Week 2 – Loon, vakantie en bijzondere
bedingen
Tentamensamenvatting Werk en Zekerheid I, W.H.A.C.M. Bouwens
& D.M.A. Bij de Vaate, Arbeidsovereenkomstenrecht, Deventer:
Wolters Kluwer 2023 (28 e Druk), hoofdstuk 3 (behalve § 3.4), 4, 5, 7,
9, 10, 13 en 14.
Auteur: D. Cherbakov
Universiteit van Amsterdam
Master Arbeidsrecht 2026-2027
Werk en Zekerheid I: Week 2
Disclaimer
Deze samenvatting is uitsluitend bedoeld als aanvullend studiehulpmiddel en vervangt niet de voorgeschreven literatuur,
actuele wetgeving of officiële cursusinformatie. Hoewel de inhoud zorgvuldig is samengesteld en gecontroleerd, kunnen
onjuistheden of onvolledigheden voorkomen. De gebruiker blijft zelf verantwoordelijk voor het controleren van de informatie aan
de hand van de oorspronkelijke bronnen. Aan deze samenvatting kunnen geen garanties omtrent juistheid, volledigheid of
tentamenresultaten worden ontleend. Aansprakelijkheid voor schade als gevolg van het gebruik wordt uitgesloten voor zover
wettelijk toegestaan.
© 2026 D. Cherbakov. Voor zover op de eigen tekst, selectie en vormgeving van deze samenvatting auteursrecht rust, blijven
deze rechten voorbehouden. Het document is uitsluitend bestemd voor persoonlijk studiegebruik. Verdere verspreiding of
doorverkoop zonder toestemming is niet toegestaan, behoudens wettelijke uitzonderingen.
De auteursrechten op de oorspronkelijke literatuur blijven berusten bij de desbetreffende rechthebbenden. Deze samenvatting is
onafhankelijk samengesteld en is niet uitgegeven of goedgekeurd door de oorspronkelijke auteurs, uitgever of
onderwijsinstelling.
,Inhoud
1. Inleiding .............................................................................................................................................. 4
2. Hoofdstuk 3 – Handelen als goed werkgever en goed werknemer .............................................. 5
2.1 Goed werkgeverschap en goed werknemerschap (§ 3.1) ............................................................. 5
2.2 Verplichting tot tewerkstelling (§ 3.2) ............................................................................................. 5
2.3 Wijziging van arbeidsvoorwaarden (§ 3.3) ..................................................................................... 6
2.4 Scholingsplicht (§ 3.5.1)................................................................................................................. 7
2.5 Het studiekostenbeding (§ 3.5.2) ................................................................................................... 8
3. Hoofdstuk 4 – Bepaling, berekening en vormen van loon ............................................................ 9
3.1 Vaststelling van het loon (§ 4.1) ..................................................................................................... 9
3.2 Bruto- en nettoloon (§ 4.2) ............................................................................................................. 9
3.3 Minimumloon (§ 4.3) ...................................................................................................................... 9
3.4 Naar tijdruimte en niet naar tijdruimte vastgesteld loon (§ 4.4) ................................................... 10
3.5 Winstaandeel en provisie (§ 4.5) ................................................................................................. 10
3.6 Geoorloofde loonvormen (§ 4.6) .................................................................................................. 10
3.7 Dienstwoning (§ 4.7) .................................................................................................................... 10
4. Hoofdstuk 5 – Verschuldigdheid van loon .....................................................................................11
4.1 Recht op loon bij niet-werken (§ 5.1–5.2) .....................................................................................11
4.3 Bereidheid om arbeid te verrichten (§ 5.2.3) ................................................................................11
4.4 Hoogte van de loondoorbetaling (§ 5.2.4) ................................................................................... 12
4.5 Uitzonderingen en afwijkingen (§ 5.2.5) ...................................................................................... 12
4.6 Loon na vernietiging van ontslag (§ 5.3) ...................................................................................... 12
4.7 Matiging van de loonvordering (§ 5.4) ......................................................................................... 12
4.8 Oproeparbeid (§ 5.5) .................................................................................................................... 12
5. Hoofdstuk 7 – Betaling van loon .................................................................................................... 14
5.1 Betalingsplicht en aansprakelijkheid (§ 7.1) ................................................................................ 14
5.2 Wijze van loonbetaling (§ 7.2–7.3) .............................................................................................. 14
5.3 Tijdstip van betaling (§ 7.4) .......................................................................................................... 14
5.4 Wettelijke verhoging bij te late betaling (§ 7.4.5) ......................................................................... 14
5.5 Loonstrook (§ 7.5) ........................................................................................................................ 15
5.6 Preferentie, derdenbetaling en loonbeslag (§ 7.6–7.7) ............................................................... 15
5.7 Verjaring van loonvorderingen (§ 7.8) .......................................................................................... 15
5.8 Loonvordering in kort geding (§ 7.9) ............................................................................................ 15
6. Hoofdstuk 9 – Overwerk ................................................................................................................. 16
6.1 Plicht tot overwerk (§ 9.1) ............................................................................................................ 16
6.2 Recht op overwerkvergoeding (§ 9.2) .......................................................................................... 16
6.3 Bewijs van overwerk .................................................................................................................... 16
7. Hoofdstuk 10 – Vakantie en verlof ................................................................................................. 17
2
, 7.1 Het recht op vakantie (§ 10.1)...................................................................................................... 17
7.2 Opbouw van vakantiedagen (§ 10.2) ........................................................................................... 17
7.3 Opnemen en afkopen van vakantie (§ 10.3)................................................................................ 18
7.4 Vakantie tijdens ziekte en andere vormen van afwezigheid (§ 10.4)........................................... 18
7.5 Loon tijdens vakantie (§ 10.5) ...................................................................................................... 18
7.6 Uitbetaling van niet-genoten vakantiedagen (§ 10.6) .................................................................. 19
7.7 Verval en verjaring van vakantiedagen (§ 10.7) .......................................................................... 19
7.8 Vakantiebijslag (§ 10.8) ................................................................................................................ 20
7.9 Overige verlofvormen (§ 10.9–10.15) .......................................................................................... 20
8. Hoofdstuk 13 – Het concurrentiebeding ....................................................................................... 22
8.1 Aard en geldigheid (§ 13.1) .......................................................................................................... 22
8.2 Verandering van de arbeidsovereenkomst (§ 13.2) ..................................................................... 22
8.3 Geen beroep mogelijk op het concurrentiebeding (§ 13.3) ......................................................... 23
8.4 Rechterlijke vernietiging (§ 13.4) ................................................................................................. 23
8.5 Vergoeding voor de werknemer (§ 13.5) ..................................................................................... 24
8.6 Schadevergoeding en boetebeding (§ 13.6–13.7) ...................................................................... 24
8.7 Onbehoorlijke concurrentie zonder concurrentiebeding (§ 13.8) ................................................ 24
9. Hoofdstuk 14 – Nevenwerkzaamheden ......................................................................................... 25
9.1 Beperking van nevenarbeid (§ 14.1) ............................................................................................ 25
9.2 Goed werknemerschap zonder nevenwerkzaamhedenbeding ................................................... 25
9.3 Benadelingsverbod (§ 14.2) ......................................................................................................... 25
10. Arresten week 2 ............................................................................................................................... 27
10.1 AVM/Osinga ............................................................................................................................... 27
10.2 FNV/Pontmeyer ......................................................................................................................... 28
10.3 Vakantiedagen vervallen/verjaren niet ....................................................................................... 29
10.4 Van de Pol/KLM ......................................................................................................................... 30
10.5 WABE en Müller ......................................................................................................................... 31
10.6 Wehkamp – Ongelijke beloning en victimisatie ......................................................................... 32
3
, 1. Inleiding
In week 1 stond de vraag centraal wanneer iemand werknemer is en daardoor aanspraak kan
maken op arbeidsrechtelijke bescherming. In week 2 verschuift de aandacht naar de inhoud van die
bescherming: welke rechten en verplichtingen ontstaan als eenmaal sprake is van een
arbeidsovereenkomst?
De belangrijkste onderwerpen zijn:
1. Goed werkgeverschap en wijziging van arbeidsvoorwaarden: welke instructies mag de
werkgever geven en wanneer moet een werknemer instemmen met gewijzigde
arbeidsvoorwaarden?
2. Loon: wanneer bestaat recht op loon, ook als niet wordt gewerkt, hoe wordt loon vastgesteld en
wat gebeurt er bij te late betaling?
3. Vakantie en verlof: hoeveel vakantie bouwt een werknemer op, wanneer moet de werkgever
vakantiedagen toestaan en wanneer kunnen deze vervallen?
4. Bijzondere bedingen: welke contractuele beperkingen mag de werkgever aan de werknemer
opleggen, met name na het einde van de arbeidsovereenkomst?
De gedachte achter deze regels
De arbeidsovereenkomst is geen gewone commerciële overeenkomst tussen twee gelijkwaardige
partijen. De werkgever heeft doorgaans meer economische macht en bepaalt bovendien hoe het werk
wordt georganiseerd.
Het arbeidsrecht compenseert deze ongelijkheid op drie manieren:
1. Dwingendrechtelijke minimumbescherming: de werknemer kan niet zomaar afstand doen van
bepaalde rechten, zoals het minimumloon of wettelijke vakantiedagen.
2. Beperking van werkgeversbevoegdheden: niet iedere instructie of wijziging van
arbeidsvoorwaarden is geoorloofd, ook wanneer de werkgever organisatorische belangen
heeft.
3. Bescherming van bestaanszekerheid en persoonlijke vrijheid: loon zorgt voor
inkomenszekerheid, vakantie beschermt de gezondheid en concurrentiebedingen worden
begrensd om arbeidsmobiliteit mogelijk te houden.
Voor het tentamen is vooral belangrijk dat je onderscheid maakt tussen de hoofdregel, de mogelijkheid
om daarvan af te wijken en de voorwaarden waaronder zo'n afwijking rechtsgeldig is.
4
bedingen
Tentamensamenvatting Werk en Zekerheid I, W.H.A.C.M. Bouwens
& D.M.A. Bij de Vaate, Arbeidsovereenkomstenrecht, Deventer:
Wolters Kluwer 2023 (28 e Druk), hoofdstuk 3 (behalve § 3.4), 4, 5, 7,
9, 10, 13 en 14.
Auteur: D. Cherbakov
Universiteit van Amsterdam
Master Arbeidsrecht 2026-2027
Werk en Zekerheid I: Week 2
Disclaimer
Deze samenvatting is uitsluitend bedoeld als aanvullend studiehulpmiddel en vervangt niet de voorgeschreven literatuur,
actuele wetgeving of officiële cursusinformatie. Hoewel de inhoud zorgvuldig is samengesteld en gecontroleerd, kunnen
onjuistheden of onvolledigheden voorkomen. De gebruiker blijft zelf verantwoordelijk voor het controleren van de informatie aan
de hand van de oorspronkelijke bronnen. Aan deze samenvatting kunnen geen garanties omtrent juistheid, volledigheid of
tentamenresultaten worden ontleend. Aansprakelijkheid voor schade als gevolg van het gebruik wordt uitgesloten voor zover
wettelijk toegestaan.
© 2026 D. Cherbakov. Voor zover op de eigen tekst, selectie en vormgeving van deze samenvatting auteursrecht rust, blijven
deze rechten voorbehouden. Het document is uitsluitend bestemd voor persoonlijk studiegebruik. Verdere verspreiding of
doorverkoop zonder toestemming is niet toegestaan, behoudens wettelijke uitzonderingen.
De auteursrechten op de oorspronkelijke literatuur blijven berusten bij de desbetreffende rechthebbenden. Deze samenvatting is
onafhankelijk samengesteld en is niet uitgegeven of goedgekeurd door de oorspronkelijke auteurs, uitgever of
onderwijsinstelling.
,Inhoud
1. Inleiding .............................................................................................................................................. 4
2. Hoofdstuk 3 – Handelen als goed werkgever en goed werknemer .............................................. 5
2.1 Goed werkgeverschap en goed werknemerschap (§ 3.1) ............................................................. 5
2.2 Verplichting tot tewerkstelling (§ 3.2) ............................................................................................. 5
2.3 Wijziging van arbeidsvoorwaarden (§ 3.3) ..................................................................................... 6
2.4 Scholingsplicht (§ 3.5.1)................................................................................................................. 7
2.5 Het studiekostenbeding (§ 3.5.2) ................................................................................................... 8
3. Hoofdstuk 4 – Bepaling, berekening en vormen van loon ............................................................ 9
3.1 Vaststelling van het loon (§ 4.1) ..................................................................................................... 9
3.2 Bruto- en nettoloon (§ 4.2) ............................................................................................................. 9
3.3 Minimumloon (§ 4.3) ...................................................................................................................... 9
3.4 Naar tijdruimte en niet naar tijdruimte vastgesteld loon (§ 4.4) ................................................... 10
3.5 Winstaandeel en provisie (§ 4.5) ................................................................................................. 10
3.6 Geoorloofde loonvormen (§ 4.6) .................................................................................................. 10
3.7 Dienstwoning (§ 4.7) .................................................................................................................... 10
4. Hoofdstuk 5 – Verschuldigdheid van loon .....................................................................................11
4.1 Recht op loon bij niet-werken (§ 5.1–5.2) .....................................................................................11
4.3 Bereidheid om arbeid te verrichten (§ 5.2.3) ................................................................................11
4.4 Hoogte van de loondoorbetaling (§ 5.2.4) ................................................................................... 12
4.5 Uitzonderingen en afwijkingen (§ 5.2.5) ...................................................................................... 12
4.6 Loon na vernietiging van ontslag (§ 5.3) ...................................................................................... 12
4.7 Matiging van de loonvordering (§ 5.4) ......................................................................................... 12
4.8 Oproeparbeid (§ 5.5) .................................................................................................................... 12
5. Hoofdstuk 7 – Betaling van loon .................................................................................................... 14
5.1 Betalingsplicht en aansprakelijkheid (§ 7.1) ................................................................................ 14
5.2 Wijze van loonbetaling (§ 7.2–7.3) .............................................................................................. 14
5.3 Tijdstip van betaling (§ 7.4) .......................................................................................................... 14
5.4 Wettelijke verhoging bij te late betaling (§ 7.4.5) ......................................................................... 14
5.5 Loonstrook (§ 7.5) ........................................................................................................................ 15
5.6 Preferentie, derdenbetaling en loonbeslag (§ 7.6–7.7) ............................................................... 15
5.7 Verjaring van loonvorderingen (§ 7.8) .......................................................................................... 15
5.8 Loonvordering in kort geding (§ 7.9) ............................................................................................ 15
6. Hoofdstuk 9 – Overwerk ................................................................................................................. 16
6.1 Plicht tot overwerk (§ 9.1) ............................................................................................................ 16
6.2 Recht op overwerkvergoeding (§ 9.2) .......................................................................................... 16
6.3 Bewijs van overwerk .................................................................................................................... 16
7. Hoofdstuk 10 – Vakantie en verlof ................................................................................................. 17
2
, 7.1 Het recht op vakantie (§ 10.1)...................................................................................................... 17
7.2 Opbouw van vakantiedagen (§ 10.2) ........................................................................................... 17
7.3 Opnemen en afkopen van vakantie (§ 10.3)................................................................................ 18
7.4 Vakantie tijdens ziekte en andere vormen van afwezigheid (§ 10.4)........................................... 18
7.5 Loon tijdens vakantie (§ 10.5) ...................................................................................................... 18
7.6 Uitbetaling van niet-genoten vakantiedagen (§ 10.6) .................................................................. 19
7.7 Verval en verjaring van vakantiedagen (§ 10.7) .......................................................................... 19
7.8 Vakantiebijslag (§ 10.8) ................................................................................................................ 20
7.9 Overige verlofvormen (§ 10.9–10.15) .......................................................................................... 20
8. Hoofdstuk 13 – Het concurrentiebeding ....................................................................................... 22
8.1 Aard en geldigheid (§ 13.1) .......................................................................................................... 22
8.2 Verandering van de arbeidsovereenkomst (§ 13.2) ..................................................................... 22
8.3 Geen beroep mogelijk op het concurrentiebeding (§ 13.3) ......................................................... 23
8.4 Rechterlijke vernietiging (§ 13.4) ................................................................................................. 23
8.5 Vergoeding voor de werknemer (§ 13.5) ..................................................................................... 24
8.6 Schadevergoeding en boetebeding (§ 13.6–13.7) ...................................................................... 24
8.7 Onbehoorlijke concurrentie zonder concurrentiebeding (§ 13.8) ................................................ 24
9. Hoofdstuk 14 – Nevenwerkzaamheden ......................................................................................... 25
9.1 Beperking van nevenarbeid (§ 14.1) ............................................................................................ 25
9.2 Goed werknemerschap zonder nevenwerkzaamhedenbeding ................................................... 25
9.3 Benadelingsverbod (§ 14.2) ......................................................................................................... 25
10. Arresten week 2 ............................................................................................................................... 27
10.1 AVM/Osinga ............................................................................................................................... 27
10.2 FNV/Pontmeyer ......................................................................................................................... 28
10.3 Vakantiedagen vervallen/verjaren niet ....................................................................................... 29
10.4 Van de Pol/KLM ......................................................................................................................... 30
10.5 WABE en Müller ......................................................................................................................... 31
10.6 Wehkamp – Ongelijke beloning en victimisatie ......................................................................... 32
3
, 1. Inleiding
In week 1 stond de vraag centraal wanneer iemand werknemer is en daardoor aanspraak kan
maken op arbeidsrechtelijke bescherming. In week 2 verschuift de aandacht naar de inhoud van die
bescherming: welke rechten en verplichtingen ontstaan als eenmaal sprake is van een
arbeidsovereenkomst?
De belangrijkste onderwerpen zijn:
1. Goed werkgeverschap en wijziging van arbeidsvoorwaarden: welke instructies mag de
werkgever geven en wanneer moet een werknemer instemmen met gewijzigde
arbeidsvoorwaarden?
2. Loon: wanneer bestaat recht op loon, ook als niet wordt gewerkt, hoe wordt loon vastgesteld en
wat gebeurt er bij te late betaling?
3. Vakantie en verlof: hoeveel vakantie bouwt een werknemer op, wanneer moet de werkgever
vakantiedagen toestaan en wanneer kunnen deze vervallen?
4. Bijzondere bedingen: welke contractuele beperkingen mag de werkgever aan de werknemer
opleggen, met name na het einde van de arbeidsovereenkomst?
De gedachte achter deze regels
De arbeidsovereenkomst is geen gewone commerciële overeenkomst tussen twee gelijkwaardige
partijen. De werkgever heeft doorgaans meer economische macht en bepaalt bovendien hoe het werk
wordt georganiseerd.
Het arbeidsrecht compenseert deze ongelijkheid op drie manieren:
1. Dwingendrechtelijke minimumbescherming: de werknemer kan niet zomaar afstand doen van
bepaalde rechten, zoals het minimumloon of wettelijke vakantiedagen.
2. Beperking van werkgeversbevoegdheden: niet iedere instructie of wijziging van
arbeidsvoorwaarden is geoorloofd, ook wanneer de werkgever organisatorische belangen
heeft.
3. Bescherming van bestaanszekerheid en persoonlijke vrijheid: loon zorgt voor
inkomenszekerheid, vakantie beschermt de gezondheid en concurrentiebedingen worden
begrensd om arbeidsmobiliteit mogelijk te houden.
Voor het tentamen is vooral belangrijk dat je onderscheid maakt tussen de hoofdregel, de mogelijkheid
om daarvan af te wijken en de voorwaarden waaronder zo'n afwijking rechtsgeldig is.
4
