samenvatting neurologische problemen VRHv6

Samenvatting HCO disability: neurologische problemen

De student kan het theoretisch kader van het Monro-Kellie doctrine hanteren om een kritieke
situatie bij een patiënt met een cerebrale aandoening te analyseren en hieruit afgeleid mogelijke
behandelingen distilleren en verpleegkundige aandachtspunten formuleren en prioriteriseren.

- Beschrijft het principe van het streven naar een homeostatisch evenwicht inzake
intracraniële volumeregulatie
- Principe van een gesloten doos:
 Schedel: doos
 Hersenweefsel en vocht: nemen volume doos in
- Centrale zenuwstelsel verdelen in 3 grote compartimenten:
 Bloed
 Parenchym: hersenweefsel
 Cerebrospinaal vocht: liquor
- 3 onderdelen zijn NIET comprimeerbaar -> toename 1 deel zorgt voor globale intracraniële
drukverhoging
 Slagaderlijke activiteit die bij systole meer ruimte inneemt dan bij diastole
 Arteriële drukgolfvorm zichtbaar wanneer ICP gemeten wordt op cerebrospinaal
vocht
 Grote verandering in volume (hersenbloeding, tumoraal proces): lichaam wil
compenseren door toename/afname aandeel van de andere compartimenten
- Trage evolutie drukstijging:
 Lichaam gaat meer cerebrospinaal vocht resorberen
 Acuut: lichaam kan niet compenseren -> overdruk
 Compensatiemechanismen: eindig
 Aandeel cerebrospinaal vocht zodanig klein onder druk
 Druk op hersenweefsel neemt exponentieel toe vanwege wegvallen
buffercapaciteit cerebrospinaal vocht
- Afbeelding:
 Links: normale CT
 Groeven hersenweefsel goed zichtbaar
 Ventrikels gevuld met cerebrospinaal vocht
duidelijk afgelijnd (zwarte gedeeltes)
 Rechts: afwijkende CT
 Epidurale bloeding aanwezig
 Cerebrospinaal vocht neemt af
 Hersenweefsel wordt samengeduwd: vage grijze
kleur + ontbreken zichtbaarheid hersengroeven
 Buffercapaciteit cerebrospinaal vocht volledig opgebruikt: geen ventrikels
met vocht meer zichtbaar




1

,De student kan de symptomen van cerebrale inklemming becommentariëren en verpleegkundige
aandachtspunten hierbij beargumenteren.

- Een ruimte innemend proces/trauma dat lokaal is gelokaliseerd, waardoor er verschuivingen
van de hersenmassa optreden die de ventrikels dichtduwen en kunnen leiden tot inklemming
- Shift van de middenlijn!!
- Tentoriële inklemming:
 Gebied waar grote hersenen liggen: gescheiden van cerebellum door tentorium
cerebelli
 Heeft een poort in het midden waar de hersenstam en mesencephalon
liggen
 Bij ruimte innemend proves (bloeding, zwelling, tumor): mesencephalon wordt
ingeklemd in deze poort
 Pt wordt progressief suffer
 Mate van inklemming bepalen: pupillen:
 Aan kant waar ruimte ingenomen wordt, zal pupil verwijden (mydriase),
daarna lichtstijf
 Vervolgens beide kanten wijd en lichtstijf (nervus opticus passeert in opening
tentorium cerebelli)
 Druk stijgt door herniatie van de supratentoriele hersenmassa
 Zorgt voor constrictie van de pupil
 Andere symptomen:
 Bradycardie
 Bloeddrukproblemen
 Cheyne-Stokes ademhaling
 Verlamming: Babinsky-reflex
 Endorotatie
 Braken: explosief
- Tonsillaire inklemming:
 Een ruimte innemend proces in het cerebellum duwt het hersenweefsel langs het
achterhoofdsgat naar buiten
 Veroorzaakt een beknelling van het verlengde merg: AH-problemen
 Uiteindelijk AH-stilstand
 Normaal bewustzijn dat pas na verloop van tijd detorieert door inadequate AH
 Symptomen: zelfde alq intracerebrale overduk door obstructieve vorm
hydrocephalie




2

,De student kan het belang en functies van de drie intracraniële compartimenten
becommentariëren.

1) Bloed:
- De bevloeiing van de hersenen gebeurt via 4 grote arteries:
 linker a. carotis interna
 rechter a. carotis interna
 linker a. vertebralis
 rechter a. vertebralis
- zorgen voor bloedvoorziening van de hersenen
- huidige neuromanagement op IZ:
 gericht op voorkomen secundaire hersenbeschadiging ten gevolge van hypoperfusie
en/of ischemie
 behouden van cerebrale perfusie: een must!
 Hanteren intracerebrale druk en arteriële bloeddruk om een cerebrale perfusiedruk
te berekenen
2) Parenchym:
- Bestaat uit de cortex en de daaronder gelegen zenuwweefsels
- Elke regio bezit eigen functies
 Letsel in bepaald gebied zal specifieke gevolgen hebben (afasie, storing AH of
gehoor)
3) Cerebrospinaal vocht
- Productie en circulatie:
 Liquor wordt geproduceerd in de ventrikels
 Via openingen in 4de ventrikel komt vocht in de subarachnoïdale ruimte terecht,
daarna in wervelkanaal
 Hoeveelheid: 150ml
 Wordt continu geproduceerd
 1/2 liter per dag / +/- 20cc/uur
 Wordt ter hoogte van de granulaties van Pacchioni terug geresorbeerd in
subarachnoïdale ruimte
 Teruggegeven aan veneuze systeem
 Liquorstroom:
 Onderhevig aan diastole en systole van het hart: hersenvolume vergroot
tijdens systole door arteriële puls
 Onderhevig aan ademhalingsbewegingen: effect op de CVD en preload
 Normale druk: 15cm waterdruk
- Functies:
 Mechanische buffer
 Thermische buffer
 transportfunctie




3

, De student kan de diverse neurochirurgische of neurologische aandoeningen die voorkomen op
een kritieke afdeling ordenen en vergelijken in verschillende groepen en de aandachtspunten die
hieruit voortvloeien motiveren en prioteriseren.

1) Neuro observatie na trauma capitis
- Trauma aan het hoofd na bv. een val
 Al dan niet meteen vermindering van BWZ
- Optreden secundaire problemen door zwelling en oedeemvorming of uitbreiding bloedhaard
 Achteruitgang neurologische toestand eerste 24u: bijkomende acties vereist
- Waakzaamheid!!
- Nodig bij:
 Hersenbloeding
 Hersenoedeem
 Hersencontusie
 hersenschudding
2) Schedelfracturen
- Ontstaat door inwerking van een kracht op het schedelbot
- Lineaire schedeldakfractuur:
 Barst in schedelbot
 Meestal geen zware gevolgen
 Al dan niet contusie -> staat los van fractuur
 Kans op ontwikkelen secundair hematoom: verhoogd
- Impressiefractuur:
 Grotere versplintering van het bot
 Gekoppeld aan een wonde? -> grotere kans op infectie
 Mate van versplintering is bepalend voor het al dan niet gebruiken
prothesemateriaal om gat te dichten
- Schedelbasisfractuur:
 Uit zich door verschillende symptomen:
 Brilhematoom
 Liquorlekkage langs neus (frontale fractuur)
 Bloeduitstorting achter oor (gebroken mastoïd)
 Liquorlekkage langs oor (gebroken mastoïd)
 Beschadiging hersenweefsel bepalend voor prognose
 Specifieke aandachtspunten:
 Verhoogde kans op meningitis door directe toegangspoort via neus en
sinussen of oor naar hersenen
 GEEN maagsonde via neus plaatsen!
3) Post-operatieve patiënten van een geplande ingreep
- Patiënten met hersentumor of cyste die moet verwijderd worden
- Kans op bloeding/oedeem: strikte monitoring nodig
- Korte tijd op IZ
4) Plotse cerebrovasculaire accidenten (niet-traumatisch)
- 2 groepen: bloedingen en ischemische aandoeningen
5) Patiënten met een perifere zenuwaandoening waarbij ondersteuning van de vitale
levensfuncties noodzakelijk is
- Bv.: Myasthenia Gravis, Guillain Barré
- Ondersteuning nodig van vitale functies door veralgemeende spierzwakte




4