DEEL 1. Basisconcepten
Economie is…
è Economie als keuzemechanisme, trade-o5s staan centraal
è Kiezen is verliezen , schaarste
è Eens je geld hebt uitgegeven aan iets anders kan je dat niet meer gebruiken voor
iets anders
Economie als welvaart & welzijnswetenschap, en als denkpatroon
è Middelen verdelen zodat iedereen in een well-being situatie zit ( sociale
zekerheid)
,Economie is een manier van denken/kijken
è Economie als manier om naar iets te kijken, als gereedschapskist voor eender
welk domein
è Behoeftes zijn verschillend
è Prijs is afhankelijk van een persoon, hoeveel gaat iedereen willen geven
è Trade-o5 is een wissel, moment dat je gaat werken heb je geen vrije tijd meer, je
gaat het ene wisselen voor het andere
0. Inleiding
• DE STUDIE VAN HET MENSELIJK KEUZEGEDRAG ONDER EEN BEPAALDE
BEPERKING OM BEHOEFTES TE VOLDOEN
• Voeding, onderdak, mobiliteit, scholing, vrije tijd,
gezondheidszorg,…
• Nood aan keuzes maar confrontatie met beperkingen in inkomen,
tijd, talenten, budget, concurrentie, … = BINDENDE
VOORWAARDEN
• klimaat = niet zo bindende voorwaarde
• Toename CO2-concentratie sinds Industriële Revolutie leidt pas op
termijn tot klimaatveranderingen = beperkingen voor toekomstige
generatie
• CO2- concentratie is een opbouw van een schuld waarbij we meer
uitgeven dan mogelijk
• Holistische benadering nodig op manier behoeftes bevredigd worden
, - Binnenste cirkel ‘economie’ geeft aan dat er om in menselijke behoeften te
voorzien, goederen en diensten nodig zijn ( het gaat om wat mensen gebruiken of
consumeren)
- Om deze goederen of diensten te produceren zijn er 4 mogelijkheden:
o Gezinnen kunnen ze zelf voorzien, huiselijk werk
o Door bedrijven geproduceerd en dan worden ze verkocht op de markt
o Voorzien worden door de staat, zoals onderwijs of gezondheidszorg
o Gemeenschapsbezit= commons= collectieve eigendom
GEMEENSCHAPSBEZIT of COMMONS
Een hulpbron die gedeeld kan worden door een groep mensen. Verschillende mensen
kunnen er samen gebruik van maken. Er is niet echt één eigenaar, soms is een groep
mensen eigenaar van de hulpbron, soms is niemand eigenaar.
- Hulpbronnen die vrij toegankelijk zijn op gronden in gemeenschappelijk gebruik
- internationale visgronden, stadspark, speeltuin,
- Gecreëerd door gezinnen
- buurtpicknick, gratis voedselbedeling
- deeleconomie
- Collaborative commons: chat gpt, wikipedia, opensourcesoftware (Linux,
Python,…) = door internet communicatiekost heel laag
, MAATSCHAPPIJ
- economie ingebed in maatschappij en deze op zijn beurt in ecosysteem
- Economie heeft impact op beiden, wat gebeurt in de economie heeft impact op
onze maatschappij en op het ecosysteem
- Bepaalde zaken vallen buiten marktwerking maar kern van sociaal leven
• Vrijwilligerswerk, buurthulp, familiale steun, studenten die
notities delen, gratis concert,…
- Sociale en welzijnsaspecten aan het keuzegedrag
• Uitbuiting in lageloonlanden, burn outs,
gezondheidsrisico’s,…
• Keuzes van de ene kunnen gevolgen hebben voor het welzijn
van de andere
• Gestegen internationale handel heeft ervoor gezorgd dat
vele consumptiegoederen in het buitenland worden
geproduceerd
- naast ec dus een bredere maatschappelijke kringloop
- Naast puur ec ook maatschappelijke transacties (= kern sociaal leven)
- Private organisaties zonder winstmotief maar maatschappelijke doelstellingen
- Ec kringloop gebruikt energie en biologisch materialen en grondsto5en van de
aarde en voegt hitte en afval toe
- Ec beleid was te eng gericht op ec kringloop
- Geen aandacht voor vervuiling
• Vb plastiekberg/soep en opwarming aarde
DONUT-ECONOMIE ( Kate Raworth)
- VK
- Senior Associate aan Oxford University
- Vooral gefocust op economieën aanpassen aan de opportuniteiten en
uitdagingen van de 21ste eeuw
- Bedenkster van de “Doughnut Economy”
- Ecosysteem