Les 1
Deel 1: Het belang van planten
● belang planten:
- schone lucht (zuurstofproductie, halen fijn stof uit lucht)
- schoon water (breken toxische stoffen af in bodemwater)
- gezond voedsel
● belang fotosynthese:
zonder zuurstof → geen leven mogelijk
● belang regenwoud:
- zorgt voor grootste deel aan zuurstof
- ‘groene longen’ van de aarde
- habitat dieren & panten
, ● bedreiging 1: overbevolking
→ meer voedselbehoefte ( → boskap voor landbouw)
- bevolking >< hongersnood
● bedreiging 2: tekort aan fossiele brandstoffen
- fossiele brandstoffen = energie
- uitputting → ontstaan bio-energie
planten doen hun werk gratis en in stilte, voor niks in ruil
=> RESPECT voor de planten!!!
Deel 2: planten als voedsel, planten met psychoactieve stoffen
planten als voedsel
● leveranciers van bouwstoffen:
- koolhydraten = suiker = sachariden
- eiwitten = proteïnen → via plantaardige & dierlijke eiwitten (granen, soja,
bonen en erwten)
- vetten = lipiden → via plantaardige & dierlijke vetten
- mineralen
- vitaminen
- vezels, ballaststoffen
→ energie
behoefte = aanbod (gezond)
A>B = overschot
A<B = tekort
, ● fotosynthese → chemische energie → opslag reservestoffen
● opslag assimilatieproducten:
koolhydraten:
- grote hoeveelheid reservestof: verdikte delen
- zaden: zetmeelkorrels of oliën
- vruchten: glucose of fructose
- wortels, suikerbiet, suikerriet: sacharose
vetten:
- druppels in cytoplasma
- zaden van koolzaad, vlas, zonnebloem, noten
eiwitten:
- aleuronkorrels (= eiwitkorrels) in cytoplasma
- in contact met water → ontkiemen → vacuolevocht
Psychoactieve planten en genotmiddelen
psychoactieve middelen = stoffen of substanties die uitwerking hebben op de psyche
● effecten:
- euforiserend
- stimulerend
- hallucinogeen
, - narcotisch
stikstofbevattende plantenbase
● sterke werking op zenuwstelsel of bloedsomloop
● soorten:
- pijnstiller
- kalmeermiddel
- vaatvernauwer
- krampstillend middel
- hallucinatorisch middel
● vrij giftig → zeer giftig
● + 400 verbindingen
● meestal uit nachtschadefamilie (aardappel, tomaat), papaverachtigen (slaapbol),
Rubiacea (lievevrouwebedstro)
● Atropine → spierverlammend (bv: wolfskers)
● Chelidonine → wrattenmiddel (bv: stinkende gouwe)
● Acontinine → pijnstillend (bv: blauwe monnikskap)
● Valerine → kalmerend (bv: valeriaan)
● kinine → tegen hoofdpijn en hoge koorts (zit nog steeds in tonic)
● cafeïne →
● nicotine → tabak, Fransman Jean Nicot, hoofdpijn Franse koningin