Notarieel vennootschapsrecht 2025 – 2026
INHOUDSOPGAVE
1. DIGITALISERING VAN HET VENNOOTSCHAPSRECHT - MAURO GISGAND ...................................................................... 5
1.1. inleiding en context.................................................................................................................................................... 5
1.1.1. WVV: modernisering zonder (al teveel) digitalisering .......................................................................................... 5
1.2. Europees initiatief voor digitalisering ......................................................................................................................... 6
1.2.1. REDEN VOOR EUROPESE BELANGSTELLING......................................................................................................... 6
1.2.2. Richtlijn 2019/1151 ............................................................................................................................................ 6
1.2.3. nieuwe europese initiatieven ............................................................................................................................. 7
1.2.4. Nog nieuwe Europese nieuwigheden op til? ....................................................................................................... 8
1.3. OMZETTING IN BELGIË ............................................................................................................................................... 8
1.3.1. Wetten van 12 juli 2021 en 4 mei 2023............................................................................................................... 8
1.3.2. Wijzigingen voor alle authentieke akten ............................................................................................................. 9
1.3.3. wijzigingen voor alle gedematerialiseerde authentieke akten ............................................................................. 9
1.3.4. Online oprichting in belgië.................................................................................................................................. 9
1.3.5. Termijn voor oprichting .................................................................................................................................... 12
1.4. digitalisering in de praktijk ....................................................................................................................................... 12
1.4.1. Overview van de beschikbare databanken ........................................................................................................ 13
1.4.2. enkele oefeningen ........................................................................................................................................... 15
2. BESTUUR VAN VENNOOTSCHAPPEN - ALAIN FRANCOIS.............................................................................................. 16
2.1. Overzicht van de diverse bestuursorganen in de nv, bv en cv..................................................................................... 16
2.1.1. Overzicht van de bestuursorganen: de nv ......................................................................................................... 16
2.1.2. overzicht van de verschillende bestuursorganen: de bv en cv ........................................................................... 18
2.2. corporate governance codes .................................................................................................................................... 19
2.3. Samenstelling van het bestuursorgaan en statuut van de leden ................................................................................ 21
2.3.1. benoeming....................................................................................................................................................... 21
2.3.2. aantal leden ..................................................................................................................................................... 26
2.3.3. vereisten om bestuurder te zijn ........................................................................................................................ 26
2.3.4. bijzonderheden m.b.t. de enige bestuurder van de nv ...................................................................................... 28
2.3.5. aanvaarding en benoeming .............................................................................................................................. 28
2.3.6. duur van het mandaat...................................................................................................................................... 29
2.3.7. beëindiging van het bestuursmandaat .............................................................................................................. 29
2.3.8. bevoegdheden van het bestuur ........................................................................................................................ 31
3. AANDEELHOUDERSOVEREENKOMSTEN - ALAIN FRANCOIS......................................................................................... 35
3.1. inleiding - impact van het wvv op aandeelhoudersovereenkomsten .......................................................................... 35
3.2. aandeelhoudersafspraken: wat - wanneer - waarom? .............................................................................................. 35
3.2.1. wettelijk kader? ............................................................................................................................................... 36
3.3. Statutaire of onderhandse afspraken?...................................................................................................................... 36
3.3.1. impact wvv ...................................................................................................................................................... 37
3.4. Stemafspraken......................................................................................................................................................... 37
3.4.1. wettelijke regeling ........................................................................................................................................... 37
3.4.2. wettelijke geldigheidsvoorwaarden stemafspraken .......................................................................................... 38
3.4.3. sanctie ............................................................................................................................................................. 39
voorbeeld stemafspraak .................................................................................................................................................. 39
, 3.5. overdracht van aandelen ......................................................................................................................................... 39
3.5.1. wettelijk kader ................................................................................................................................................. 39
concrete clausules ........................................................................................................................................................... 41
sanctie ............................................................................................................................................................................ 42
zie voorbeelden op canvas van aandeelhoudersovereenkomsten .................................................................................... 42
4. CORPORATE REAL ESTATE - DARIO PETOSA & DIETER VANHULSEN ............................................................................ 43
4.1. inleiding .................................................................................................................................................................. 43
4.2. Asset vs. share deals ................................................................................................................................................ 43
4.3. de notaris als juridisch zakenman............................................................................................................................. 44
4.4. De share deal: verloop van een transactie ................................................................................................................ 45
4.4.1. precontractuele fase ........................................................................................................................................ 45
4.4.2. Voorbereidende contracten ............................................................................................................................. 46
4.4.3. voorbereidende contracten – exclusiviteitsovereenkomst ................................................................................ 49
4.4.4. due diligence - BOEKENONDERZOEK ................................................................................................................. 49
4.4.5. beginselakkoord – head of terms...................................................................................................................... 52
koopovereenkomst van aandelen .................................................................................................................................... 52
4.4.6. afsluiting - closing ............................................................................................................................................ 53
4.4.7. de notaris als escrow agent bij spa ................................................................................................................... 54
5. VENNOOTSCHAPPEN EN VERMOGENSPLANNING - TIM ROOVERS .............................................................................. 54
5.1. VERMOGENSPLANNING EN DE NOOD AAN VENNOOTSCHAPPEN.............................................................................. 54
5.1.1. wat is vermogensplanning? .............................................................................................................................. 54
5.1.2. Hoe kan het vennootschapsrecht een antwoord bieden? ................................................................................. 55
5.2. De vennootschap als tool van vermogensplanning: de maatschap ............................................................................ 55
5.2.1. wvv: nieuwe definitie "vennootschap" ............................................................................................................. 55
5.2.2. gevolgen voor de maatschap ............................................................................................................................ 56
5.2.3. de maatschap als controlevehikel ..................................................................................................................... 56
5.2.4. de maatschap en het ondernemingsrecht......................................................................................................... 57
5.3. De vennootschap als voorwerp van vermogensplanning ........................................................................................... 60
5.3.1. Familiale bedrijven: het 3-cirkelmodel (David & Tagiuri) ................................................................................... 60
5.3.2. De wisselwerking statuten en aandeelhoudersovereenkomst ........................................................................... 60
6. EERSTE HULP BIJ NV'S VAN PUBLIEKRECHT - TINA COEN ............................................................................................. 62
6.1. inleiding .................................................................................................................................................................. 62
6.2. Vormeving van (federale en brusselse) NV’s van publiekrecht ................................................................................... 62
6.3. enkele vuistregels voor de notartiële praktijk............................................................................................................ 62
6.4. Casus uit de Vlaamse praktijk................................................................................................................................... 63
6.4.1. de vlaamse waterweg ...................................................................................................................................... 63
7. HERSTRUCTURERING - FELIX DOBBELAERE.................................................................................................................. 65
7.1. de mobiliteitsrichtlijn ............................................................................................................................................... 65
7.2. nationale herstructurering na de mobiliteitsrichtlijn ................................................................................................. 66
7.2.1. begrip 'herstructurering' .................................................................................................................................. 66
7.2.2. ratio herstructureringen ................................................................................................................................... 66
7.2.3. wetgevend kader ............................................................................................................................................. 67
7.2.4. voorwaarden voor een herstructurering? ......................................................................................................... 67
7.2.5. WVV ................................................................................................................................................................ 67
7.2.6. herstructureringen ........................................................................................................................................... 68
, 7.2.7. procedure ........................................................................................................................................................ 75
7.3. grensoverschrijdende mobiliteit na mobiliteitsrichtlijn .............................................................................................. 79
7.3.1. Geviseerde herstructureringsvormen en hun toepassingsgebied ...................................................................... 79
7.3.2. Procedure van grensoverschrijdende herstructurering (fusie, splitsing, omzetting) ........................................... 80
8. INSCHRIJVINGSRECHTEN, CONVERTEERBARE OBLIGATIES, VOORKEURRECHT EN GELIJKAARDIGE RECHTEN - MICHIEL
STUYTS ................................................................................................................................................................................... 81
8.1. eigen vermogen ....................................................................................................................................................... 82
inbreng ........................................................................................................................................................................... 82
kapitaal ........................................................................................................................................................................... 82
8.2. eigenvermogenvorming ................................................................................................................................................ 83
Eigenvermogensvorming bij oprichting ............................................................................................................................ 83
wijzigingen tijdens het leven van de vennootschap .......................................................................................................... 84
Kapitaalverhoging / bijkomende inbreng in ruil voor nieuwe aandelen............................................................................. 84
8.3. instrumenten van “uitgesteld eigen vermogen”............................................................................................................. 87
OORSPRONG ................................................................................................................................................................... 87
Waarom is er nood aan deze instrumenten?.................................................................................................................... 88
traditionele zienswijze: onrechtstreekse kapitaalverhoging.............................................................................................. 88
Betere zienswijze: bijzondere optie- en voorkeurscontracten .......................................................................................... 89
3.1. inschrijvingsrechten en converteerbare obligaties ......................................................................................................... 90
A. uitgifte ........................................................................................................................................................................ 90
B. Pendente optione........................................................................................................................................................ 92
C. uitoefening / conversie ................................................................................................................................................ 93
D. Tenietgaan .................................................................................................................................................................. 94
3.2. wettelijk voorkeurrecht ................................................................................................................................................. 94
overzicht ......................................................................................................................................................................... 94
A. passieve fase ............................................................................................................................................................... 94
B. Activatie ...................................................................................................................................................................... 95
C. actieve fase ................................................................................................................................................................. 95
3.3. gelijkaardige rechten .................................................................................................................................................... 96
1. varianten op inschrijvingsrechten ................................................................................................................................ 96
2. Varianten op converteerbare obligaties ....................................................................................................................... 96
3. varianten op wettelijke voorkeurrecht ......................................................................................................................... 96
3.4. samengevat ................................................................................................................................................................. 96
9. UITKERINGSVERBOD EN BELANGELOOS DOEL - DE WETTELIJKE SPECIALITEIT VAN VZW EN STICHTING ONTLEED -
BRAM VAN BAELEN ................................................................................................................................................................ 98
9.1. Definities vergelijken................................................................................................................................................ 98
9.2. Ecosysteem non-profit landschap ............................................................................................................................. 99
9.3. Doctoraatsonderzoek............................................................................................................................................... 99
9.4. Wat is het uitkeringsverbod? ................................................................................................................................. 101
10. VENNOOTSCHAPPEN EN DUURZAAMHEID - ALAIN FRANCOIS & KAMILLE KIEBERT .................................................. 105
10.1. a legal navigation map for companies and their directors focusing on sustainability ........................................... 107
A. Destinantion: legal purpose of the company (and other company goals) .................................................................... 107
B. Compass: the corporate interest................................................................................................................................ 107
C. Quay walls: regulations of public order and mandatory law (kaaimuren) .................................................................... 108
buoys: soft law (de boeien) ........................................................................................................................................... 108
bouys: indirect horizontal effects of fundamental rights ................................................................................................ 109
, 11. ONTBINDING VAN VENNOOTSCHAPPEN ........................................................................................................................ 110
o Door een gerechtelijke beslissing (gerechtelijke ontbinding).................................................................................... 110
Procedure van ontbinding (art. 2:71 WVV)............................................................................................................... 111
Vennootschap in vereffening ................................................................................................................................... 115
Belangenconflict: verschillende situaties......................................................................................................................... 116
Sluiting vereffening ........................................................................................................................................................ 117
Enkele belangrijke wetenswaardigheden ........................................................................................................................ 117
Heropening van de vereffening ...................................................................................................................................... 118
INHOUDSOPGAVE
1. DIGITALISERING VAN HET VENNOOTSCHAPSRECHT - MAURO GISGAND ...................................................................... 5
1.1. inleiding en context.................................................................................................................................................... 5
1.1.1. WVV: modernisering zonder (al teveel) digitalisering .......................................................................................... 5
1.2. Europees initiatief voor digitalisering ......................................................................................................................... 6
1.2.1. REDEN VOOR EUROPESE BELANGSTELLING......................................................................................................... 6
1.2.2. Richtlijn 2019/1151 ............................................................................................................................................ 6
1.2.3. nieuwe europese initiatieven ............................................................................................................................. 7
1.2.4. Nog nieuwe Europese nieuwigheden op til? ....................................................................................................... 8
1.3. OMZETTING IN BELGIË ............................................................................................................................................... 8
1.3.1. Wetten van 12 juli 2021 en 4 mei 2023............................................................................................................... 8
1.3.2. Wijzigingen voor alle authentieke akten ............................................................................................................. 9
1.3.3. wijzigingen voor alle gedematerialiseerde authentieke akten ............................................................................. 9
1.3.4. Online oprichting in belgië.................................................................................................................................. 9
1.3.5. Termijn voor oprichting .................................................................................................................................... 12
1.4. digitalisering in de praktijk ....................................................................................................................................... 12
1.4.1. Overview van de beschikbare databanken ........................................................................................................ 13
1.4.2. enkele oefeningen ........................................................................................................................................... 15
2. BESTUUR VAN VENNOOTSCHAPPEN - ALAIN FRANCOIS.............................................................................................. 16
2.1. Overzicht van de diverse bestuursorganen in de nv, bv en cv..................................................................................... 16
2.1.1. Overzicht van de bestuursorganen: de nv ......................................................................................................... 16
2.1.2. overzicht van de verschillende bestuursorganen: de bv en cv ........................................................................... 18
2.2. corporate governance codes .................................................................................................................................... 19
2.3. Samenstelling van het bestuursorgaan en statuut van de leden ................................................................................ 21
2.3.1. benoeming....................................................................................................................................................... 21
2.3.2. aantal leden ..................................................................................................................................................... 26
2.3.3. vereisten om bestuurder te zijn ........................................................................................................................ 26
2.3.4. bijzonderheden m.b.t. de enige bestuurder van de nv ...................................................................................... 28
2.3.5. aanvaarding en benoeming .............................................................................................................................. 28
2.3.6. duur van het mandaat...................................................................................................................................... 29
2.3.7. beëindiging van het bestuursmandaat .............................................................................................................. 29
2.3.8. bevoegdheden van het bestuur ........................................................................................................................ 31
3. AANDEELHOUDERSOVEREENKOMSTEN - ALAIN FRANCOIS......................................................................................... 35
3.1. inleiding - impact van het wvv op aandeelhoudersovereenkomsten .......................................................................... 35
3.2. aandeelhoudersafspraken: wat - wanneer - waarom? .............................................................................................. 35
3.2.1. wettelijk kader? ............................................................................................................................................... 36
3.3. Statutaire of onderhandse afspraken?...................................................................................................................... 36
3.3.1. impact wvv ...................................................................................................................................................... 37
3.4. Stemafspraken......................................................................................................................................................... 37
3.4.1. wettelijke regeling ........................................................................................................................................... 37
3.4.2. wettelijke geldigheidsvoorwaarden stemafspraken .......................................................................................... 38
3.4.3. sanctie ............................................................................................................................................................. 39
voorbeeld stemafspraak .................................................................................................................................................. 39
, 3.5. overdracht van aandelen ......................................................................................................................................... 39
3.5.1. wettelijk kader ................................................................................................................................................. 39
concrete clausules ........................................................................................................................................................... 41
sanctie ............................................................................................................................................................................ 42
zie voorbeelden op canvas van aandeelhoudersovereenkomsten .................................................................................... 42
4. CORPORATE REAL ESTATE - DARIO PETOSA & DIETER VANHULSEN ............................................................................ 43
4.1. inleiding .................................................................................................................................................................. 43
4.2. Asset vs. share deals ................................................................................................................................................ 43
4.3. de notaris als juridisch zakenman............................................................................................................................. 44
4.4. De share deal: verloop van een transactie ................................................................................................................ 45
4.4.1. precontractuele fase ........................................................................................................................................ 45
4.4.2. Voorbereidende contracten ............................................................................................................................. 46
4.4.3. voorbereidende contracten – exclusiviteitsovereenkomst ................................................................................ 49
4.4.4. due diligence - BOEKENONDERZOEK ................................................................................................................. 49
4.4.5. beginselakkoord – head of terms...................................................................................................................... 52
koopovereenkomst van aandelen .................................................................................................................................... 52
4.4.6. afsluiting - closing ............................................................................................................................................ 53
4.4.7. de notaris als escrow agent bij spa ................................................................................................................... 54
5. VENNOOTSCHAPPEN EN VERMOGENSPLANNING - TIM ROOVERS .............................................................................. 54
5.1. VERMOGENSPLANNING EN DE NOOD AAN VENNOOTSCHAPPEN.............................................................................. 54
5.1.1. wat is vermogensplanning? .............................................................................................................................. 54
5.1.2. Hoe kan het vennootschapsrecht een antwoord bieden? ................................................................................. 55
5.2. De vennootschap als tool van vermogensplanning: de maatschap ............................................................................ 55
5.2.1. wvv: nieuwe definitie "vennootschap" ............................................................................................................. 55
5.2.2. gevolgen voor de maatschap ............................................................................................................................ 56
5.2.3. de maatschap als controlevehikel ..................................................................................................................... 56
5.2.4. de maatschap en het ondernemingsrecht......................................................................................................... 57
5.3. De vennootschap als voorwerp van vermogensplanning ........................................................................................... 60
5.3.1. Familiale bedrijven: het 3-cirkelmodel (David & Tagiuri) ................................................................................... 60
5.3.2. De wisselwerking statuten en aandeelhoudersovereenkomst ........................................................................... 60
6. EERSTE HULP BIJ NV'S VAN PUBLIEKRECHT - TINA COEN ............................................................................................. 62
6.1. inleiding .................................................................................................................................................................. 62
6.2. Vormeving van (federale en brusselse) NV’s van publiekrecht ................................................................................... 62
6.3. enkele vuistregels voor de notartiële praktijk............................................................................................................ 62
6.4. Casus uit de Vlaamse praktijk................................................................................................................................... 63
6.4.1. de vlaamse waterweg ...................................................................................................................................... 63
7. HERSTRUCTURERING - FELIX DOBBELAERE.................................................................................................................. 65
7.1. de mobiliteitsrichtlijn ............................................................................................................................................... 65
7.2. nationale herstructurering na de mobiliteitsrichtlijn ................................................................................................. 66
7.2.1. begrip 'herstructurering' .................................................................................................................................. 66
7.2.2. ratio herstructureringen ................................................................................................................................... 66
7.2.3. wetgevend kader ............................................................................................................................................. 67
7.2.4. voorwaarden voor een herstructurering? ......................................................................................................... 67
7.2.5. WVV ................................................................................................................................................................ 67
7.2.6. herstructureringen ........................................................................................................................................... 68
, 7.2.7. procedure ........................................................................................................................................................ 75
7.3. grensoverschrijdende mobiliteit na mobiliteitsrichtlijn .............................................................................................. 79
7.3.1. Geviseerde herstructureringsvormen en hun toepassingsgebied ...................................................................... 79
7.3.2. Procedure van grensoverschrijdende herstructurering (fusie, splitsing, omzetting) ........................................... 80
8. INSCHRIJVINGSRECHTEN, CONVERTEERBARE OBLIGATIES, VOORKEURRECHT EN GELIJKAARDIGE RECHTEN - MICHIEL
STUYTS ................................................................................................................................................................................... 81
8.1. eigen vermogen ....................................................................................................................................................... 82
inbreng ........................................................................................................................................................................... 82
kapitaal ........................................................................................................................................................................... 82
8.2. eigenvermogenvorming ................................................................................................................................................ 83
Eigenvermogensvorming bij oprichting ............................................................................................................................ 83
wijzigingen tijdens het leven van de vennootschap .......................................................................................................... 84
Kapitaalverhoging / bijkomende inbreng in ruil voor nieuwe aandelen............................................................................. 84
8.3. instrumenten van “uitgesteld eigen vermogen”............................................................................................................. 87
OORSPRONG ................................................................................................................................................................... 87
Waarom is er nood aan deze instrumenten?.................................................................................................................... 88
traditionele zienswijze: onrechtstreekse kapitaalverhoging.............................................................................................. 88
Betere zienswijze: bijzondere optie- en voorkeurscontracten .......................................................................................... 89
3.1. inschrijvingsrechten en converteerbare obligaties ......................................................................................................... 90
A. uitgifte ........................................................................................................................................................................ 90
B. Pendente optione........................................................................................................................................................ 92
C. uitoefening / conversie ................................................................................................................................................ 93
D. Tenietgaan .................................................................................................................................................................. 94
3.2. wettelijk voorkeurrecht ................................................................................................................................................. 94
overzicht ......................................................................................................................................................................... 94
A. passieve fase ............................................................................................................................................................... 94
B. Activatie ...................................................................................................................................................................... 95
C. actieve fase ................................................................................................................................................................. 95
3.3. gelijkaardige rechten .................................................................................................................................................... 96
1. varianten op inschrijvingsrechten ................................................................................................................................ 96
2. Varianten op converteerbare obligaties ....................................................................................................................... 96
3. varianten op wettelijke voorkeurrecht ......................................................................................................................... 96
3.4. samengevat ................................................................................................................................................................. 96
9. UITKERINGSVERBOD EN BELANGELOOS DOEL - DE WETTELIJKE SPECIALITEIT VAN VZW EN STICHTING ONTLEED -
BRAM VAN BAELEN ................................................................................................................................................................ 98
9.1. Definities vergelijken................................................................................................................................................ 98
9.2. Ecosysteem non-profit landschap ............................................................................................................................. 99
9.3. Doctoraatsonderzoek............................................................................................................................................... 99
9.4. Wat is het uitkeringsverbod? ................................................................................................................................. 101
10. VENNOOTSCHAPPEN EN DUURZAAMHEID - ALAIN FRANCOIS & KAMILLE KIEBERT .................................................. 105
10.1. a legal navigation map for companies and their directors focusing on sustainability ........................................... 107
A. Destinantion: legal purpose of the company (and other company goals) .................................................................... 107
B. Compass: the corporate interest................................................................................................................................ 107
C. Quay walls: regulations of public order and mandatory law (kaaimuren) .................................................................... 108
buoys: soft law (de boeien) ........................................................................................................................................... 108
bouys: indirect horizontal effects of fundamental rights ................................................................................................ 109
, 11. ONTBINDING VAN VENNOOTSCHAPPEN ........................................................................................................................ 110
o Door een gerechtelijke beslissing (gerechtelijke ontbinding).................................................................................... 110
Procedure van ontbinding (art. 2:71 WVV)............................................................................................................... 111
Vennootschap in vereffening ................................................................................................................................... 115
Belangenconflict: verschillende situaties......................................................................................................................... 116
Sluiting vereffening ........................................................................................................................................................ 117
Enkele belangrijke wetenswaardigheden ........................................................................................................................ 117
Heropening van de vereffening ...................................................................................................................................... 118