Aantekeningen bestuursprocesrecht
Hoorcollege 1
Het bestuursprocesrecht
1. Proces van besluitvorming door bestuursorganen
2. Rechtsbescherming tegen die besluiten
3. Oordeelsvorming door de rechter
Bestuursprocesrecht inleiding
• Bestuursrecht ''De regels die de burger nodig heeft om tegen dit besturen te kunnen
optreden''
• Materieel bestuursrecht: rechtsnormen waarin voor burgers en bestuursorganen
aanspraken of verplichtingen zijn opgenomen
• Formeel bestuursrecht: procesrechtelijke regels die de burger nodig heeft om tegen
het optreden van de overheid iets te ondernemen = bestuursprocesrecht
• Belangenafweging: algemeen belang vs. individueel belang van een burger
Begrippen
• Bestuursorgaan
• Besluit (waaronder beschikking)
• Belanghebbende
Bestuursorgaan
Artikel 1:1 Awb: Onder bestuursorgaan wordt verstaan:
a. een orgaan van een rechtspersoon die krachtens publiekrecht is ingesteld, of
b. een ander persoon of college, met enig openbaar gezag bekleed
Besluit
Artikel 1:3 lid 1 Awb: onder besluit wordt verstaan: een schriftelijke beslissing van een
bestuursorgaan, inhoudende een publiekrechtelijke rechtshandeling
• Beslissing: wil gericht op intreden rechtsgevolg
• Schriftelijk: geschreven, op papier of elektrisch
• Bestuursorgaan: artikel 1:1 Awb (a-organen en b-organen)
• Rechtshandeling: handeling met beoogd rechtsgevolg
• Publiekrechtelijk: exclusieve bevoegdheid om te beslissen
Soorten besluiten
Beschikking
Artikel 1:3 lid 2 Awb: een besluit dat niet van algemene strekking is, met inbegrip van een
afwijzing van de aanvraag daarvan.
, • Wijzigt de rechtspositie van burger en bestuursorganen (verleent rechten en/of
plichten).
• Besluit op een concreet geval (persoon, groep personen of een bepaalde zaak)
Zaakscriterium: besluit heeft betrekking op een bepaalde, specifiek aangeduide zaak
Persoonscriterium: besluit is gericht (geadresseerd) tot bepaalde personen of een
groep personen
• Voorbeelden: verlenen omgevingsvergunning, opleggen last onder bestuursdwang,
toekennen bijstandsuitkering
Soorten beschikkingen
Naam Betekenis
Aflopende beschikking Geldt voor bepaalde tijd
Duurzame beschikking Geldt voor onbepaalde tijd
Belastende beschikking Verplicht de verkrijger tot iets
Begunstigende beschikking Geeft de verkrijger een recht
Vrije beschikking Bestuursorgaan heeft van de wetgever een bepaalde
mate van vrijheid gekregen om te mogen beslissen,
bestuursorgaan heeft ruimte om te beslissen.
Discretionaire bevoegdheid.
Gebonden beschikking Bestuursorgaan heeft zich te houden aan de wettelijke
bepalingen, de bevoegdheid om buiten het wettelijke
kader te beslissen is zeer beperkt.
Geen beslissingsruimte
Persoonsgerichte beschikking De rechtsgevolgen zijn gericht op een bepaalde
persoon of een bepaalde groep personen (in beginsel
niet overdraagbaar)
Zaaksgerichte beschikking Richt zich op een concreet object/bepaalde zaak (voor
overdracht vatbaar)
Beschikking op aanvraag Een (rechtspersoon) dient een aanvraag in,
vervolgens neemt het bestuursorgaan een
beschikking op de aanvraag.
Ambtshalve beschikking Bestuursorgaan neemt zelf een beslissing, zonder dat
daaraan een aanvraag is voorafgegaan.
Verschillende soorten beschikkingen kunnen tegelijk voorkomen.
Belanghebbende
Artikel 1:2 lid 1 Awb: onder belanghebbende wordt verstaan: degene wiens belang
rechtsreeks bij een besluit betrokken is.
• Geadresseerde (normadressaat): Degene tot wie het besluit zich richt
• Derde-belanghebbende(n): degene voor wie het besluit gevolgen heeft: OPERA-
criteria
OPERA-criteria
Objectief belang Objectief bepaalbaar
Persoonlijk belang Belang is voldoende te onderscheiden van belang van andere
personen.
Zicht- en/of nabijheidscriterium + gevolgen van enige betekenis
Eigen belang Het belang waarvoor je opkomt moet een belang voor jezelf zijn,
niet het lang van een ander.
Rechtstreeks belang Direct betrokken bij het besluit, geen afgeleid belang
Actueel belang Nu en niet toekomstig
Hoorcollege 1
Het bestuursprocesrecht
1. Proces van besluitvorming door bestuursorganen
2. Rechtsbescherming tegen die besluiten
3. Oordeelsvorming door de rechter
Bestuursprocesrecht inleiding
• Bestuursrecht ''De regels die de burger nodig heeft om tegen dit besturen te kunnen
optreden''
• Materieel bestuursrecht: rechtsnormen waarin voor burgers en bestuursorganen
aanspraken of verplichtingen zijn opgenomen
• Formeel bestuursrecht: procesrechtelijke regels die de burger nodig heeft om tegen
het optreden van de overheid iets te ondernemen = bestuursprocesrecht
• Belangenafweging: algemeen belang vs. individueel belang van een burger
Begrippen
• Bestuursorgaan
• Besluit (waaronder beschikking)
• Belanghebbende
Bestuursorgaan
Artikel 1:1 Awb: Onder bestuursorgaan wordt verstaan:
a. een orgaan van een rechtspersoon die krachtens publiekrecht is ingesteld, of
b. een ander persoon of college, met enig openbaar gezag bekleed
Besluit
Artikel 1:3 lid 1 Awb: onder besluit wordt verstaan: een schriftelijke beslissing van een
bestuursorgaan, inhoudende een publiekrechtelijke rechtshandeling
• Beslissing: wil gericht op intreden rechtsgevolg
• Schriftelijk: geschreven, op papier of elektrisch
• Bestuursorgaan: artikel 1:1 Awb (a-organen en b-organen)
• Rechtshandeling: handeling met beoogd rechtsgevolg
• Publiekrechtelijk: exclusieve bevoegdheid om te beslissen
Soorten besluiten
Beschikking
Artikel 1:3 lid 2 Awb: een besluit dat niet van algemene strekking is, met inbegrip van een
afwijzing van de aanvraag daarvan.
, • Wijzigt de rechtspositie van burger en bestuursorganen (verleent rechten en/of
plichten).
• Besluit op een concreet geval (persoon, groep personen of een bepaalde zaak)
Zaakscriterium: besluit heeft betrekking op een bepaalde, specifiek aangeduide zaak
Persoonscriterium: besluit is gericht (geadresseerd) tot bepaalde personen of een
groep personen
• Voorbeelden: verlenen omgevingsvergunning, opleggen last onder bestuursdwang,
toekennen bijstandsuitkering
Soorten beschikkingen
Naam Betekenis
Aflopende beschikking Geldt voor bepaalde tijd
Duurzame beschikking Geldt voor onbepaalde tijd
Belastende beschikking Verplicht de verkrijger tot iets
Begunstigende beschikking Geeft de verkrijger een recht
Vrije beschikking Bestuursorgaan heeft van de wetgever een bepaalde
mate van vrijheid gekregen om te mogen beslissen,
bestuursorgaan heeft ruimte om te beslissen.
Discretionaire bevoegdheid.
Gebonden beschikking Bestuursorgaan heeft zich te houden aan de wettelijke
bepalingen, de bevoegdheid om buiten het wettelijke
kader te beslissen is zeer beperkt.
Geen beslissingsruimte
Persoonsgerichte beschikking De rechtsgevolgen zijn gericht op een bepaalde
persoon of een bepaalde groep personen (in beginsel
niet overdraagbaar)
Zaaksgerichte beschikking Richt zich op een concreet object/bepaalde zaak (voor
overdracht vatbaar)
Beschikking op aanvraag Een (rechtspersoon) dient een aanvraag in,
vervolgens neemt het bestuursorgaan een
beschikking op de aanvraag.
Ambtshalve beschikking Bestuursorgaan neemt zelf een beslissing, zonder dat
daaraan een aanvraag is voorafgegaan.
Verschillende soorten beschikkingen kunnen tegelijk voorkomen.
Belanghebbende
Artikel 1:2 lid 1 Awb: onder belanghebbende wordt verstaan: degene wiens belang
rechtsreeks bij een besluit betrokken is.
• Geadresseerde (normadressaat): Degene tot wie het besluit zich richt
• Derde-belanghebbende(n): degene voor wie het besluit gevolgen heeft: OPERA-
criteria
OPERA-criteria
Objectief belang Objectief bepaalbaar
Persoonlijk belang Belang is voldoende te onderscheiden van belang van andere
personen.
Zicht- en/of nabijheidscriterium + gevolgen van enige betekenis
Eigen belang Het belang waarvoor je opkomt moet een belang voor jezelf zijn,
niet het lang van een ander.
Rechtstreeks belang Direct betrokken bij het besluit, geen afgeleid belang
Actueel belang Nu en niet toekomstig
