Les 2 pedagogiek
Hoofdstuk 4 – Balansmodel van Bakker
Balansmodel – Bakker
Manier om totaalbeeld te krijgen van kind & gezin + hulpvragen die mogelijks spelen
- Ziet opvoeding als transactioneel proces
o Ouders & kinderen beïnvloeden elkaar wederzijds
- Meeste ouders: passen opvoeden met vallen & opstaan toe
o Groeien als opvoeder met kind mee
Opvoedingstaken zijn dan in balans met vaardigheden om situatie aan te
kunnen
Samenspel beschermende – risicofactoren voor kind op 3 niveaus
Microniveau 1. Kind factoren
- Hoge/ lage intelligentie
- Positief/ negatief zelfbeeld
- Laag geboortegewicht
- Handicap …
2. Ouderfactoren
- Stabiele persoonlijkheid
- Goede/ slechte gezondheid
- Positieve jeugdervaringen/ Jeugdtrauma’s
- Verslaving, ziekte, stoornissen…
3. Gezinsfactoren
- Opvoedingscompetenties
- Affectieve gezinsrelatie
- Echtscheiding, conflicten
- Autoritaire opvoedingsstijl
Mesoniveau 4. Sociale (gezins)factoren
- Sociale steun, isolement
- Familie & vrienden/ conflicten
- Goede/ gebrekkige sociale bindingen
5. Sociale (buurt)factoren
- Sociale cohesie/ Desintegratie
- Goede toegankelijke, sociale pedagogische infrastructuur
- Slechte sociale (buurt)-voorzieningen
- Onderwijs, zorg & welzijn
Macroniveau 6. Sociaaleconomische gezinsfactoren
- Goed inkomen/ armoede
- Goede opleiding/ Gebrekkige opleiding
7. Culturele factoren
- Normen & waarden in overeenstemming met dominante cultuur
- Culturele minderheidsgroep, afwijkende subculturele normen &
waarden
8. Maatschappelijke factoren
- Stabiel sociaal & politiek klimaat; open, tolerante samenleving
1
, - Economische crisis, werkloosheid, discriminatie…
Balans maken aan de hand van factoren
- In kaart brengen van risico & beschermende factoren
o Inzicht krijgen in draagkracht & draaglast van gezin
Risicofactoren Eigenschappen, gebeurtenissen/ omstandigheden die ontwikkeling &
opvoeding van kind kunnen bedreigen
- Vb. leiden tot ontwikkelingsachterstand of opvoedingsproblemen
Risico = kans op ontstaan van problemen + duidt op gevaar
Voorbeeld risicofactor: negatief zelfbeeld (kind factor)
Beschermende Eigenschappen, gebeurtenissen/ omstandigheden die kans vergroten
factoren op goede ontwikkeling & opvoeding
- Kunnen risicofactoren geheel/ gedeeltelijk compenseren
Risico’s verkleinen
Voorbeeld beschermende factor: positief zelfbeeld (kind factor)
Draaglast Geheel van taken dat ouder & kinderen te vervullen hebben
- Daarbij risicovolle factoren
Draaglast verkleinen: beschermende factoren versterken
Draagkracht Geheel van competenties & beschermende factoren
- Waarmee ouders & kinderen draaglast hoofd bieden
Draagkracht vergroten: beschermende factoren versterken
Balans tussen draagkracht & draaglast geeft goed beeld of ouders opvoedingssituatie
aankunnen
Draaglast & draagkracht als dynamische begrippen
- Lijken statisch weergegeven in model
o We leren met vallen & opstaan dus is niet statisch
Dynamisch
Evenwicht in opvoeding – soms zoek
- Opvoedingsvaardigheden & opvoedingstaken uit balans
o Kan komen door: eigenschappen kind, ouder & problemen in omgeving
- Extra energie van ouder om opvoeding optimaal te laten verlopen
o Wanneer deze opvoeding bedreigen, gaat het over risicofactoren
Opvoeding verloopt nooit vlekkeloos
- Wil niet zeggen dat 1 probleem zorgt voor lijden van kwaliteit van opvoeding
o Komt doordat er bijna altijd beschermende/ protectieve factoren zijn
Compenseren risicofactoren, zo opvoeding in balans
Risico’s op alle niveaus – kunnen opvoeding bedreigen
- Aanwezigheid enkele risicofactoren: weinig invloed op kwaliteit opvoeding &
ontwikkeling
o Iedereen krijgt te maken met risicofactoren
Beschermende factoren kunnen dan compenseren
2
Hoofdstuk 4 – Balansmodel van Bakker
Balansmodel – Bakker
Manier om totaalbeeld te krijgen van kind & gezin + hulpvragen die mogelijks spelen
- Ziet opvoeding als transactioneel proces
o Ouders & kinderen beïnvloeden elkaar wederzijds
- Meeste ouders: passen opvoeden met vallen & opstaan toe
o Groeien als opvoeder met kind mee
Opvoedingstaken zijn dan in balans met vaardigheden om situatie aan te
kunnen
Samenspel beschermende – risicofactoren voor kind op 3 niveaus
Microniveau 1. Kind factoren
- Hoge/ lage intelligentie
- Positief/ negatief zelfbeeld
- Laag geboortegewicht
- Handicap …
2. Ouderfactoren
- Stabiele persoonlijkheid
- Goede/ slechte gezondheid
- Positieve jeugdervaringen/ Jeugdtrauma’s
- Verslaving, ziekte, stoornissen…
3. Gezinsfactoren
- Opvoedingscompetenties
- Affectieve gezinsrelatie
- Echtscheiding, conflicten
- Autoritaire opvoedingsstijl
Mesoniveau 4. Sociale (gezins)factoren
- Sociale steun, isolement
- Familie & vrienden/ conflicten
- Goede/ gebrekkige sociale bindingen
5. Sociale (buurt)factoren
- Sociale cohesie/ Desintegratie
- Goede toegankelijke, sociale pedagogische infrastructuur
- Slechte sociale (buurt)-voorzieningen
- Onderwijs, zorg & welzijn
Macroniveau 6. Sociaaleconomische gezinsfactoren
- Goed inkomen/ armoede
- Goede opleiding/ Gebrekkige opleiding
7. Culturele factoren
- Normen & waarden in overeenstemming met dominante cultuur
- Culturele minderheidsgroep, afwijkende subculturele normen &
waarden
8. Maatschappelijke factoren
- Stabiel sociaal & politiek klimaat; open, tolerante samenleving
1
, - Economische crisis, werkloosheid, discriminatie…
Balans maken aan de hand van factoren
- In kaart brengen van risico & beschermende factoren
o Inzicht krijgen in draagkracht & draaglast van gezin
Risicofactoren Eigenschappen, gebeurtenissen/ omstandigheden die ontwikkeling &
opvoeding van kind kunnen bedreigen
- Vb. leiden tot ontwikkelingsachterstand of opvoedingsproblemen
Risico = kans op ontstaan van problemen + duidt op gevaar
Voorbeeld risicofactor: negatief zelfbeeld (kind factor)
Beschermende Eigenschappen, gebeurtenissen/ omstandigheden die kans vergroten
factoren op goede ontwikkeling & opvoeding
- Kunnen risicofactoren geheel/ gedeeltelijk compenseren
Risico’s verkleinen
Voorbeeld beschermende factor: positief zelfbeeld (kind factor)
Draaglast Geheel van taken dat ouder & kinderen te vervullen hebben
- Daarbij risicovolle factoren
Draaglast verkleinen: beschermende factoren versterken
Draagkracht Geheel van competenties & beschermende factoren
- Waarmee ouders & kinderen draaglast hoofd bieden
Draagkracht vergroten: beschermende factoren versterken
Balans tussen draagkracht & draaglast geeft goed beeld of ouders opvoedingssituatie
aankunnen
Draaglast & draagkracht als dynamische begrippen
- Lijken statisch weergegeven in model
o We leren met vallen & opstaan dus is niet statisch
Dynamisch
Evenwicht in opvoeding – soms zoek
- Opvoedingsvaardigheden & opvoedingstaken uit balans
o Kan komen door: eigenschappen kind, ouder & problemen in omgeving
- Extra energie van ouder om opvoeding optimaal te laten verlopen
o Wanneer deze opvoeding bedreigen, gaat het over risicofactoren
Opvoeding verloopt nooit vlekkeloos
- Wil niet zeggen dat 1 probleem zorgt voor lijden van kwaliteit van opvoeding
o Komt doordat er bijna altijd beschermende/ protectieve factoren zijn
Compenseren risicofactoren, zo opvoeding in balans
Risico’s op alle niveaus – kunnen opvoeding bedreigen
- Aanwezigheid enkele risicofactoren: weinig invloed op kwaliteit opvoeding &
ontwikkeling
o Iedereen krijgt te maken met risicofactoren
Beschermende factoren kunnen dan compenseren
2
