De historiek van sociaal werk
Een geschiedenis van het sociaal werk in Vlaanderen vanaf de 19e eeuw
tot nu toe
5. sociaal werk in de onzekere 21e eeuw
Nieuwe sociale kwesties en de actieve welvaartsstaat:
- Nadruk op activering, wederkerigheid en eigen
verantwoordelijkheid;
Sociaal werkers worden 'sociaal activeerders’.
Superdiversiteit:
- Nieuwe uitdagingen door veelheid aan achtergronden, talen,
religies en statuten in de samenleving
Neoliberale tendensen:
- Vermarkting, vermaatschappelijking
en new public management beïnvloeden het sociaal werk.
5.2 nieuwe sociale kwesties en de actieve
welvaartsstaat
Gedachte-experiment (Rawls)
- Stel: je bedenkt met een aantal mensen volledig van nul hoe je een
samenleving zou vormgeven. Welke basisprincipes kies je?
o Welke vormen van solidariteit bouw je in?
o Wie heeft recht waarop?
o Onder welke voorwaarden?
- Je hebt geen concrete informatie over je eigen positie in deze
samenleving
(= sluier van onwetendheid/ veil of ignorance):
o Werkend/werkzoekend/kort- of
hooggeschoold/inkomen/vermogen/
gender/geaardheid/afkomst/leeftijd/beperking/gezondheid/…
- Al de groepen die hieraan mee deden gaan een sort van sociale
zekerheid inbouwen, dit omdat je zelf niet weet waar je in de
samenleving gaat staan
1
, Situatie Solidariteit Antwoord (top-down)
(oude) sociale Sluier v onwetendheid Start sociale zekerheid
kwestie (Rawls) is intact:
Precaire situatie Verzorgingsstaat
arbeiders (denk Iedereen is solidair,
Daens, want iedereen kan door
industrialisering, …) risico getroffen worden
(ziekte, werkloosheid)
Weinig sociale Focus op collectieve
bescherming verantwoordelijkheid
Nieuwe sociale Sluier v onwetendheid is Actieve welvaartsstaat
kwestie gescheurd:
(Rosanvallon) Participatieve
We weten wie meer welvaartsstaat
Huidig sociaal kans maakt op risico’s (=
systeem en participatiesamenlevin
solidariteit wordt in g): we kijken naar wat een
vraag gesteld Focus op individuele persoon kan bijdragen
verantwoordelijkheid
De risicomaatschappij van de 21e eeuw:
- Socioloog Ulrich Beck
- Technologie is zo machtig geworden dat we de gevolgen niet kunnen
voorspellen. Huidige instituties zijn niet meer afdoende om de
nieuwe gevaren in te dijken (vb. Banken crisis, klimaatcrisis,
Coronacrisis,…).
- Nieuwe (sociale) problemen overstijgen de nationale grenzen:
o Globalisering (socio-economisch)
o Demografisch (vergrijzing, migratie,…)
o Sociologisch (individualisering, vereenzaming,…)
o Ecologische risico’s
o Digitalisering/ AI
3 tendensen in de huidige risicomaatschappij (volgens Anthony
Giddens)
- Economisch:
o Postindustriële samenleving: kennis, informatie en
diensten ipv industrie
2
Een geschiedenis van het sociaal werk in Vlaanderen vanaf de 19e eeuw
tot nu toe
5. sociaal werk in de onzekere 21e eeuw
Nieuwe sociale kwesties en de actieve welvaartsstaat:
- Nadruk op activering, wederkerigheid en eigen
verantwoordelijkheid;
Sociaal werkers worden 'sociaal activeerders’.
Superdiversiteit:
- Nieuwe uitdagingen door veelheid aan achtergronden, talen,
religies en statuten in de samenleving
Neoliberale tendensen:
- Vermarkting, vermaatschappelijking
en new public management beïnvloeden het sociaal werk.
5.2 nieuwe sociale kwesties en de actieve
welvaartsstaat
Gedachte-experiment (Rawls)
- Stel: je bedenkt met een aantal mensen volledig van nul hoe je een
samenleving zou vormgeven. Welke basisprincipes kies je?
o Welke vormen van solidariteit bouw je in?
o Wie heeft recht waarop?
o Onder welke voorwaarden?
- Je hebt geen concrete informatie over je eigen positie in deze
samenleving
(= sluier van onwetendheid/ veil of ignorance):
o Werkend/werkzoekend/kort- of
hooggeschoold/inkomen/vermogen/
gender/geaardheid/afkomst/leeftijd/beperking/gezondheid/…
- Al de groepen die hieraan mee deden gaan een sort van sociale
zekerheid inbouwen, dit omdat je zelf niet weet waar je in de
samenleving gaat staan
1
, Situatie Solidariteit Antwoord (top-down)
(oude) sociale Sluier v onwetendheid Start sociale zekerheid
kwestie (Rawls) is intact:
Precaire situatie Verzorgingsstaat
arbeiders (denk Iedereen is solidair,
Daens, want iedereen kan door
industrialisering, …) risico getroffen worden
(ziekte, werkloosheid)
Weinig sociale Focus op collectieve
bescherming verantwoordelijkheid
Nieuwe sociale Sluier v onwetendheid is Actieve welvaartsstaat
kwestie gescheurd:
(Rosanvallon) Participatieve
We weten wie meer welvaartsstaat
Huidig sociaal kans maakt op risico’s (=
systeem en participatiesamenlevin
solidariteit wordt in g): we kijken naar wat een
vraag gesteld Focus op individuele persoon kan bijdragen
verantwoordelijkheid
De risicomaatschappij van de 21e eeuw:
- Socioloog Ulrich Beck
- Technologie is zo machtig geworden dat we de gevolgen niet kunnen
voorspellen. Huidige instituties zijn niet meer afdoende om de
nieuwe gevaren in te dijken (vb. Banken crisis, klimaatcrisis,
Coronacrisis,…).
- Nieuwe (sociale) problemen overstijgen de nationale grenzen:
o Globalisering (socio-economisch)
o Demografisch (vergrijzing, migratie,…)
o Sociologisch (individualisering, vereenzaming,…)
o Ecologische risico’s
o Digitalisering/ AI
3 tendensen in de huidige risicomaatschappij (volgens Anthony
Giddens)
- Economisch:
o Postindustriële samenleving: kennis, informatie en
diensten ipv industrie
2
