LOI • LEREN IN BEELD
Van cel naar organisme
Bouw, functie en celdeling: leer het verschil.
CEL WEEFSEL ORGAAN STELSEL ORGANISME
CEL = kleinste functionele TRANSPORT
eenheid
Kern: DNA Diffusie: hoge → lage concentratie
Mitochondriën: ATP Osmose: water door membraan
Ribosomen: eiwitvorming Actief transport: kost energie
MITOSE MEIOSE
diploïde uitgangscel
diploïde moedercel
twee delingen
2 diploïde dochtercellen
Groei en vervanging
Dezelfde erfelijke informatie
4 haploïde cellen
ONTHOUD
DNA verdubbelen is niet hetzelfde als het aantal chromosoomsets verdubbelen.
DEK DE KAART AF • ZELFTEST
Welke deling vormt haploïde geslachtscellen?
Controle: meiose; mitose geeft diploïde dochtercellen.
Bron: leeruittreksel p. 3–4. Schematisch; niet op schaal.
Leerhulp bij de samenvatting • geen volledig examenoverzicht of behandelprotocol
, LOI • LEREN IN BEELD
Zenuwen: heen en terug
Afferent gaat naar het CZS; efferent gaat ervan af.
PRIKKEL CZS ANTWOORD
Zintuig neemt waar Hersenen + ruggenmerg Spier of klier reageert
AFFERENT / SENSIBEL EFFERENT / MOTORISCH
SYMPATHISCH = ACTIE PARASYMPATHISCH = RUST
Hartactiviteit ↑ Hartactiviteit ↓
Meer bloed naar skeletspieren Vertering en herstel
Spijsvertering geremd Onwillekeurige regeling
WAAR LIGT DE FUNCTIE?
Grote hersenen Kleine hersenen Hersenstam
Gedrag, geheugen, Afstemming en coördinatie Vitale functies en reflexen
bewustwording
REFLEX ≠ BEWUSTE KEUZE
Een reflex is automatisch. Reflexcircuits kunnen in ruggenmerg of hersenstam liggen.
DEK DE KAART AF • ZELFTEST
Welke richting is afferent?
Controle: van zintuig/lichaam naar het centrale zenuwstelsel.
Bron: leeruittreksel p. 5 en 21. Schematisch; niet op schaal.
Leerhulp bij de samenvatting • geen volledig examenoverzicht of behandelprotocol
, LOI • LEREN IN BEELD
Zien, horen en evenwicht
Koppel elk onderdeel aan wat het doet.
HET OOG • VEREENVOUDIGDE LICHTROUTE
CORNEA + LENS
Licht binnenlaten en beeld scherpstellen
RETINA + OOGZENUW
Licht → zenuwsignaal → hersenen
cornea lens retina
HET OOR • TWEE ZINTUIGEN
UITWENDIG MIDDENOOR BINNENOOR
Oorschelp en Hamer → aambeeld Cochlea: gehoor
gehoorgang → stijgbeugel Vestibulair: evenwicht
Geluid naar trommelvlies
BEGRIPPEN
Miosis = pupil kleiner • Mydriasis = pupil groter
Nystagmus = ogen bewegen onwillekeurig heen en weer.
DEK DE KAART AF • ZELFTEST
Waar wordt licht een zenuwsignaal?
Controle: in de retina; de oogzenuw geleidt het verder.
Bron: leeruittreksel p. 6–7 en 22. Schematisch; niet op schaal.
Leerhulp bij de samenvatting • geen volledig examenoverzicht of behandelprotocol
Van cel naar organisme
Bouw, functie en celdeling: leer het verschil.
CEL WEEFSEL ORGAAN STELSEL ORGANISME
CEL = kleinste functionele TRANSPORT
eenheid
Kern: DNA Diffusie: hoge → lage concentratie
Mitochondriën: ATP Osmose: water door membraan
Ribosomen: eiwitvorming Actief transport: kost energie
MITOSE MEIOSE
diploïde uitgangscel
diploïde moedercel
twee delingen
2 diploïde dochtercellen
Groei en vervanging
Dezelfde erfelijke informatie
4 haploïde cellen
ONTHOUD
DNA verdubbelen is niet hetzelfde als het aantal chromosoomsets verdubbelen.
DEK DE KAART AF • ZELFTEST
Welke deling vormt haploïde geslachtscellen?
Controle: meiose; mitose geeft diploïde dochtercellen.
Bron: leeruittreksel p. 3–4. Schematisch; niet op schaal.
Leerhulp bij de samenvatting • geen volledig examenoverzicht of behandelprotocol
, LOI • LEREN IN BEELD
Zenuwen: heen en terug
Afferent gaat naar het CZS; efferent gaat ervan af.
PRIKKEL CZS ANTWOORD
Zintuig neemt waar Hersenen + ruggenmerg Spier of klier reageert
AFFERENT / SENSIBEL EFFERENT / MOTORISCH
SYMPATHISCH = ACTIE PARASYMPATHISCH = RUST
Hartactiviteit ↑ Hartactiviteit ↓
Meer bloed naar skeletspieren Vertering en herstel
Spijsvertering geremd Onwillekeurige regeling
WAAR LIGT DE FUNCTIE?
Grote hersenen Kleine hersenen Hersenstam
Gedrag, geheugen, Afstemming en coördinatie Vitale functies en reflexen
bewustwording
REFLEX ≠ BEWUSTE KEUZE
Een reflex is automatisch. Reflexcircuits kunnen in ruggenmerg of hersenstam liggen.
DEK DE KAART AF • ZELFTEST
Welke richting is afferent?
Controle: van zintuig/lichaam naar het centrale zenuwstelsel.
Bron: leeruittreksel p. 5 en 21. Schematisch; niet op schaal.
Leerhulp bij de samenvatting • geen volledig examenoverzicht of behandelprotocol
, LOI • LEREN IN BEELD
Zien, horen en evenwicht
Koppel elk onderdeel aan wat het doet.
HET OOG • VEREENVOUDIGDE LICHTROUTE
CORNEA + LENS
Licht binnenlaten en beeld scherpstellen
RETINA + OOGZENUW
Licht → zenuwsignaal → hersenen
cornea lens retina
HET OOR • TWEE ZINTUIGEN
UITWENDIG MIDDENOOR BINNENOOR
Oorschelp en Hamer → aambeeld Cochlea: gehoor
gehoorgang → stijgbeugel Vestibulair: evenwicht
Geluid naar trommelvlies
BEGRIPPEN
Miosis = pupil kleiner • Mydriasis = pupil groter
Nystagmus = ogen bewegen onwillekeurig heen en weer.
DEK DE KAART AF • ZELFTEST
Waar wordt licht een zenuwsignaal?
Controle: in de retina; de oogzenuw geleidt het verder.
Bron: leeruittreksel p. 6–7 en 22. Schematisch; niet op schaal.
Leerhulp bij de samenvatting • geen volledig examenoverzicht of behandelprotocol
