Samenvatting didactiek 1.1

Hoe lesgeven in een wereld vol
competenties? :
Wat betekend een uitdagende leeromgeving?
→ Leerlingen motiveren + Betrokkenheid hoog houden
→ Belangrijkste taak van een leerkracht

Kinderen nood aan
leeromgeving

Wat gebeurd er daar in?
Leerlingen uitgedaagd tot leren

Optimale leervoorwaarden1
Didactisch model 2




Uitleg schema :
→ Opzetten van een uitdagende leeromgeving hou je rekening met
twee bakens, de
beginsituatie en de doelen die je wilt bereiken. Om een uitdagende
leeromgeving te
bereiken moet je kennis hebben over de media, werkvormen,
evaluatie, leerinhoud en
de leraar. Dit zijn de sleutelelementen

Wat zijn didactische handvaten3?
→ Beknopte samenvatting voor het basisonderwijs
→ Richtinggevend voor een uitdagende leeromgeving
1
= Concentratie, motivatie, werktempo, …
2
= Vereenvoudigde, schematische weergave van relaties tussen een aantal
fundamentele componenten
3
= Hulpmiddelen om tot een uitdagende leeromgeving te komen (Bv. Sfeer in de klas)

1

,Hoe creëer je een uitdagende leeromgeving?
→ Rekening houden met : Leerlingen (Beginsituatie) + Wat je wil
bereiken (Doelen)
→ Ook met andere elementen (Didactische handvaten)
Het opzetten van een uitdagende leeromgeving :
Situaties ontwerpen, realiseren en evalueren

Dit zodat ze doen wat de leerresultaten zijn

Wat moet je als leraar hebben?
→ Kennis over de denk- en leerprocessen + De wijze waarop je dit kan
beïnvloeden

Dit is een basiscompetentie4

Bestaat er een recept voor een goede leraar?
→ Nee, je kan de handvaten gebruiken, maar je moet het zelf ondervinden

Hoe moet een uitdagende leeromgeving er uit zien?
→ Afhankelijk van tijdsgeest

Didactische handvaten Bij welke twee onderwijsvisies5 sluiten
ze aan?
→ Het constructivisme:
Leerling neemt kennis en vaardigheden
van de leraar
niet meteen op. Leerling speelt actieve rol
bij het
verwerken van de informatie.
Waar is er nood aan?
→ Leerling kan actief zijn
→ Leerling kan mee de doelen bepalen en verantwoordelijk zijn

→ Het ervaringsgericht onderwijs:
Gericht op dynamische proces tussen de
kinderen
onderling en tussen de
kinderen en de leerkracht.
Het gaat ook over welbevinden6 en
betrokkenheid . 7




Aanp Proce Effect
ak s
4
= Wordt verwacht van een beginnende leraar
5
= Leertheorieën
6
= Hoe voelen de leerlingen zich
7
= Hoe ben jij als leerkracht bezig met hun gevoel

2

, Welbevinden +
Betrokkenheid

Uitleg schema :
Vanuit ervaringsgericht onderwijs gaat het er over dat kinderen zich
goed in hun vel voelen (Welbevinden) en dat ze geconcentreerd bezig
zijn (Betrokkenheid) zo kan je een uitdagende leeromgeving creëren. De
betrokkenheid kan je verhogen door een rijk milieu (Geprikkeld worden),
vrij initiatief (Differentiatie) en ervaringsgerichte dialoog (Gesprek).
De didactische handvaten :
De didactische handvatten op een rijtje
Actief en constructief leren :
Kinderen moeten zoveel mogelijk aangezet worden om actief zelf iets te
doen

Leerlingen ontwikkelen zich vooral als ze zelf bezig zijn met de vragen en
uitdagingen

Hoe kan je dit doen?
→ Werk met probleemstellingen

Beter begrijpen van de inhoud Leren wordt persoonlijker en
motivatie verhoogt

Wat moet je vermijden?
→ Passieve rol van leerlingen
→ Te grote afhankelijkheid van leerkracht

Integratie :
Leerling Treedt leersituatie niet blanco tegemoet

Beschikken altijd over bepaalde voorkennis

Weten, kennen en kunnen al veel Leerkracht moet nagaan wat ze
al kennen
→ Nieuwe leerstof moet goed
aansluiten
→ Anders gaan ze de leerstof niet
begrijpen

Verbanden leggen met oude kennis

Kennis wordt geïntegreerd in cognitief systeem
→ Telkens nieuwe leerstof wordt hieraan gekoppeld en verankert
zich

Hoe doe je dit? Veel herhalen en oefeningen geven
Veel voorbeelden gebruiken

3