Hoorcollege 9 – bijzondere criminaliteitsvormen
Internationale misdrijven
Definitie
- Ernstige mensenrechtenschendingen
- Strafbaarheid vastgesteld in internationale verdragen
- Overtreding internationaal strafrecht
- Strafbaar gesteld in Statuut van Rome (vormt basis voor de jurisdictie van het Internationaal
Strafhof)
- 4 soorten internationale misdrijven:
Genocide – het plegen van een moord of het veroorzaken van lichamelijk of geestelijk
letsel met het doel om een nationale, etnische of religieuze gemeenschap geheel of
gedeeltelijk te vernietigen (opzettelijk)
Misdrijven tegen de menselijkheid – gedragingen zoals moord, verkrachting, etc.,
onderdeel van een grootschalige of systematisch aanval tegen de burgerbevolking,
geen oorlog, meestal een dictatuur
Oorlogsmisdrijven – misdrijven worden gepleegd in context van oorlog
Misdrijven van agressie – het plannen, voorbereiden en uitvoeren van een daad van
agressie tegen een land, die vanwege de aard, ernst of omvang een overtreding van
het Handvest van de VN vormt (staatsmisdrijven, illegale oorlogen beginnen tegen
een andere staat)
- Alternatief begrip (niet juridisch): atrocity crimes
Aard – vormen
- Systematisch/grootschalig
Sui generis (opzichzelfstaand, anders dan gewone criminaliteit)
- In situatie van
Conflict
Autoritaire regimes
Failed states (landen waar nauwelijks sprake is van overheidsgezag)
- Feitelijke daders – voeren de geweldspleging uit
- Intellectuele daders – geven de opdracht voor het plegen van geweld of zetten andere ertoe
aan
Omvang
- Directe omvang meten van internationale misdrijven is moeilijk
- Moeilijk om bijvoorbeeld slachtofferenquêtes af te nemen
Oorzaken en achtergronden
- Ideologie – kan rol spelen (in bijv. tweede wereldoorlog ideologie van de nazi’s)
- Context
Etiologie? (Gebrek aan sociale bindingen, gebrek aan zelfcontrole)
Crimes of obedience – misdaden van gehoorzaamheid (uitvoerders van misdrijven
handelen vaak niet uit haat of ideologie, maar voeren ordes uit)
Groepsdynamiek
Banaliteit van het kwaad (hoe komt het dat gewone mensen de meest vreselijke
misdrijven gaan plegen?)
Internationale misdrijven
Definitie
- Ernstige mensenrechtenschendingen
- Strafbaarheid vastgesteld in internationale verdragen
- Overtreding internationaal strafrecht
- Strafbaar gesteld in Statuut van Rome (vormt basis voor de jurisdictie van het Internationaal
Strafhof)
- 4 soorten internationale misdrijven:
Genocide – het plegen van een moord of het veroorzaken van lichamelijk of geestelijk
letsel met het doel om een nationale, etnische of religieuze gemeenschap geheel of
gedeeltelijk te vernietigen (opzettelijk)
Misdrijven tegen de menselijkheid – gedragingen zoals moord, verkrachting, etc.,
onderdeel van een grootschalige of systematisch aanval tegen de burgerbevolking,
geen oorlog, meestal een dictatuur
Oorlogsmisdrijven – misdrijven worden gepleegd in context van oorlog
Misdrijven van agressie – het plannen, voorbereiden en uitvoeren van een daad van
agressie tegen een land, die vanwege de aard, ernst of omvang een overtreding van
het Handvest van de VN vormt (staatsmisdrijven, illegale oorlogen beginnen tegen
een andere staat)
- Alternatief begrip (niet juridisch): atrocity crimes
Aard – vormen
- Systematisch/grootschalig
Sui generis (opzichzelfstaand, anders dan gewone criminaliteit)
- In situatie van
Conflict
Autoritaire regimes
Failed states (landen waar nauwelijks sprake is van overheidsgezag)
- Feitelijke daders – voeren de geweldspleging uit
- Intellectuele daders – geven de opdracht voor het plegen van geweld of zetten andere ertoe
aan
Omvang
- Directe omvang meten van internationale misdrijven is moeilijk
- Moeilijk om bijvoorbeeld slachtofferenquêtes af te nemen
Oorzaken en achtergronden
- Ideologie – kan rol spelen (in bijv. tweede wereldoorlog ideologie van de nazi’s)
- Context
Etiologie? (Gebrek aan sociale bindingen, gebrek aan zelfcontrole)
Crimes of obedience – misdaden van gehoorzaamheid (uitvoerders van misdrijven
handelen vaak niet uit haat of ideologie, maar voeren ordes uit)
Groepsdynamiek
Banaliteit van het kwaad (hoe komt het dat gewone mensen de meest vreselijke
misdrijven gaan plegen?)
