Communicatieonderzoek – Samenvatting lessen
1 Deel I: intro vragenlijstonderzoek.............................................................................................................. 3
2 Deel II: Enquêtevragen............................................................................................................................... 9
3 Conceptueel model.................................................................................................................................. 13
4 Deel III: Operationaliseringstabel............................................................................................................. 17
5 Deel IV: De introductietekst..................................................................................................................... 19
1 Inleiding: observatieonderzoek................................................................................................................ 21
2 Doel en methodes.................................................................................................................................... 22
3 Dataverwerking en analyse...................................................................................................................... 23
4 Kopieertaken als instrument in cognitief schrijfprocesonderzoek............................................................24
5 Inputlog.................................................................................................................................................... 25
1 Van datacollectie naar data-analyse........................................................................................................ 25
1 Deel 1: Beschrijvende statistiek................................................................................................................ 26
2 Deel II: Hoe werken met SPSS?................................................................................................................ 29
3 Deel III: Verschilanalyse & Eigen onderzoeksvraag................................................................................... 36
1 Doelen van gebruikersonderzoek............................................................................................................. 37
2 Kwaliteitscriteria voor pretestonderzoek?............................................................................................... 38
3 Tyerpingen van pretestonderzoek........................................................................................................... 39
1 Hoe verzamel je data?.............................................................................................................................. 43
2 Kwalitatief kwantitatief........................................................................................................................... 43
3 Vormen van dataverzameling in kwalitatief onderzoek...........................................................................45
4 Data transcriberen................................................................................................................................... 46
5 Documentanalyse en inhoudsanalyse...................................................................................................... 48
6 GDPR en ethische richtlijnen.................................................................................................................... 49
7 Oefening: Behoefteanalyse van de Archipel............................................................................................. 50
8 De betrouwbaarheidsanalyse: output...................................................................................................... 51
1 Inleiding in effectonderzoek..................................................................................................................... 53
2 Vergelijkingen.......................................................................................................................................... 53
1 Tekstmanipulatie-onderzoek.................................................................................................................... 53
2 Vragen over studie van Verbrugge en Morraele (2019)...........................................................................57
3 Afhankelijke variabelen............................................................................................................................ 59
4 De manipulatiecheck?.............................................................................................................................. 59
5 Controleren van de proefpersoonkenmerken.......................................................................................... 60
6 Ethische richtlijnen................................................................................................................................... 60
7 Examenoefening: effectenonderzoek....................................................................................................... 62
1 Wat is neurolinguïstisch onderzoek?........................................................................................................ 65
2 Gastcollege Timothy Desmet................................................................................................................... 68
1 Effect overheidscampagnes..................................................................................................................... 70
1/72
,2/72
, Deel 1: Vragenlijstonderzoek
1 Deel I: intro vragenlijstonderzoek
- Op het examen moeten we een conceptueel model (1) opstellen en een
operationaliseringsmatrix (2) reconstrueren op basis van een case
o De informatie van deze lessen = belangrijk (!)
1.1 Het vragenlijstonderzoek
Voor dit soort onderzoek gaat er veel
voorbereidingswerk aan vooraf.
1.1.1 Wat staat er op het programma?
- Onderzoeksvragen en onderzoeksdoel
- Omschrijving onderzoekseenheden
- Concepten & constructen
- Definities & begrippen
- Variabelenschema (CM)
- Voorbereiding werkzitting van volgende week
1.1.2 Onderzoeksvragen
- Type 1: frequentieonderzoeksvragen (beschrijvend)
- Type 2: samenhangonderzoeksvragen (toetsend)
o Deelvragen + hypotheses = mogelijk
In de brief moeten deze begrippen duidelijk vooruit komen!
(1) Beschrijvend luik
- Goed voorbeeld 1: Hoeveel % van de UA-wetenschappers heeft in het voorbije jaar 1aan
wetenschapscommunicatie gedaan?
o Goed, want de periode is afgebankend
o Deze vraag moet overal terugkomen
o Gedrag = alleen recent gedrag wordt bestudeerd (maar, met 2020-2021 is het beter om
het voorbije jaar te nemen
Enkele afspraken …
- Midden januari 2022 wordt de enquête uitgestuurd, dus
o Gedrag mbt wetenschapscommunicatie => recent verleden (2021)
o Bereidheid om aan wetenschapscom’ te doen => recente toekomst (2022)
Beide combineren = moeilijk. kies dus om ofwel het gedrag te meten ofwel de
bereidheid/intentie (de toekomst)
- Goed voorbeeld 2: aan welk type activiteiten in het kader van wetenschapscom’ namen UA-
wetenschappers het voorbije jaar het vaakst deel?
o Niet één type activiteit + een vrij open en ruime vraag
1
Voorbije jaar = beter dan “afgelopen jaar”
3/72
, - Goed voorbeeld 3: welke behoeften mbt wetenschapscommunicatie schuiven UA-
wetenschappers naar voren?
o Open en breed en door iedereen beantwoordbaar
o Relevante informatie voor de opdrachtgever
- Goed voorbeeld 4: Welke barrières ondervinden UA-wetenschappers als het gaat om
wettenschapscom’
o Beantwoordbaar door alle deelnemers ook zij die (nog niet) aan wetenschapscom’
hebben gedaan
o Beperk niet: bv. alleen “tijdsgebrek”
Beschrijvend luik: vereisten:
- Ze brengen het fenomeen ‘wetenschapscommunicatie’ in kaart
o Cijfermateriaal
o Lijstjes
- Ze zijn voldoende ruim/breed
- Ze leveren relevante informatie op voor de opdrachtgever
- De vragen kunnen beantwoord worden door alle deelnemers
- De deelnemers kunnen vragen beantwoorden
- Ze zijn helder geformuleerd
Minder goede voorbeelden: waarom?
1. Hoeveel % van de wetenschappers verbonden aan de UA voelt dat hun inspanningen mbt
wetenschapscommunicatie gewaardeerd worden door het publiek?
a. Te veel voor interpretatie vatbaar? Hoe meet je dit? Is relatief!
b. Gericht op enkel wetenschappers die al reeds wetenschapscomm hebben gedaan →
niet breed genoeg.
c. Hoe weet je de waardering van het publiek? Dit moet het publiek zelf beantwoorden
2. Hoe oud zijn de wetenschappers aan de UA gemiddeld?
a. Functioneert als deelvraag! Is geen hoofdvraag. Wat maakt het gemiddelde uit?
3. Geloven de UA-wetenschappers dat hun collega’s participeren in com’ met het brede publiek?
a. Nogmaals, kan niet functioneren als hoofdvraag. Gebruik geen woorden zoals
geloven. Ook niet beschrijvend! Wie zijn de collega’s? Wat is het brede publiek? Je
kan niets doen met dat antwoord.
4. Waarom staan ze niet graag voor het grote publiek?
a. Niet beschrijvend. Suggestief. Kan eerder een vervolgvraag zijn.
b. Wat is een groot publiek? Hele enge definitie!
5. In welke mate hechten wetenschappers verbonden aan de UA belang aan de deelname van
wetenschapscommunicatie?
a. Is enkel over tijd dus je barrière is niet breed genoeg
b. ‘In welke mate …’ deze formulering is voor in de vragenlijst
6. In welke mate vinden UA-wetenschappers dat ze te weinig tijd hebben?
a. Tijd = één van de barrières (de vraag moet dus minder eng zijn, maar verbeed
worden)
7. Over welke wetenschappelijke onderwerpen communiceren wetenschappers?
a. personeelsleden → wetenschappers
4/72
1 Deel I: intro vragenlijstonderzoek.............................................................................................................. 3
2 Deel II: Enquêtevragen............................................................................................................................... 9
3 Conceptueel model.................................................................................................................................. 13
4 Deel III: Operationaliseringstabel............................................................................................................. 17
5 Deel IV: De introductietekst..................................................................................................................... 19
1 Inleiding: observatieonderzoek................................................................................................................ 21
2 Doel en methodes.................................................................................................................................... 22
3 Dataverwerking en analyse...................................................................................................................... 23
4 Kopieertaken als instrument in cognitief schrijfprocesonderzoek............................................................24
5 Inputlog.................................................................................................................................................... 25
1 Van datacollectie naar data-analyse........................................................................................................ 25
1 Deel 1: Beschrijvende statistiek................................................................................................................ 26
2 Deel II: Hoe werken met SPSS?................................................................................................................ 29
3 Deel III: Verschilanalyse & Eigen onderzoeksvraag................................................................................... 36
1 Doelen van gebruikersonderzoek............................................................................................................. 37
2 Kwaliteitscriteria voor pretestonderzoek?............................................................................................... 38
3 Tyerpingen van pretestonderzoek........................................................................................................... 39
1 Hoe verzamel je data?.............................................................................................................................. 43
2 Kwalitatief kwantitatief........................................................................................................................... 43
3 Vormen van dataverzameling in kwalitatief onderzoek...........................................................................45
4 Data transcriberen................................................................................................................................... 46
5 Documentanalyse en inhoudsanalyse...................................................................................................... 48
6 GDPR en ethische richtlijnen.................................................................................................................... 49
7 Oefening: Behoefteanalyse van de Archipel............................................................................................. 50
8 De betrouwbaarheidsanalyse: output...................................................................................................... 51
1 Inleiding in effectonderzoek..................................................................................................................... 53
2 Vergelijkingen.......................................................................................................................................... 53
1 Tekstmanipulatie-onderzoek.................................................................................................................... 53
2 Vragen over studie van Verbrugge en Morraele (2019)...........................................................................57
3 Afhankelijke variabelen............................................................................................................................ 59
4 De manipulatiecheck?.............................................................................................................................. 59
5 Controleren van de proefpersoonkenmerken.......................................................................................... 60
6 Ethische richtlijnen................................................................................................................................... 60
7 Examenoefening: effectenonderzoek....................................................................................................... 62
1 Wat is neurolinguïstisch onderzoek?........................................................................................................ 65
2 Gastcollege Timothy Desmet................................................................................................................... 68
1 Effect overheidscampagnes..................................................................................................................... 70
1/72
,2/72
, Deel 1: Vragenlijstonderzoek
1 Deel I: intro vragenlijstonderzoek
- Op het examen moeten we een conceptueel model (1) opstellen en een
operationaliseringsmatrix (2) reconstrueren op basis van een case
o De informatie van deze lessen = belangrijk (!)
1.1 Het vragenlijstonderzoek
Voor dit soort onderzoek gaat er veel
voorbereidingswerk aan vooraf.
1.1.1 Wat staat er op het programma?
- Onderzoeksvragen en onderzoeksdoel
- Omschrijving onderzoekseenheden
- Concepten & constructen
- Definities & begrippen
- Variabelenschema (CM)
- Voorbereiding werkzitting van volgende week
1.1.2 Onderzoeksvragen
- Type 1: frequentieonderzoeksvragen (beschrijvend)
- Type 2: samenhangonderzoeksvragen (toetsend)
o Deelvragen + hypotheses = mogelijk
In de brief moeten deze begrippen duidelijk vooruit komen!
(1) Beschrijvend luik
- Goed voorbeeld 1: Hoeveel % van de UA-wetenschappers heeft in het voorbije jaar 1aan
wetenschapscommunicatie gedaan?
o Goed, want de periode is afgebankend
o Deze vraag moet overal terugkomen
o Gedrag = alleen recent gedrag wordt bestudeerd (maar, met 2020-2021 is het beter om
het voorbije jaar te nemen
Enkele afspraken …
- Midden januari 2022 wordt de enquête uitgestuurd, dus
o Gedrag mbt wetenschapscommunicatie => recent verleden (2021)
o Bereidheid om aan wetenschapscom’ te doen => recente toekomst (2022)
Beide combineren = moeilijk. kies dus om ofwel het gedrag te meten ofwel de
bereidheid/intentie (de toekomst)
- Goed voorbeeld 2: aan welk type activiteiten in het kader van wetenschapscom’ namen UA-
wetenschappers het voorbije jaar het vaakst deel?
o Niet één type activiteit + een vrij open en ruime vraag
1
Voorbije jaar = beter dan “afgelopen jaar”
3/72
, - Goed voorbeeld 3: welke behoeften mbt wetenschapscommunicatie schuiven UA-
wetenschappers naar voren?
o Open en breed en door iedereen beantwoordbaar
o Relevante informatie voor de opdrachtgever
- Goed voorbeeld 4: Welke barrières ondervinden UA-wetenschappers als het gaat om
wettenschapscom’
o Beantwoordbaar door alle deelnemers ook zij die (nog niet) aan wetenschapscom’
hebben gedaan
o Beperk niet: bv. alleen “tijdsgebrek”
Beschrijvend luik: vereisten:
- Ze brengen het fenomeen ‘wetenschapscommunicatie’ in kaart
o Cijfermateriaal
o Lijstjes
- Ze zijn voldoende ruim/breed
- Ze leveren relevante informatie op voor de opdrachtgever
- De vragen kunnen beantwoord worden door alle deelnemers
- De deelnemers kunnen vragen beantwoorden
- Ze zijn helder geformuleerd
Minder goede voorbeelden: waarom?
1. Hoeveel % van de wetenschappers verbonden aan de UA voelt dat hun inspanningen mbt
wetenschapscommunicatie gewaardeerd worden door het publiek?
a. Te veel voor interpretatie vatbaar? Hoe meet je dit? Is relatief!
b. Gericht op enkel wetenschappers die al reeds wetenschapscomm hebben gedaan →
niet breed genoeg.
c. Hoe weet je de waardering van het publiek? Dit moet het publiek zelf beantwoorden
2. Hoe oud zijn de wetenschappers aan de UA gemiddeld?
a. Functioneert als deelvraag! Is geen hoofdvraag. Wat maakt het gemiddelde uit?
3. Geloven de UA-wetenschappers dat hun collega’s participeren in com’ met het brede publiek?
a. Nogmaals, kan niet functioneren als hoofdvraag. Gebruik geen woorden zoals
geloven. Ook niet beschrijvend! Wie zijn de collega’s? Wat is het brede publiek? Je
kan niets doen met dat antwoord.
4. Waarom staan ze niet graag voor het grote publiek?
a. Niet beschrijvend. Suggestief. Kan eerder een vervolgvraag zijn.
b. Wat is een groot publiek? Hele enge definitie!
5. In welke mate hechten wetenschappers verbonden aan de UA belang aan de deelname van
wetenschapscommunicatie?
a. Is enkel over tijd dus je barrière is niet breed genoeg
b. ‘In welke mate …’ deze formulering is voor in de vragenlijst
6. In welke mate vinden UA-wetenschappers dat ze te weinig tijd hebben?
a. Tijd = één van de barrières (de vraag moet dus minder eng zijn, maar verbeed
worden)
7. Over welke wetenschappelijke onderwerpen communiceren wetenschappers?
a. personeelsleden → wetenschappers
4/72
