Doelgroepen 2
Doelgroepen 2, DEEL 1
Reader (extra te kennen info)
Het stimuleren van samenspel: (tss ziende kinderen en kinderen met een visuele beperking)
Fasen i/d ontwikkeling van samenspel:
o Kijken en luisteren naar spel
Kind zit i/d buurt v/h spel en kijkt – doet geen moeite om mee te spelen
o Solospel
Kind speelt tss andere groep met ander materiaal – geen interactie
o Parallelspel
Kind speelt naast andere groep dezelfde activiteit – verbaal contact
o Associatief spel
Kinderen volgen en helpen elkaar bij het spel – kan stoppen zonder spel kapot (4-5)
o Coöperatief spel
Kind speelt samen met andere kinderen – spel kan niet zomaar stoppen (5)
® Blinde kinderen zullen altijd een niveau lager spelen dan hun ziende leeftijdsgenoten
Stimuleren Slechtziende/ Samenspel: De begeleiding:
van blinde kind:
samenspel
MBT …
Spelvoorkeur Vorm van Wees niet directief
Spelniveau en samenspel Spoor goedziende kinderen
spelkwaliteit Speelmaatjes aan om slechtziende/blinde
Individuele Kies speelhoek speelmaatjes te helpen (door
begeleiding die samenspel bv. te vertellen wat ze aan het
Spelmateriaal vergemakkelijke doen zijn)
en speelhoek n Sta niet tss kind en de groep
Het voelt niet meer als vrijwilligerswerk (visuele beperking):
Zie artikel op canvas.
Auditieve beperking: fiets als metafoor voor tweetalige bi-culturele ontwikkeling:
1. Personen met een visuele beperking
1
MVW
,Doelgroepen 2
1.1. Terminologie
Hoofdstuk over personen die blind zijn of een visuele beperking hebben.
We bekijken iedereen afzonderlijk als individu (micro) en ook het systeem (macro).
Vb. visuele functies: contrastgevoeligheid, oogbewegingen, kleurzien, … (p. 16)
Onderverdeling van 3 groepen >>>
1.1.1. Oftalmologische indeling -> medische definiëring
o Indeling gebaseerd op -> het visuele waarnemingsvermogen
A.d.h.v. gezichtsscherpte & gezichtsveld (= hoofdgevolgen)
Ook beperkingen van andere visuele functies kunnen gevolgen hebben
(meestal in combinatie met de hoofdgevolgen) vb. verstoord kleurzicht, …
1.1.1.1. Gezichtsscherpte of ‘visus’
o Kan bijzonderheden en vormen van voorwerpen onderscheiden
Vb. 2 dicht bij elkaar gelegen punten onderscheiden
o Gezichtsscherpte/visus wordt uitgedrukt
in een breuk >
Normale gezichtsscherpte = 6/6 of 1
Breuk 1/6 = dat persoon pas op 1
meter ziet wat normaal persoon op 6 meter kan zien
o Testen gezichtsscherpte veraf
Letterproef met E-figuren, onderbroken cirkels, …
o Testen gezichtsscherpte dichtbij
Leeskaarten -> minder betrouwbaar
o Test bij heel jonge kinderen (+/- 12 maanden)
Geautomatiseerde auto- en photorefractometer
Dit omdat a.d.h.v. kaarten pas vanaf 3/4 jaar betrouwbaar is
o Definitie:
Blind: met correctie op afstand minder dan 1/20
Zwaar slechtziend= met correctie hoger dan 1/20 of lager of = 3/10
Matig – licht slechtziend: meer dan 3/10, minder dan het gewone
o Persoon die goed kan zien (met correctie) heeft geen visuele beperking!
1.1.1.2. Gezichtsveld
o = wat je kan zien als je uw hoofd en ogen stilhoudt
o Scherp zien enkel i/h gezichtsveld a.d.h.v. de gele vlek en het centrale
deel van ons netvlies
o Onscherp zien -> perifeer gezichtsveld = waarschuwingsapparaat
o Perimeter = om je gezichtsveld te meten
Pas betrouwbaar vanaf 6 jaar
o Gezichtsveld:
Normaal: horizontaal 160° en verticaal 130°
Blind: gezichtsveld 10° of minder
Slechtziend: gezichtsveld tussen 11° en 20°
1.1.2. Indeling volgens lokalisatie van het letsel (= etiologische
indeling)
o Ingedeeld volgens plaats (voor meer uitleg zie OLOD bmk)
2
MVW
, Doelgroepen 2
o Oculaire visuele stoornissen (OVS):
= stoornissen aan de ogen/oogspieren
Vb. maculadegeneratie, cataract, retinitis pigmentosa, ablatio retina, …
o Cerebrale visuele stoornissen (CVS):
= stoornis aan de gezichstbanen of aan het optisch centrum
-> hierdoor wordt info i/d hersenen niet op de juiste manier verwerkt
2 soorten:
Aangeboren CVS: diffuus en sterk evoluerend
Niet aangeboren CVS: afgelijnde functie-uitval
1.1.3. Functionele indeling
o Indeling gebaseerd op het resterende gezichtsvermogen + de nodige begeleiding
o !: Ze worden vaak als ‘blind’ gediagnosticeerd -> maar kunnen nog beperkt zien
o Indeling/onderscheid:
Personen die geen enkele visuele reactie vertonen
Personen met minimale visuele reacties
Verbetering visueel functioneren mogelijk
Grens blind en slechtziend
Personen die zich nog visueel kunnen oriënteren maar verstoord
Gezichtsscherpte, -veld of zien van kleuren
Aard en omvang zeer verschillend
1.2. Etiologie
o Bij jongeren erfelijk of letsel
o Bij ouderen: degeneratieve ziekte
o Letsel als gevolg van…
Erfelijke factoren
Problemen tijdens zwangerschap (vb. toxoplasmose)
Problemen rond de geboorte (vb. zuurstoftekort)
Chronische ziekten
Tumoren
…
1.3. Prevalentie
o Veel ouderen
o In het Zuiden -> hoogste percentage
Door gebrek aan medische voorzieningen
o In westerse landen -> vooral ouderen
o In ontwikkelingslanden -> cijfers hoger
Door epidemie en beperkte preventie
o Meest voorkomende aandoeningen: cataract, glaucoom, LMD, diabetisch
retinopathie, ondoorzichtig hoornvlies, …
1.4. Ondersteuning op verschillende levensdomeinen
o Diensten en voorzieningen voor deze doelgroep:
3
MVW
Doelgroepen 2, DEEL 1
Reader (extra te kennen info)
Het stimuleren van samenspel: (tss ziende kinderen en kinderen met een visuele beperking)
Fasen i/d ontwikkeling van samenspel:
o Kijken en luisteren naar spel
Kind zit i/d buurt v/h spel en kijkt – doet geen moeite om mee te spelen
o Solospel
Kind speelt tss andere groep met ander materiaal – geen interactie
o Parallelspel
Kind speelt naast andere groep dezelfde activiteit – verbaal contact
o Associatief spel
Kinderen volgen en helpen elkaar bij het spel – kan stoppen zonder spel kapot (4-5)
o Coöperatief spel
Kind speelt samen met andere kinderen – spel kan niet zomaar stoppen (5)
® Blinde kinderen zullen altijd een niveau lager spelen dan hun ziende leeftijdsgenoten
Stimuleren Slechtziende/ Samenspel: De begeleiding:
van blinde kind:
samenspel
MBT …
Spelvoorkeur Vorm van Wees niet directief
Spelniveau en samenspel Spoor goedziende kinderen
spelkwaliteit Speelmaatjes aan om slechtziende/blinde
Individuele Kies speelhoek speelmaatjes te helpen (door
begeleiding die samenspel bv. te vertellen wat ze aan het
Spelmateriaal vergemakkelijke doen zijn)
en speelhoek n Sta niet tss kind en de groep
Het voelt niet meer als vrijwilligerswerk (visuele beperking):
Zie artikel op canvas.
Auditieve beperking: fiets als metafoor voor tweetalige bi-culturele ontwikkeling:
1. Personen met een visuele beperking
1
MVW
,Doelgroepen 2
1.1. Terminologie
Hoofdstuk over personen die blind zijn of een visuele beperking hebben.
We bekijken iedereen afzonderlijk als individu (micro) en ook het systeem (macro).
Vb. visuele functies: contrastgevoeligheid, oogbewegingen, kleurzien, … (p. 16)
Onderverdeling van 3 groepen >>>
1.1.1. Oftalmologische indeling -> medische definiëring
o Indeling gebaseerd op -> het visuele waarnemingsvermogen
A.d.h.v. gezichtsscherpte & gezichtsveld (= hoofdgevolgen)
Ook beperkingen van andere visuele functies kunnen gevolgen hebben
(meestal in combinatie met de hoofdgevolgen) vb. verstoord kleurzicht, …
1.1.1.1. Gezichtsscherpte of ‘visus’
o Kan bijzonderheden en vormen van voorwerpen onderscheiden
Vb. 2 dicht bij elkaar gelegen punten onderscheiden
o Gezichtsscherpte/visus wordt uitgedrukt
in een breuk >
Normale gezichtsscherpte = 6/6 of 1
Breuk 1/6 = dat persoon pas op 1
meter ziet wat normaal persoon op 6 meter kan zien
o Testen gezichtsscherpte veraf
Letterproef met E-figuren, onderbroken cirkels, …
o Testen gezichtsscherpte dichtbij
Leeskaarten -> minder betrouwbaar
o Test bij heel jonge kinderen (+/- 12 maanden)
Geautomatiseerde auto- en photorefractometer
Dit omdat a.d.h.v. kaarten pas vanaf 3/4 jaar betrouwbaar is
o Definitie:
Blind: met correctie op afstand minder dan 1/20
Zwaar slechtziend= met correctie hoger dan 1/20 of lager of = 3/10
Matig – licht slechtziend: meer dan 3/10, minder dan het gewone
o Persoon die goed kan zien (met correctie) heeft geen visuele beperking!
1.1.1.2. Gezichtsveld
o = wat je kan zien als je uw hoofd en ogen stilhoudt
o Scherp zien enkel i/h gezichtsveld a.d.h.v. de gele vlek en het centrale
deel van ons netvlies
o Onscherp zien -> perifeer gezichtsveld = waarschuwingsapparaat
o Perimeter = om je gezichtsveld te meten
Pas betrouwbaar vanaf 6 jaar
o Gezichtsveld:
Normaal: horizontaal 160° en verticaal 130°
Blind: gezichtsveld 10° of minder
Slechtziend: gezichtsveld tussen 11° en 20°
1.1.2. Indeling volgens lokalisatie van het letsel (= etiologische
indeling)
o Ingedeeld volgens plaats (voor meer uitleg zie OLOD bmk)
2
MVW
, Doelgroepen 2
o Oculaire visuele stoornissen (OVS):
= stoornissen aan de ogen/oogspieren
Vb. maculadegeneratie, cataract, retinitis pigmentosa, ablatio retina, …
o Cerebrale visuele stoornissen (CVS):
= stoornis aan de gezichstbanen of aan het optisch centrum
-> hierdoor wordt info i/d hersenen niet op de juiste manier verwerkt
2 soorten:
Aangeboren CVS: diffuus en sterk evoluerend
Niet aangeboren CVS: afgelijnde functie-uitval
1.1.3. Functionele indeling
o Indeling gebaseerd op het resterende gezichtsvermogen + de nodige begeleiding
o !: Ze worden vaak als ‘blind’ gediagnosticeerd -> maar kunnen nog beperkt zien
o Indeling/onderscheid:
Personen die geen enkele visuele reactie vertonen
Personen met minimale visuele reacties
Verbetering visueel functioneren mogelijk
Grens blind en slechtziend
Personen die zich nog visueel kunnen oriënteren maar verstoord
Gezichtsscherpte, -veld of zien van kleuren
Aard en omvang zeer verschillend
1.2. Etiologie
o Bij jongeren erfelijk of letsel
o Bij ouderen: degeneratieve ziekte
o Letsel als gevolg van…
Erfelijke factoren
Problemen tijdens zwangerschap (vb. toxoplasmose)
Problemen rond de geboorte (vb. zuurstoftekort)
Chronische ziekten
Tumoren
…
1.3. Prevalentie
o Veel ouderen
o In het Zuiden -> hoogste percentage
Door gebrek aan medische voorzieningen
o In westerse landen -> vooral ouderen
o In ontwikkelingslanden -> cijfers hoger
Door epidemie en beperkte preventie
o Meest voorkomende aandoeningen: cataract, glaucoom, LMD, diabetisch
retinopathie, ondoorzichtig hoornvlies, …
1.4. Ondersteuning op verschillende levensdomeinen
o Diensten en voorzieningen voor deze doelgroep:
3
MVW