ALGEMENE PATHOLOGIE, TETRALOGIE EN TOXICOLOGIE:
PATHOLOGIE
ALGEMENE CONCEPTEN:
ONTSTAAN VAN EEN ZIEKTE:
Het is een verstoring van fysiologisch en of psychologisch evenwicht van menselijk
lichaam. Deze verstoring kan het gevolg zijn van 1 of meerdere oorzaken binnen of
buiten het lichaam.
VOORBEELD:
Diabetes type 1 door ontregeling van eigen afweersysteem.
Bloedarmoede door ijzergebrek in voeding.
Ziekte word dus veroorzaakt door een bepaald ziektemechanisme
(=pathofysiologisch proces) dat een hoeveelheid tijd nodig heeft om te ontwikkelen.
SYMPTOMEN:
Zichtbare of meetbare verschijnselen van een onderliggend pathofysiologisch
proces.
Klachten van patiënt
Zaken die door zorgverlener observeerbaar zijn
Ziekte? Combinatie van symptomen
Directe uiting van pathofysiologisch proces in weefsels (bloedverlies bij maagzweer)
als een compensatiemechanisme van het lichaam.
Symptomen zijn specifiek indien ze slechts bij 1 aandoening voorkomen
Symptomen zijn aspecifiek als ze veroorzaakt kunnen worden door verschillende, -
onderliggende aandoeningen ook de klinische parameters zijn aspecifiek
Laag Normaal Hoog
Systolische bloeddruk Hypotensie 90-139 Hypertensie
mmHg
Hartfrequentie Bradycardie 50-100 Tachycardie
Slagen / minuut
Ademhalingsfrequentie Bradypnoe 12-20 Tachypnoe
Bewegingen / minuut
Temperatuur Hypothermie 35-37,9 Koorts
T°
Saturatie Hypoxie 95-100 NVT
Deze opvolging van parameters geeft ons een goed beeld van de algemene
ziektetoestand van patiënt maar vertelt niet onmiddellijk iets over de oorzaak
DIFFERENTIËLE DIAGNOSE (DD):
Lijst van aandoeningen die het ziektebeeld van patiënt kan verklaren.
Belangrijk werkinstrument die moet vermeden worden om slechts 1 achterliggende
aandoening in overweging te nemen.
Elke DD bevat aantal logische, mogelijke verklaringen voor symptomen van de
patiënt.
1
, Vertrek vanuit
anatomie (waar
pijn, welke
organen liggen
in de buurt,..)
Wie is de
Tips bij patiënt?
Leeftijd: bepaalde
Overweeg
steeds ernstige
opstell aandoeningen
starten op jonge
aandoeningen en van leeftijd en welke
op oudere
DD leeftijd?
Geslacht
Wat frequent
is, komt vaak
voor
ZIEKTEBELOOP:
Begin van ziekte kan plots zijn in geval van acute ziekte maar symptomen kunnen
langzamer ontstaan.
Pathofysiologisch mechanisme Wanneer eerste verschijnselen van
een aandoening zich presenteren en
al enige tijd aan de gang komen.
Subklinisch of asymptomatische fase Periode waarin iemand ziek is zonder
dat er symptomen zijn
Infectieziekte Hierbij ontstaat er een incubatietijd.
Tijd tussen besmetting en eerste
symptomen.
Recovalescentieperiode Verder verloop van aandoening kan
sterk variëren, aandoeningen genezen
na enige tijd dat wil zeggen dat de
symptomen verdwenen zijn maar
vaak word er een periode aansterken
gevolgd
Progressieve aandoening Indien ziekte voortdurend erger word
Chronische aandoening Indien symptomen verdwenen zijn
maar het pathologisch mechanisme
langer dan 6 maand actief blijft =
chronische aandoening. Hierbij
kunnen we niet spreken van een
volledige genezing maar van een
periode van remissie
Als symptomen terug optreden Opflakkering of exacerbatie diverse
chronische aandoeningen worden
gekenmerkt door voortdurende
afwisseling tussen exacerbatie en
2
, remissie
Recidief Het opnieuw optreden van een ziekte
na volledige genezing
Sequellen of restverschijnselen Indien patiënt wel geneest maar
blijvende letsels overhoudt aan het
ziekteproces
RISICOFACTOREN:
Verschillende factoren dragen bij tot de pathofysiologie van een aandoening
Risicofactoren (RF): stimulatie ze verhogen de kans dat een
klinisch ziektebeeld zal optreden.
Protectieve factoren (PF): afremmen ze verlagen de kans dat een
klinisch ziektebeeld zal optreden.
Sommigen endogeen (genetisch) anderen exogeen
Hoe snel een ziekte zich ontwikkeld hangt af van een samenspel van deze factoren.
COMPLICATIES:
Stoornis die door andere stoornis word uitgelokt. Bv: maagbloeding is een gekende
complicatie van een maagzweer.
Soorten behandelingen:
Causaal: Behandeling die gericht is naar de oorzaak van ziekte
o AB tegen bacteriële infectie
Symptomatisch: Symptomen worden bestreden maar oorzaak niet.
o Aërosoltherapie
Curatief: Behandeling gericht op genezing
o Wegname van appendix bij appendicitis
Palliatief: behandeling niet langer gericht op genezing
o Pijnbestrijding met morfine bij uitgezaaide pancreaskanker
TERMINOLOGIE:
Prevalentie Aantal gevallen van ziekte op bepaald
tijdstip
Incidentie Het aantal nieuwe gevallen van ziekte in
bepaalde periode
Mortaliteit Sterftecijfer van een ziekte
Morbiditeit Mate waarin ziektegerelateerde
complicaties of sequellen voorkomen
EPONIEMEN:
Term die verwijst naar een persoon. Meestal gaat het om de ontdekker van een
aandoening, medisch fenomeen of techniek.
3
, KLINISCH ONDERZOEK:
Inspectie Observeren van algemene toestand
Palpatie Voelen van lichaamsoppervlakten of
uitvoeren van vaginaal of rectaal toucher
Percussie Bekloppen van lichaamsoppervlakten.
Naargelang dichtheid van weefsels kan
het dof of hol klinken.
Ausculatie Luisteren met stethoscoop naar typische
geluiden die de inwendige organen
voortbrengen
1.3.1 NORMALE AFWEER:
Wanneer een menselijk lichaam geconfronteerd word met ziekteproces treden er
een tal van mechanisme in werking die trachten om vitale functies te beschermen;
schadelijke factor opruimen en weefsels gaan herstellen.
Veel ziekteverschijnselen worden veroorzaakt door de afweerreactie van lichaam zelf
en niet door hun ziekteproces
De belangrijkste afweerreacties:
1. Hemodynamisch
Tachycardie door patiënt kan het ervaren worden als hartkloppingen
(palpitaties). Ademarbeid neemt toe waarbij de ademhalingsfrequentie
stijgt (tachypnoe) en patiënt mogelijk een gevoel van kortademigheid
(dyspnoe) ervaart
2. Immunologisch
Immuunsysteem zorgt voor herkenning en opruiming van lichaamsvreemde
factoren. Immuunrespons bij mens bestaat uit een aangeboren systeem
van natuurlijke immuniteit en een verworven systeem van aangepaste
immuniteit
Aspecifieke afweer of niet specifieke afweer:
Thv Talrijke
Die cellen
ontstekings neutrofielen
komen
plaats komen op
vanuit
Inflammatie worden die manier
beenmerg Dode
of Aspecifiek stoffen onze
snel ter celresten
ontsteking door feit vrijgezet aangeboren Als de
plaatse om vormen
is een dat het die zorgen eerstelijnsv schadelijke
schadelijke samen etter
complex gelijkaardig voor betere erdediging factor niet
factoren in die ofwel
biologisch verloop bij doorbloedin vormen. opgeruimd
te sluiten lichaam
proces dat weefselsch g en kleine kan worden
via een verlaat of
optreed ade zowel aantrekking groep word
proces van zich ter
wanneer door van WBC lymfocyten inflammatie
fagocytose plekke
weefsels verkoudhei neemt deel chronisch
neutrofiele = ophoopt als
beschadigd d bv aan
grannulocyt pahogenen een abces
worden aspecifieke
en en worden
afweer =
macrofagen gedood en
natural-
afgebroken
killer cellen
4
PATHOLOGIE
ALGEMENE CONCEPTEN:
ONTSTAAN VAN EEN ZIEKTE:
Het is een verstoring van fysiologisch en of psychologisch evenwicht van menselijk
lichaam. Deze verstoring kan het gevolg zijn van 1 of meerdere oorzaken binnen of
buiten het lichaam.
VOORBEELD:
Diabetes type 1 door ontregeling van eigen afweersysteem.
Bloedarmoede door ijzergebrek in voeding.
Ziekte word dus veroorzaakt door een bepaald ziektemechanisme
(=pathofysiologisch proces) dat een hoeveelheid tijd nodig heeft om te ontwikkelen.
SYMPTOMEN:
Zichtbare of meetbare verschijnselen van een onderliggend pathofysiologisch
proces.
Klachten van patiënt
Zaken die door zorgverlener observeerbaar zijn
Ziekte? Combinatie van symptomen
Directe uiting van pathofysiologisch proces in weefsels (bloedverlies bij maagzweer)
als een compensatiemechanisme van het lichaam.
Symptomen zijn specifiek indien ze slechts bij 1 aandoening voorkomen
Symptomen zijn aspecifiek als ze veroorzaakt kunnen worden door verschillende, -
onderliggende aandoeningen ook de klinische parameters zijn aspecifiek
Laag Normaal Hoog
Systolische bloeddruk Hypotensie 90-139 Hypertensie
mmHg
Hartfrequentie Bradycardie 50-100 Tachycardie
Slagen / minuut
Ademhalingsfrequentie Bradypnoe 12-20 Tachypnoe
Bewegingen / minuut
Temperatuur Hypothermie 35-37,9 Koorts
T°
Saturatie Hypoxie 95-100 NVT
Deze opvolging van parameters geeft ons een goed beeld van de algemene
ziektetoestand van patiënt maar vertelt niet onmiddellijk iets over de oorzaak
DIFFERENTIËLE DIAGNOSE (DD):
Lijst van aandoeningen die het ziektebeeld van patiënt kan verklaren.
Belangrijk werkinstrument die moet vermeden worden om slechts 1 achterliggende
aandoening in overweging te nemen.
Elke DD bevat aantal logische, mogelijke verklaringen voor symptomen van de
patiënt.
1
, Vertrek vanuit
anatomie (waar
pijn, welke
organen liggen
in de buurt,..)
Wie is de
Tips bij patiënt?
Leeftijd: bepaalde
Overweeg
steeds ernstige
opstell aandoeningen
starten op jonge
aandoeningen en van leeftijd en welke
op oudere
DD leeftijd?
Geslacht
Wat frequent
is, komt vaak
voor
ZIEKTEBELOOP:
Begin van ziekte kan plots zijn in geval van acute ziekte maar symptomen kunnen
langzamer ontstaan.
Pathofysiologisch mechanisme Wanneer eerste verschijnselen van
een aandoening zich presenteren en
al enige tijd aan de gang komen.
Subklinisch of asymptomatische fase Periode waarin iemand ziek is zonder
dat er symptomen zijn
Infectieziekte Hierbij ontstaat er een incubatietijd.
Tijd tussen besmetting en eerste
symptomen.
Recovalescentieperiode Verder verloop van aandoening kan
sterk variëren, aandoeningen genezen
na enige tijd dat wil zeggen dat de
symptomen verdwenen zijn maar
vaak word er een periode aansterken
gevolgd
Progressieve aandoening Indien ziekte voortdurend erger word
Chronische aandoening Indien symptomen verdwenen zijn
maar het pathologisch mechanisme
langer dan 6 maand actief blijft =
chronische aandoening. Hierbij
kunnen we niet spreken van een
volledige genezing maar van een
periode van remissie
Als symptomen terug optreden Opflakkering of exacerbatie diverse
chronische aandoeningen worden
gekenmerkt door voortdurende
afwisseling tussen exacerbatie en
2
, remissie
Recidief Het opnieuw optreden van een ziekte
na volledige genezing
Sequellen of restverschijnselen Indien patiënt wel geneest maar
blijvende letsels overhoudt aan het
ziekteproces
RISICOFACTOREN:
Verschillende factoren dragen bij tot de pathofysiologie van een aandoening
Risicofactoren (RF): stimulatie ze verhogen de kans dat een
klinisch ziektebeeld zal optreden.
Protectieve factoren (PF): afremmen ze verlagen de kans dat een
klinisch ziektebeeld zal optreden.
Sommigen endogeen (genetisch) anderen exogeen
Hoe snel een ziekte zich ontwikkeld hangt af van een samenspel van deze factoren.
COMPLICATIES:
Stoornis die door andere stoornis word uitgelokt. Bv: maagbloeding is een gekende
complicatie van een maagzweer.
Soorten behandelingen:
Causaal: Behandeling die gericht is naar de oorzaak van ziekte
o AB tegen bacteriële infectie
Symptomatisch: Symptomen worden bestreden maar oorzaak niet.
o Aërosoltherapie
Curatief: Behandeling gericht op genezing
o Wegname van appendix bij appendicitis
Palliatief: behandeling niet langer gericht op genezing
o Pijnbestrijding met morfine bij uitgezaaide pancreaskanker
TERMINOLOGIE:
Prevalentie Aantal gevallen van ziekte op bepaald
tijdstip
Incidentie Het aantal nieuwe gevallen van ziekte in
bepaalde periode
Mortaliteit Sterftecijfer van een ziekte
Morbiditeit Mate waarin ziektegerelateerde
complicaties of sequellen voorkomen
EPONIEMEN:
Term die verwijst naar een persoon. Meestal gaat het om de ontdekker van een
aandoening, medisch fenomeen of techniek.
3
, KLINISCH ONDERZOEK:
Inspectie Observeren van algemene toestand
Palpatie Voelen van lichaamsoppervlakten of
uitvoeren van vaginaal of rectaal toucher
Percussie Bekloppen van lichaamsoppervlakten.
Naargelang dichtheid van weefsels kan
het dof of hol klinken.
Ausculatie Luisteren met stethoscoop naar typische
geluiden die de inwendige organen
voortbrengen
1.3.1 NORMALE AFWEER:
Wanneer een menselijk lichaam geconfronteerd word met ziekteproces treden er
een tal van mechanisme in werking die trachten om vitale functies te beschermen;
schadelijke factor opruimen en weefsels gaan herstellen.
Veel ziekteverschijnselen worden veroorzaakt door de afweerreactie van lichaam zelf
en niet door hun ziekteproces
De belangrijkste afweerreacties:
1. Hemodynamisch
Tachycardie door patiënt kan het ervaren worden als hartkloppingen
(palpitaties). Ademarbeid neemt toe waarbij de ademhalingsfrequentie
stijgt (tachypnoe) en patiënt mogelijk een gevoel van kortademigheid
(dyspnoe) ervaart
2. Immunologisch
Immuunsysteem zorgt voor herkenning en opruiming van lichaamsvreemde
factoren. Immuunrespons bij mens bestaat uit een aangeboren systeem
van natuurlijke immuniteit en een verworven systeem van aangepaste
immuniteit
Aspecifieke afweer of niet specifieke afweer:
Thv Talrijke
Die cellen
ontstekings neutrofielen
komen
plaats komen op
vanuit
Inflammatie worden die manier
beenmerg Dode
of Aspecifiek stoffen onze
snel ter celresten
ontsteking door feit vrijgezet aangeboren Als de
plaatse om vormen
is een dat het die zorgen eerstelijnsv schadelijke
schadelijke samen etter
complex gelijkaardig voor betere erdediging factor niet
factoren in die ofwel
biologisch verloop bij doorbloedin vormen. opgeruimd
te sluiten lichaam
proces dat weefselsch g en kleine kan worden
via een verlaat of
optreed ade zowel aantrekking groep word
proces van zich ter
wanneer door van WBC lymfocyten inflammatie
fagocytose plekke
weefsels verkoudhei neemt deel chronisch
neutrofiele = ophoopt als
beschadigd d bv aan
grannulocyt pahogenen een abces
worden aspecifieke
en en worden
afweer =
macrofagen gedood en
natural-
afgebroken
killer cellen
4
