recensies magnus van Arjen Lubach
uit het parool:
Merlijn Kaiser, hoofdpersoon in Arjen Lubachs derde roman Magnus, brengt een groot deel
van een zomer in Zweden door. Terwijl de meeste mensen zich tegoed doen aan zon en
water zit Kaiser in donkere bioscoopzaaltjes de geschiedenis van de Zweedse cinema te
ontdekken. 'Ik wist uiteindelijk nog meer over de Zweedse dan over de Nederlandse
filmgeschiedenis, dacht ik. Ik snapte Bergman als geen ander. Ik zag waar Nederlanders
nooit goed in zijn geweest: de onbenoemde terloopsheid van een onderwerp. Films die over
zo weinig lijken te gaan, maar die als je 's nachts in bed ligt opnieuw gaan leven.'
Magnus zal bedoeld zijn zoals Kaiser de Zweedse film ziet. Als een boek waarin op het
eerste gezicht weinig gebeurt, maar waar de lezer toch lang over blijft piekeren. De vertelling
voltrekt zich op serene wijze, de bladzijden zijn gevuld met de gedetailleerde beschrijvingen
en herinneringen van Merlijn Kaiser, een wat onbeholpen en ouwelijke toneelschrijver uit
Amsterdam.
Zo'n rustige kant lijkt het bij het begin van het boek aanvankelijk niet op te gaan. Kaiser
wordt door zijn jeugdliefde Caro ingeruild voor een ander en hij ontdekt dat iemand in
Zweden grote sommen geld opneemt met zijn creditcard. Impulsief neemt hij het vliegtuig,
deels in een poging de dief te achterhalen, deels om zijn vastgelopen leven in Amsterdam te
ontvluchten. De lezer maakt zich klaar voor een met vaart verteld, thrillerachtig boek.
Eenmaal op Scandinavische grond krijgen Kaisers flashbacks spoedig de overhand en
verdwijnt de fraudezaak naar de achtergrond. Kaiser speelt nog wel voor detective, maar in
z'n eigen slome tempo. Hij is meer geïnteresseerd in de vraag hoe het nu verder moet met
zijn leven nu zijn vriendin weg is, dan in wie hem berooft.
Kaiser meet zich in Zweden de valse naam 'Walter' aan en zorgt er zo voor dat zijn 'oude ik',
Merlijn Kaiser, langzaam in het niets oplost en zijn 'nieuwe ik' vorm krijgt. Met alle moderne
communicatiemiddelen een hele opgave (er in Zweden vreemd genoeg niemand die zijn
nieuwe naam door een zoekmachine haalt). Hij krijgt een relatie met Cecilia, een jong
meisje. 'Er was niemand meer die me Merlijn noemde. Cecilia niet, haar vrienden niet, de
mensen van de zomercursus niet. Ik luisterde naar Walter alsof het mijn eigen naam was.'
De lezer wacht geduldig op het moment dat Lubach in Magnus iets op het spel zet. Het
gebeurt nooit echt. Kaiser verhoudt zich ironisch tot de wereld waarin hij leeft en lijkt er
alleen maar op uit om nog eens te ervaren wat hij voelde toen hij als puber voor Caro viel.
Op een besneeuwde bergflank in de buurt van Genève - Zweden is inmiddels verruild voor
Zwitserland - is het dan zo ver en lijkt Lubach na 300 pagina's onderhoudend, maar vlak
proza bij zijn climax te komenen: een voorbijrazende trein bezorgt Kaiser een herinnering
aan Caro en subliem ogenblik waarin het verloop van de tijd even volledig uit beeld is.
Stoppen, denk je, nu stoppen. Heel even licht er in Magnus iets op van wat literatuur zo
waardevol maakt. De lezer moet het met deze glimp doen.
uit de ongevallen:
uit het parool:
Merlijn Kaiser, hoofdpersoon in Arjen Lubachs derde roman Magnus, brengt een groot deel
van een zomer in Zweden door. Terwijl de meeste mensen zich tegoed doen aan zon en
water zit Kaiser in donkere bioscoopzaaltjes de geschiedenis van de Zweedse cinema te
ontdekken. 'Ik wist uiteindelijk nog meer over de Zweedse dan over de Nederlandse
filmgeschiedenis, dacht ik. Ik snapte Bergman als geen ander. Ik zag waar Nederlanders
nooit goed in zijn geweest: de onbenoemde terloopsheid van een onderwerp. Films die over
zo weinig lijken te gaan, maar die als je 's nachts in bed ligt opnieuw gaan leven.'
Magnus zal bedoeld zijn zoals Kaiser de Zweedse film ziet. Als een boek waarin op het
eerste gezicht weinig gebeurt, maar waar de lezer toch lang over blijft piekeren. De vertelling
voltrekt zich op serene wijze, de bladzijden zijn gevuld met de gedetailleerde beschrijvingen
en herinneringen van Merlijn Kaiser, een wat onbeholpen en ouwelijke toneelschrijver uit
Amsterdam.
Zo'n rustige kant lijkt het bij het begin van het boek aanvankelijk niet op te gaan. Kaiser
wordt door zijn jeugdliefde Caro ingeruild voor een ander en hij ontdekt dat iemand in
Zweden grote sommen geld opneemt met zijn creditcard. Impulsief neemt hij het vliegtuig,
deels in een poging de dief te achterhalen, deels om zijn vastgelopen leven in Amsterdam te
ontvluchten. De lezer maakt zich klaar voor een met vaart verteld, thrillerachtig boek.
Eenmaal op Scandinavische grond krijgen Kaisers flashbacks spoedig de overhand en
verdwijnt de fraudezaak naar de achtergrond. Kaiser speelt nog wel voor detective, maar in
z'n eigen slome tempo. Hij is meer geïnteresseerd in de vraag hoe het nu verder moet met
zijn leven nu zijn vriendin weg is, dan in wie hem berooft.
Kaiser meet zich in Zweden de valse naam 'Walter' aan en zorgt er zo voor dat zijn 'oude ik',
Merlijn Kaiser, langzaam in het niets oplost en zijn 'nieuwe ik' vorm krijgt. Met alle moderne
communicatiemiddelen een hele opgave (er in Zweden vreemd genoeg niemand die zijn
nieuwe naam door een zoekmachine haalt). Hij krijgt een relatie met Cecilia, een jong
meisje. 'Er was niemand meer die me Merlijn noemde. Cecilia niet, haar vrienden niet, de
mensen van de zomercursus niet. Ik luisterde naar Walter alsof het mijn eigen naam was.'
De lezer wacht geduldig op het moment dat Lubach in Magnus iets op het spel zet. Het
gebeurt nooit echt. Kaiser verhoudt zich ironisch tot de wereld waarin hij leeft en lijkt er
alleen maar op uit om nog eens te ervaren wat hij voelde toen hij als puber voor Caro viel.
Op een besneeuwde bergflank in de buurt van Genève - Zweden is inmiddels verruild voor
Zwitserland - is het dan zo ver en lijkt Lubach na 300 pagina's onderhoudend, maar vlak
proza bij zijn climax te komenen: een voorbijrazende trein bezorgt Kaiser een herinnering
aan Caro en subliem ogenblik waarin het verloop van de tijd even volledig uit beeld is.
Stoppen, denk je, nu stoppen. Heel even licht er in Magnus iets op van wat literatuur zo
waardevol maakt. De lezer moet het met deze glimp doen.
uit de ongevallen:
