachti g onderwijs
1. Positieve talige grondhouding
Rekening houden met de motivatie van de leerlingen en andere sociaal-emotionele
factoren
Omgeving creëren waarin ze taal kunnen en durven oefenen, rekening houdend met
veiligheid, vertrouwen en plezier ⇒ omgeving waarin ze een positieve talige
grondhouding kunnen aankweken
VEILIGE OEFENCONTEXT BIEDEN Een talige grondhouding
stimuleren vormt de basis
Ruimte om te experimenteren met taal van taalkrachtig onderwijs.
Laten voelen dat ze fouten mogen maken Samenspel van veilige
Vb. in groepjes oefenkansen, omarmingen
van het talige repertoire,
TALIGE REPERTOIRE VAN DE LLN OMARMEN koesteren van hoge
Niet elke leerling pikt dingen op aan hetzelfde verwachtingen t.o.v. hun
taalleerpotentieel.
tempo
Appreciëren wat ze kunnen met taal
Ook de andere talen die lln thuis spreken
HOGE VERWACHTINGEN KOESTEREN
Geloof in hun taalleervermogen
Iedereen kan leren, zorgt voor het nodige zelfvertrouwen
Rijk taalaanbod en uitdagende talige taken
2. Functioneel
Inhoud
Deel 1.....................................................................................................................................................2
Taal in de 21e eeuw.............................................................................................................................2
Taalonderwijs in de 21e eeuw.............................................................................................................3
Deel 2.....................................................................................................................................................8
Lezen..................................................................................................................................................8
Schrijven...........................................................................................................................................16
Deel 3...................................................................................................................................................24
Algemene kijkwijzer: de zeven principes..........................................................................................24
..........................................................................................................................................................24
Kijkwijzer: lezen................................................................................................................................25
Kijkwijzer: schrijven..........................................................................................................................26
, VOLOP TAAL 24-1-2021
Deel 1
Taal in de 21e eeuw
Taal is de hele dag door aanwezig in ons leven, zowel binnen als buiten de school. Om te
communiceren, te leren, nieuwe kennis toepassen, doelen bereiken…
Taal is een krachtig bindmiddel dat communicatie mogelijk maakt, wederzijds begrip doet ontstaan
en sociale samenhang verstevigt. Taal is een van de belangrijkste factoren om deel te kunnen nemen
aan de complexe samenleving van de 21 e eeuw. Taal bepaald succes op school, persoonlijke leven en
op de arbeidsmarkt later.
Taal is DE sleutelcompetentie, in de lijst van sleutelcompetenties doen de meest beroep op taal vb.
Complexe info verwerken -> bronnen raadplegen
Probleemoplossend en kritisch denken
Creatief samenwerken
…
Deze lijst met competenties die cruciaal zijn om volwaardig deel te nemen aan de 21 e-eeuwse
samenleving werd opgesteld door gezaghebbende internationale organisaties zoals OESO.
Je moet voor deze competenties creatief kunnen omgaan met taal om een passend register toe te
passen.
4 FUNCTIES VAN TAAL
1. Conceptualiserende
Þ Zaken benoemen, ordenen…
Þ De taal die je gebruikt bevat voor de spreker en luisteraar betekenissen en
concepten
Þ Cognitieve en affectieve processen
2. Communicatieve
Þ Communiceren met anderen
Þ Informeren en amuseren
3. Expressieve
Þ Uitdrukking geven aan persoonlijke emoties en visies
4. Sociale
Þ Uiting van de sociale groep waartoe je (wilt) behoren.
! Taalcompetentie: het geheel van talige kennis, vaardigheden en attitudes die nodig zijn om
geschreven, gesproken en multimodale teksten te begrijpen, te evalueren en te gebruiken zodat
1. Volwaardige deelname aan de samenleving mogelijk wordt
2. Eigen doelen gerealiseerd kunnen worden
3. Eigen kennis en mogelijkheden levenslang en duurzaam kunnen ontwikkeld worden
, VOLOP TAAL 24-1-2021
Kennis, vaardigheden en atti tudes
1. Taalkennis: iemand die bewust en onbewust weet over allerlei aspecten van taal, taalgebruik
en het taalsysteem vb. een brief kunnen schrijven, audioboek kunnen beluisteren
2. Taalvaardig: in staat zijn om talige handelingen uit te voeren vb. een recept lezen, verhaal
vertellen
3. Taalattitude: de houding, emotie en motivatie ten aanzien van taal en de eigen
taalcompetentie vb. niet houden van lezen, Frans durven spreken
Taalonderwijs in de 21e eeuw
Hoe moeten we het onderwijs vormgeven als we van onze leerlingen taalcompetente burgers willen
maken?
Taalkrachtig onderwijs in alle leergebieden en alle schooldagonderdelen is cruciaal om taal zo goed
mogelijk te stimuleren.
Leren van, in en over taal
1. Leren van taal: taal is een krachtig middel om te participeren aan en te participeren in de
maatschappij. Kinderen leren taal door ermee bezig te zijn en door het te gebruiken.
2. Leren in taal: taal is een middel om andere dingen te leren, tijdens zo’n leermomenten
worden we beter in taal.
3. Leren over taal: specifieke talige doelen en leerinhouden vb.: strategieën, literatuur,
betekenisverbreding… Taalles speelt hierin een belangrijke rol
7 principes voor taalkrachti g onderwijs
1. Positieve talige grondhouding
Rekening houden met de motivatie van de leerlingen en andere sociaal-emotionele
factoren
Omgeving creëren waarin ze taal kunnen en durven oefenen, rekening houdend met
veiligheid, vertrouwen en plezier ⇒ omgeving waarin ze een positieve talige
grondhouding kunnen aankweken
VEILIGE OEFENCONTEXT BIEDEN Een talige grondhouding
stimuleren vormt de basis
Ruimte om te experimenteren met taal van taalkrachtig onderwijs.
Laten voelen dat ze fouten mogen maken Samenspel van veilige
Vb. in groepjes oefenkansen, omarmingen
van het talige repertoire,
TALIGE REPERTOIRE VAN DE LLN OMARMEN koesteren van hoge
Niet elke leerling pikt dingen op aan hetzelfde verwachtingen t.o.v. hun
taalleerpotentieel.
tempo
Appreciëren wat ze kunnen met taal
Ook de andere talen die lln thuis spreken
HOGE VERWACHTINGEN KOESTEREN
Geloof in hun taalleervermogen
Iedereen kan leren, zorgt voor het nodige zelfvertrouwen
Rijk taalaanbod en uitdagende talige taken
2. Functioneel
