Samenvatting Bestuursrecht | Hanzehogeschool |

Bestuursrecht HC 1
Recht is er om de samenleving goed te laten doorlopen.

Bestuurs(proces)recht is het recht: van, voor, tegen… het overheidsbestuur.

Wat is dan de overheid?

- Trias politica: rechterlijke macht, wetgevende macht, uitvoerende macht
 om ervoor te zorgen dat niet alle macht doorslaat
Wetgevende macht  die maakt de wetten (gemeenten, 1e 2e kamer)
Uitvoerende macht  de wetten moeten worden uitgevoerd, neemt
besluiten (regering, ministeries)
Rechterlijke macht  geschilbeslechting (rechters)
- Bestuursorgaan  art. 1:1 awb

Een kernelement van onze democratische rechtsstaat is daarom ook dat het
bestuur alleen op grond van en in overeenstemming van de wetgever mag
handelen met beperkte bevoegdheden.

Specifieke rechtsregels binnen het bestuurs(proces)recht:

- Organisatie (v/d overheid, welke taken)
- Bevoegdheidsverlening (taken en daarbij horende bevoegdheden)
- Normen bestuurshandelen (welke (ongeschreven)rechtsregels moet de
overheid zich houden)
- Normen voor handhaving (hoe mogen ze handhaven)
- Normen bescherming burger (je mag procederen tegen de overheid)

2 belangrijke beginselen:

1. Legaliteitsbeginsel  verkrijging van bevoegdheden
- Bestuurshandelingen moeten op een wettelijke grondslag steunen
- Herleidbaar tot een wet in formele zin, moet zijn vastgelegd in een wet
- Bijv. Waar staat dat iemand een besluit mag nemen?
2. Specialiteitsbeginsel  uitoefening van bevoegdheden (Art. 3:4 lid 1
Awb)
- Alleen belangen afwegen die worden beschermd door de wet, alleen
bepaalde belangen mag je betrekken bij die bevoegdheid. Het bestuur
hoeft zich niet met andere belangen bezig te houden dan die in de wet
staan.
- Elk bestuursbevoegdheid is met een bepaald doel in het leven geroepen.
Dit doel is het behartigen van een bepaald onderdeel van het algemeen
belang. De (naar doel afgebakende) bestuursbevoegdheid mag dan ook
alleen worden gebruikt om dat specifieke doel te behartigen. Het bestuur
moet dus altijd rekening houden met de doelstelling van de desbetreffende
wet.
- Als een bestuursorgaan het specialiteitsbeginsel overtreedt, dan is de kans
groot dat hij het verbod op déternoument de pouvoir ook overtreedt (art.
3:3 AWB)

, - Bijv. Als het bestuur een besluit mag nemen, met welke belangen moet er
dan rekening mee gehouden worden?

De bronnen van (bestuurs)recht:

- Verdragen
- Wet- en regelgeving
= Algemeen (Awb)  inleidend
= Bijzonder (Vreemdelingenwet)  gaat voor algemeen
- Jurisprudentie
= rechtsopvatting van de rechterlijke macht
- Ongeschreven recht (gewoonte)
= Bijv. enkele algemene beginselen behoorlijk bestuur

Formeel bestuursrecht: gaat over de procedures die door het bestuur moeten
worden gevolgd bij het nemen van besluiten. Dus de vorm en inrichting van
besluiten en de procedures die moeten worden gevolgd bij het bieden van
bestuursrechtelijke rechtsbescherming (bezwaar, beroep en hoger beroep). Een
wet in formele zin is een gezamenlijk besluit van de regering en Staten-Generaal
volgens een grondwettelijke procedure art. 81 Gw.

Materieel bestuursrecht: heeft betrekking op de inhoud van besluiten. Zoals
détournement de pouvoir. En vertrouwensbeginsel. Wetgeving in materiële zin
kan je aantreffen in besluiten van bestuursorganen en in de wet in formele zin
zoals algemeen verbindende voorschriften. Niet elke algemene verbindende
voorschriften zijn formele wetten: Zo kunnen bijvoorbeeld algemeen verbindende
voorschriften worden uitgevaardigd door de regering (algemene maatregel van
bestuur) of door een minister (ministeriële regeling).



HC 2
Rechtshandeling  handeling gericht op enig rechtsgevolg (juridisch gevolg)
(=een wijziging in de wereld van het recht). Bijvoorbeeld een koopovereenkomst

Handelen door de overheid:

Privaatrechtelijke rechtshandelingen  (bijv. kopen van auto voor
ophalen van vuilnis), de overheid kan dit ook, net zoals een rechtspersoon.
De overheid moet echter wel rekening houden met de grondrechten en de
algemene beginselen van behoorlijk bestuur. (Bijv. gemeente kan grond
aan burgers verkopen en overdragen, zodat burgers op die grond
woningen kunnen bouwen)
Publiekrechtelijke rechtshandelingen  uitoefenen van een
exclusieve, niet aan eenieder toekomende bevoegdheid. De bevoegdheid
moet in de wet staan. (Bijv. het vaststellen van een wet)
Handelingen die niet op rechtsgevolg zijn gericht (feitelijke
handelingen)  (bijv. het betegelen van een straat), hebben geen
juridische gevolgen en is dus heel praktisch. Feitelijk bestuurshandeling

, hoef niet op een (specifieke) wettelijke grondslag te steunen. (Bijv. als de
dienst Publieke werken van gemeente een trottoir herstelt)

Bevoegdheden zijn in de wet toegekend aan bestuursorganen… staat het niet in
de wet? Dan mag het dus ook niet  legaliteitsbeginsel

Bestuursorgaan: (1 of meerdere personen) binnen een overheidsinstantie die een
besluit mogen maken, volgens de wet, dus ze hebben de bevoegdheid om dat te
mogen doen.

Het besluit: staat in de AWB centraal als handelingsvorm van een
bestuursorgaan. (Art. 1:3 AWB).  Een schriftelijke beslissing van een
bestuursorgaan, inhoudende een publiekrechtelijke rechtshandeling, het is van
algemene strekking.

Een besluit is:

1. Iets dat op papier staat  schriftelijk
2. Het moet een beslissing zijn  beslissing (iets definitief is doorgehakt, dus het
vaststaat)
3. Het moet afkomstig zijn van een bestuursorgaan  bestuursorgaan
4. Het moet publiekrechtelijk van aard zijn  publiekrechtelijk
5. Het moet een rechtsgevolg hebben (heeft juridische consequenties) 
rechtshandeling
 Als er 1 ontbreekt = er geen besluit!!
Je kan pas bezwaar maken als er sprake is van een besluit
Je kan tegen een besluit in beroep gaan, maar eerst bezwaar maken!
Alleen de belanghebbende kan tegen het besluit ingaan (bijv. burgers die
erdoor worden geraakt)  Art. 1:3 lid 1 AWB

Soorten besluiten:

Beschikkingen  art. 1.3 lid 2 AWB, heeft betrekking op 1 of een aantal
personen (bijv. vergunning), ook een afwijzing van een aanvraag van een
beschikking = een beschikking dus een (soort) besluit

- Een besluit dat niet van algemene strekking is, dus niet voor een grote
groep mensen, maar een (klein groepje) individu(en)
- Gericht op een rechtsgevolg

- Ambtshalve beschikkingen (zijn beschikkingen die op eigen initiatief tot
stand worden gebracht door een bestuursorgaan)

Besluiten van algemene strekking  bedoeld voor grote groep
(rechts)personen

Afwijzing hiervan is geen besluit!

- Algemeen verbindende voorschriften (Art. 2: 62 APV Groningen 2021),
geldt voor iedereen (burgers) dus werkt naar buiten, bindt zich aan de
burger (burger moet zich hier dus aan houden), algemeen (dus kan