Een historiek van het sociaal
werk
Een geschiedenis van het sociaal werk in Vlaanderen vanaf de 19e eeuw
tot nu toe
3.1 De geschiedenis van
en voor sociaal werk
CANON
- De hoogtepunten uit een historische
ontwikkeling
- Wat de ijkpunten zijn van een bepaald
gebied
- Deelcanons
3.2 Sociaal werk in de
revolutionaire 19e eeuw
3.2.2 Sociale kwestie
= ellendige werk- en levensomstandigheden van fabrieksarbeiders: lange
arbeidsdagen, lage lonen, gevaarlijk werk, kinderarbeid, slechte
huisvesting, …
- De sociale kwestie ontstaat door de uitwassen van de liberale,
kapitalistische, industriële 19e eeuwse samenleving
o Armoede als ontstaan achtergrond van het sociaal werk
o Leidt tot een dubbele reactie
Bottom-up: emancipatiebewegingen van onderuit
Top-down: vanuit de overheid
Een tijdperk van revoluties
↓
De sociale kwestie
↓
Reactie bottom-up: arbeiders, vrouwen en Vlamingen verenigen zich
Reactie van top-down: ontstaan van de verzorgingsstaat
↓
, Sociaal werk
De 19e eeuw zag de geboorte van het sociaal werk vanuit de
emancipatiestrijd van arbeiders, vrouwen en Vlamingen. De eerste sociale
wetten markeren de evolutie van nachtwerkersstaat naar
verzorgingsstaat.
- Emancipatiestrijd:
o Vrijheid, gelijkheid en solidariteit als basis
- Volkswerken:
o Mutualiteiten, vakbonden en coöperaties
- Settlements:
o Wonen en werken in achterstandswijken
- Volksopvoeding:
o Willemfonds en andere cultuurfondsen
3.2.3 Arbeidsbeweging
- Reactie van de arbeiders op de 19e eeuwse sociale kwestie (bottom-
up)
- Zullen allerlei ‘volkswerken’ oprichten als vorm van verzet
o Mutualiteiten: spaarkassen als voorzorg tegen ziekte,
ongeval, ouderdom, dood,…
o Vakbonden: belangenbehartigers van arbeiders voor betere
arbeidsomstandigheden
o Coöperaties: economische samenwerkingsverbanden van
arbeiders (vb. bakkerijen, brouwerijen,…)
o Sociaal-culturele (vrijetijd)verenigingen (toneel, jeugd,
muziek,…)
= Werkterreinen, ook van hedendaagse SW’ers
o Ziekenfondsen, syndicaal sociaal werk, personeelswerk, …
Opkomst arbeidersbewegingen tegenreactie industrialisering
- Socialistische arbeidersbeweging
o Emile MOYSON
o Arbeiderscoöperatie: levenslang lid
o Feestdag: 1 mei
- Christelijke arbeidersbeweging ↔ traditioneel katholicisme!
o Joris HELLEPUT
Tegenrectie vanuit traditioneel katholieke boeren
o Feestdag: Rerum Novarum
werk
Een geschiedenis van het sociaal werk in Vlaanderen vanaf de 19e eeuw
tot nu toe
3.1 De geschiedenis van
en voor sociaal werk
CANON
- De hoogtepunten uit een historische
ontwikkeling
- Wat de ijkpunten zijn van een bepaald
gebied
- Deelcanons
3.2 Sociaal werk in de
revolutionaire 19e eeuw
3.2.2 Sociale kwestie
= ellendige werk- en levensomstandigheden van fabrieksarbeiders: lange
arbeidsdagen, lage lonen, gevaarlijk werk, kinderarbeid, slechte
huisvesting, …
- De sociale kwestie ontstaat door de uitwassen van de liberale,
kapitalistische, industriële 19e eeuwse samenleving
o Armoede als ontstaan achtergrond van het sociaal werk
o Leidt tot een dubbele reactie
Bottom-up: emancipatiebewegingen van onderuit
Top-down: vanuit de overheid
Een tijdperk van revoluties
↓
De sociale kwestie
↓
Reactie bottom-up: arbeiders, vrouwen en Vlamingen verenigen zich
Reactie van top-down: ontstaan van de verzorgingsstaat
↓
, Sociaal werk
De 19e eeuw zag de geboorte van het sociaal werk vanuit de
emancipatiestrijd van arbeiders, vrouwen en Vlamingen. De eerste sociale
wetten markeren de evolutie van nachtwerkersstaat naar
verzorgingsstaat.
- Emancipatiestrijd:
o Vrijheid, gelijkheid en solidariteit als basis
- Volkswerken:
o Mutualiteiten, vakbonden en coöperaties
- Settlements:
o Wonen en werken in achterstandswijken
- Volksopvoeding:
o Willemfonds en andere cultuurfondsen
3.2.3 Arbeidsbeweging
- Reactie van de arbeiders op de 19e eeuwse sociale kwestie (bottom-
up)
- Zullen allerlei ‘volkswerken’ oprichten als vorm van verzet
o Mutualiteiten: spaarkassen als voorzorg tegen ziekte,
ongeval, ouderdom, dood,…
o Vakbonden: belangenbehartigers van arbeiders voor betere
arbeidsomstandigheden
o Coöperaties: economische samenwerkingsverbanden van
arbeiders (vb. bakkerijen, brouwerijen,…)
o Sociaal-culturele (vrijetijd)verenigingen (toneel, jeugd,
muziek,…)
= Werkterreinen, ook van hedendaagse SW’ers
o Ziekenfondsen, syndicaal sociaal werk, personeelswerk, …
Opkomst arbeidersbewegingen tegenreactie industrialisering
- Socialistische arbeidersbeweging
o Emile MOYSON
o Arbeiderscoöperatie: levenslang lid
o Feestdag: 1 mei
- Christelijke arbeidersbeweging ↔ traditioneel katholicisme!
o Joris HELLEPUT
Tegenrectie vanuit traditioneel katholieke boeren
o Feestdag: Rerum Novarum
