Geschiedenis Samenvatting Tijdvak 6 VWO
Tijdvak 6. De tijd van Regenten en Vorsten
1600-1700
1. HANDEL OVERZEE
16e en 17e eeuw opkomst Handelskapitalisme in Republiek
Handelskapitalisme= economisch systeem waarbij koopman-ondernemers zich met handel en nijverheid bezighielden en deel van
winst te herinvesteren in onderneming (privebedrijf streven naar max winst)
Nederlandse handelaren gaan steeds meer overzee handelen:
Antwerpen in centrum van handel.
1585: Antwerpen valt in handen Spanjaarden
> Amsterdam groeit uit tot grootste stapelmarkt van Europa (Amsterdam: aan zee, goede haven)
Stapelmarkt= plaats waar aangekochte producten waar nog geen koper voor is, in pakhuizen worden opgeslagen tot prijzen gunstig
ontwikkeld of koper aanbied zodat ze doorverkocht kunnen worden.
Belangrijkste handel: vindt plaats in Zeegewesten (Holland & Zeeland) met Oostzeegebied (hout, graan)
Republiek gaat meedoen aan wereldeconomie.
Wereldeconomie= economie die bestaat uit verschillende werelddelen die door handel met elkaar verbonden zijn
2 Belangrijke handelsbedrijven opgericht:
Na eerste reis Cornelis de Houtman > NL organiseerde ene na de andere handelsreis.
- Deze reizen waar ze specerijen en pepers etc haalde waren erg winstgevend
Ontstond: enorme concurrentie > winsten daalde snel
Gevolg: Staten-Generaal richt VOC op
VOC opgericht door Staten-Generaal in 1602:
- Monopolie op Nederlandse handel met Azië (economie)
- Belangrijkste producten: Specerijen, zijde en porselein (economie)
- kapitaal via aandelen (eerste), (economie)
- Bestuur over overzeese handelsposten en koloniën (politiek)
- Afsluiten van verdragen (politiek)
- Eigen soldaten (politiek)
Gevolgen:
- Goede handelsconnecties voor Europa
- VOC eerste multinational
WIC Opgericht in 1621:
- Monopolie op Nederlandse handel met West Afrika en Amerika
- Belangrijkste producten: zilver, slaven en plantageproducten
- Kapitaal via aandelen
- Eigen soldaten
- Kaapvaart Spanje > financieel uitputten (goud & zilver aanvoer vanuit Zuid-Amerika dwarsbomen)
- Afsluiten van verdragen
- Kolonies in Brazilië
- Stichtte Nieuw-Amsterdam in Noord-Amerika
In 1628 kaapte Piet Hein een complete Spaanse zilvervloot.
WIC is nooit erg sterk geworden > concurrentie in Amerika was veel sterker dan in Azië
Stichten van Kolonies:
Tijdvak 6. De tijd van Regenten en Vorsten
1600-1700
1. HANDEL OVERZEE
16e en 17e eeuw opkomst Handelskapitalisme in Republiek
Handelskapitalisme= economisch systeem waarbij koopman-ondernemers zich met handel en nijverheid bezighielden en deel van
winst te herinvesteren in onderneming (privebedrijf streven naar max winst)
Nederlandse handelaren gaan steeds meer overzee handelen:
Antwerpen in centrum van handel.
1585: Antwerpen valt in handen Spanjaarden
> Amsterdam groeit uit tot grootste stapelmarkt van Europa (Amsterdam: aan zee, goede haven)
Stapelmarkt= plaats waar aangekochte producten waar nog geen koper voor is, in pakhuizen worden opgeslagen tot prijzen gunstig
ontwikkeld of koper aanbied zodat ze doorverkocht kunnen worden.
Belangrijkste handel: vindt plaats in Zeegewesten (Holland & Zeeland) met Oostzeegebied (hout, graan)
Republiek gaat meedoen aan wereldeconomie.
Wereldeconomie= economie die bestaat uit verschillende werelddelen die door handel met elkaar verbonden zijn
2 Belangrijke handelsbedrijven opgericht:
Na eerste reis Cornelis de Houtman > NL organiseerde ene na de andere handelsreis.
- Deze reizen waar ze specerijen en pepers etc haalde waren erg winstgevend
Ontstond: enorme concurrentie > winsten daalde snel
Gevolg: Staten-Generaal richt VOC op
VOC opgericht door Staten-Generaal in 1602:
- Monopolie op Nederlandse handel met Azië (economie)
- Belangrijkste producten: Specerijen, zijde en porselein (economie)
- kapitaal via aandelen (eerste), (economie)
- Bestuur over overzeese handelsposten en koloniën (politiek)
- Afsluiten van verdragen (politiek)
- Eigen soldaten (politiek)
Gevolgen:
- Goede handelsconnecties voor Europa
- VOC eerste multinational
WIC Opgericht in 1621:
- Monopolie op Nederlandse handel met West Afrika en Amerika
- Belangrijkste producten: zilver, slaven en plantageproducten
- Kapitaal via aandelen
- Eigen soldaten
- Kaapvaart Spanje > financieel uitputten (goud & zilver aanvoer vanuit Zuid-Amerika dwarsbomen)
- Afsluiten van verdragen
- Kolonies in Brazilië
- Stichtte Nieuw-Amsterdam in Noord-Amerika
In 1628 kaapte Piet Hein een complete Spaanse zilvervloot.
WIC is nooit erg sterk geworden > concurrentie in Amerika was veel sterker dan in Azië
Stichten van Kolonies:
