HAVO 4 · BIOLOGIE VOOR JOU · THEMA 1
Biologie
Inleiding in de biologie
Levenskenmerken, organisatieniveaus, onderzoek doen, de cel en de
microscoop in één overzicht
✓ Alle stof van thema 1 uitgelegd in gewone taal
✓ Stappenplan onderzoek doen: hypothese, variabelen en conclusie
✓ Rekenen met vergroting en eenheden (mm, µm, nm)
✓ Examentips, veelgemaakte fouten en begrippenlijst
✓ 15 oefenvragen met volledige uitwerkingen
1 2 3 4 5 6 7
Leven Niveaus Onderzoek Cellen Organellen Microscoop Stoffen
Gemaakt bij Biologie voor jou havo/vwo bovenbouw, havo 4 thema 1. Ook bruikbaar naast Nectar en andere
methodes. Sluit aan op het examenprogramma biologie havo.
Biologie voor jou havo 4 · Thema 1 Inleiding in de biologie pagina
, Inhoud
Wat staat waar?
1 Wat is leven?
2 Organisatieniveaus
3 Onderzoek doen
4 De cel
5 Organellen
6 Microscopie
7 Stoffen in organismen
8 Begrippenlijst
9 Oefenvragen
10 Uitwerkingen
ZO GEBRUIK JE DEZE SAMENVATTING
Lees eerst de uitleg per onderwerp en kijk dan naar de examentips in de groene kaders. Leer de begrippen
(vetgedrukt) tot je ze in je eigen woorden kunt uitleggen. Maak daarna de oefenvragen zonder te spieken
en check je antwoorden met de uitwerkingen achterin.
1. Wat is leven?
Levenskenmerken en virussen
Levenskenmerken
Biologie is de wetenschap van het leven. Iets is een organisme (levend wezen) als het de levenskenmerken
heeft:
Levenskenmerk Wat betekent het? Voorbeeld
Opgebouwd uit cellen Elk organisme bestaat uit één of meer Een bacterie is één cel, een mens
cellen. bestaat uit biljoenen cellen.
Stofwisseling Stoffen opnemen, omzetten en Verbranding van glucose in je cellen.
afgeven. Hiervoor is energie nodig.
Groei en ontwikkeling Een organisme wordt groter en Een zaadje groeit uit tot een plant.
verandert van vorm.
Voortplanting Nakomelingen maken. Een bacterie deelt zich, een kat krijgt
jongen.
Reageren op prikkels Veranderingen in de omgeving Een plant groeit naar het licht toe.
waarnemen en erop reageren.
Homeostase Het inwendig milieu constant houden. Je lichaamstemperatuur blijft rond 37
°C.
Biologie voor jou havo 4 · Thema 1 Inleiding in de biologie pagina
Biologie
Inleiding in de biologie
Levenskenmerken, organisatieniveaus, onderzoek doen, de cel en de
microscoop in één overzicht
✓ Alle stof van thema 1 uitgelegd in gewone taal
✓ Stappenplan onderzoek doen: hypothese, variabelen en conclusie
✓ Rekenen met vergroting en eenheden (mm, µm, nm)
✓ Examentips, veelgemaakte fouten en begrippenlijst
✓ 15 oefenvragen met volledige uitwerkingen
1 2 3 4 5 6 7
Leven Niveaus Onderzoek Cellen Organellen Microscoop Stoffen
Gemaakt bij Biologie voor jou havo/vwo bovenbouw, havo 4 thema 1. Ook bruikbaar naast Nectar en andere
methodes. Sluit aan op het examenprogramma biologie havo.
Biologie voor jou havo 4 · Thema 1 Inleiding in de biologie pagina
, Inhoud
Wat staat waar?
1 Wat is leven?
2 Organisatieniveaus
3 Onderzoek doen
4 De cel
5 Organellen
6 Microscopie
7 Stoffen in organismen
8 Begrippenlijst
9 Oefenvragen
10 Uitwerkingen
ZO GEBRUIK JE DEZE SAMENVATTING
Lees eerst de uitleg per onderwerp en kijk dan naar de examentips in de groene kaders. Leer de begrippen
(vetgedrukt) tot je ze in je eigen woorden kunt uitleggen. Maak daarna de oefenvragen zonder te spieken
en check je antwoorden met de uitwerkingen achterin.
1. Wat is leven?
Levenskenmerken en virussen
Levenskenmerken
Biologie is de wetenschap van het leven. Iets is een organisme (levend wezen) als het de levenskenmerken
heeft:
Levenskenmerk Wat betekent het? Voorbeeld
Opgebouwd uit cellen Elk organisme bestaat uit één of meer Een bacterie is één cel, een mens
cellen. bestaat uit biljoenen cellen.
Stofwisseling Stoffen opnemen, omzetten en Verbranding van glucose in je cellen.
afgeven. Hiervoor is energie nodig.
Groei en ontwikkeling Een organisme wordt groter en Een zaadje groeit uit tot een plant.
verandert van vorm.
Voortplanting Nakomelingen maken. Een bacterie deelt zich, een kat krijgt
jongen.
Reageren op prikkels Veranderingen in de omgeving Een plant groeit naar het licht toe.
waarnemen en erop reageren.
Homeostase Het inwendig milieu constant houden. Je lichaamstemperatuur blijft rond 37
°C.
Biologie voor jou havo 4 · Thema 1 Inleiding in de biologie pagina
