Werkveldoriëntatie
Inleiding werkveldoriëntatie
Wie is de psychologisch consulent?
Beroepskwalificatie examenvraag
- Definieert het beroep, de nodige competenties, de context waarin we
werkzaam zijn en welke autonomie en verantwoordelijk we dragen =
kwalificaties (dingen) die je moet kennen/kunnen op psychologisch
consulent te kunnen zijn.
- Geen titelbescherming of beroepsherkenning op Federaal
niveau. Titelbescherming = bijvoorbeeld: “Ik ben arts” zeggen als je dat
niet bent, mag niet want hier is een titelbescherming op!
Beroepskwalificatie door Vlaamse Overheid
“De psychologisch consulent past psychologisch wetenschappelijk onderbouwde
theorieën, methodes en technieken toe werkt preventief en/of begeleidt de
zorggebruiker en zijn systeem waarbij een psychodiagnostisch, counselend en/of
coachend proces wordt opgezet, teneinde het welzijn van personen met een
zorg- en ondersteuningsnood te bevorderen.”
Preventief = voorkomend (voor het een probleem is)
De psychologisch consulent;
- Biedt diensten aan en voert taken uit binnen de eigen
beroepscompetenties;
- Draagt verantwoordelijkheid voor eigen werkzaamheden en werkt daar
waar wettelijk vastgelegd onder leiding en/ of supervisie van een
autonoom geestelijke gezondheidszorgberoep (arts, klinisch psycholoog,
klinisch orthopedagoog);
- Communicatie, taal = de werktuigen van het psychologisch consulent
Doelgroep
- Personen van alle leeftijden met variabele hulpvraag, rekening houdend
met de sociale, psychologische, culturele, biologische en fysieke
omgevingskarakteristieken met respect voor diversiteit
Contexten waarbinnen de psychologisch consulent de hulpvraag behandelt:
- Geestelijke gezondheidszorg
- Gezondheidsinstellingen
- Jeugd en gezin
- Voorzieningen voor personen met een beperking
- Diensten voor geïntegreerd breed onthaal
- Justitie en politie
- Werk,
bedrijven &
organisaties
- Onderwijs
- Zelfstandige
praktijk
Beroepsprofiel van een
psychologisch
consulent:
1
,Actualiteit: Stand van zaken wetsvoorstel rond wettelijke erkenning van de
psychologisch consulent. Wat staat er nu concreet in het wetsvoorstel?
- De erkenning en bescherming van de beroepstitel ‘psychologisch
consulent’
- De psychologisch consulent kan toevertrouwde psychodiagnostische
handelingen uitvoeren zoals omschreven in het wetsontwerp omtrent
klinische psychologie en orthopedagogiek.
- De psychologisch consulent kan toevertrouwde preventieve of
begeleidende handelingen uitvoeren, zoals omschreven in het
wetsontwerp omtrent klinische psychologie en orthopedagogiek.
De 3 werkvelden van de psychologisch consulent
1. Arbeids- en Organisatiepsychologie (20% komt hier terecht)
Hier groei je door het te doen, en heb je minder diploma voor nodig dan de
andere werkvelden.
- Gedragingen, emoties en cognities van mensen in een ‘werk’ setting
- Zowel individueel als in groep
- Niet over ziektebeelden, pathologieën (klinisch psychologie); wel “gewone”
mens in dagdagelijks leven op het werk
- Gedrag in organisaties verklaren en voorspellen. Bv bij een
sollicitatiegesprek voorspellen of iemand gepast is voor de job.
Werkplekken
In bedrijven (HR-dienst, zien dat mensen zich goed voelen op de werkvloer),
rekrutering en selectie kantoren (zoeken van mensen en selecteren of ze gepast
zijn of niet), learning en development, coaching, preventie en welzijn op het
werk, trajectbegeleiding werkzoekenden (mensen die al lang niet werken
helpen), maatwerk voor mensen met arbeidshandicap, loopbaanbegeleiding
(mensen ondersteunen bij carrièrebeslissingen bij twijfels over waarden en
normen en talenten), outplacement (mensen die ontslagen zijn helpen om een
nieuwe job te vinden),…
2. School- en pedagogisch werkveld:
Het adviseren van leerkrachten, ouders en opvoeders en het begeleiden van
kinderen en jongeren in zowel schoolcontext als thuissituatie.
Werkplekken
(buitengewoon) basisonderwijs als zorgcoördinator, (buitengewoon) secundair
onderwijs als leerlingbegeleider, Centra voor leerlingbegeleiding (CLB), Centra
voor ontwikkelingsstoornissen, Bijzondere jeugdzorg, Diensten voor
pleegzorg …
2
,3. Klinisch werkveld
Hulp aan mensen met psychosociale problemen in de brede sector van de
geestelijke gezondheidszorg.
Werkplekken
Centra voor geestelijke gezondheidszorg (CGGZ), Centra voor algemeen welzijn
(CAW), Ziekenhuizen, Groepspraktijken voor personen met psychologische
problemen, Slachtofferhulp, Jeugd en gezin politie…
Met wie werkt de psychologisch consulent samen?
De psychologisch consulent is vaak werkzaam in een team:
- Multidisciplinair team: Team met leden vanuit verschillende disciplines,
ieder vanuit hun vakgebied, kennis vanuit verschillende disciplines
gecombineerd
Psycholoog
Vanuit wetenschappelijke inzichten gedrag, gedachten en emoties van
verschillende doelgroepen begrijpen en veranderen.
4 afstudeerrichtingen
- School- en Pedagogische psychologie, Klinische psychologie, Arbeids- en
organisatiepsychologie, 'Onderzoeks' of experimentele psychologie
Verschil tussen psycholoog en psychologisch consulent
Vaak tewerkgesteld in dezelfde werkvelden/hetzelfde team, maar verschillend
takenpakket.
Psycholoog; Meer coördinerende functie, kan therapieopleidingen volgen – meer
gericht op bijvoorbeeld psychiatrische stoornissen, kan in wetenschappelijke
richting verder, universitair diploma
Ervaringsdeskundigen = ‘door ervaring’ deskundig op een bepaald terrein,
iemand die iets weet doordat hij het heeft meegemaakt. Volgt hiervoor een
opleiding
Voorbeelden: Armoede, geestelijke gezondheidszorg/ verslavingszorg
Psychiater = arts die zich heeft gespecialiseerd in geestesziekten
Diagnoses en behandelingen van psychische stoornissen (medicatie kan deel
uitmaken van de behandeling)). Vaak ernstige klinische problemen.
Werkplekken : Als zelfstandigen in een praktijk, Psychiatrische afdeling van
ziekenhuizen, Centra geestelijke gezondheidszorg (CGGZ) ...
3
, Arts
Vanuit wetenschappelijke inzichten diagnoses stellen en een therapieplan
opstellen en uitvoeren als antwoord op gezondheidsproblemen
- Zowel genezend als preventief
- Kan taken delegeren aan verpleegkundigen en paramedici, maar houdt
eindverantwoordelijkheid
Werkplekken: Meestal curatief (vb. huisarts), Arbeidsgeneesheer,
Jeugdgezondheidszorg, Verzekeringsgeneeskunde, Wetenschappelijk
onderzoek ...
Ergotherapeut
Bevorderen de levenskwaliteit en het zelfstandig functioneren.
- Oefent dagelijks activiteiten bij beperkingen
- Geeft informatie over aanpassingen in de omgeving of hulpmiddelen
Werkplekken: Rust- en verzorgingscentra, Revalidatiecentra, Psychiatrische
instellingen, Instellingen voor mensen met een verstandelijke beperking,
Onderwijs
Gelijkenis met psychologisch consulent: Kunnen allebei in een ziekenhuis werken
Kinesitherapeut
Behandelt functieproblemen (spieren, zenuwstelsel, ademhaling, cardiovasculair,
psychomotorisch, incontinentieproblemen, bij zwangerschap, …)
- Werkt ook preventief (rug hygiëne, …) en draagt bij tot het stellen van
diagnoses en stelt samen met een arts een behandelingsplan op
Werkplekken: Grootste deel: als zelfstandige in een praktijk maar ook:
ziekenhuizen, woon- en zorgcentra...
Logopedist
Bij beperkingen op het gebied van spraak, taal, stem en gehoor
- Preventie, onderzoek en behandeling
Werkplekken: Gewoon en buitengewoon onderwijs, Zelfstandige praktijken,
Ziekenhuizen en medisch-pedagogische instituten, Woon- en zorgcentra
Maatschappelijk werker
De maatschappelijk werker fungeert als een brugfiguur tussen de cliënt, zijn
omgeving en de samenleving met de focus op laagdrempelig werken teneinde
individuen en groepen te versterken zodat ze terug greep krijgen op hun situatie
en opnieuw participeren aan het maatschappelijk leven.
- administratieve, financiële en juridische hulpverlening. Ze leiden
toe of regelen de hulp
4
Inleiding werkveldoriëntatie
Wie is de psychologisch consulent?
Beroepskwalificatie examenvraag
- Definieert het beroep, de nodige competenties, de context waarin we
werkzaam zijn en welke autonomie en verantwoordelijk we dragen =
kwalificaties (dingen) die je moet kennen/kunnen op psychologisch
consulent te kunnen zijn.
- Geen titelbescherming of beroepsherkenning op Federaal
niveau. Titelbescherming = bijvoorbeeld: “Ik ben arts” zeggen als je dat
niet bent, mag niet want hier is een titelbescherming op!
Beroepskwalificatie door Vlaamse Overheid
“De psychologisch consulent past psychologisch wetenschappelijk onderbouwde
theorieën, methodes en technieken toe werkt preventief en/of begeleidt de
zorggebruiker en zijn systeem waarbij een psychodiagnostisch, counselend en/of
coachend proces wordt opgezet, teneinde het welzijn van personen met een
zorg- en ondersteuningsnood te bevorderen.”
Preventief = voorkomend (voor het een probleem is)
De psychologisch consulent;
- Biedt diensten aan en voert taken uit binnen de eigen
beroepscompetenties;
- Draagt verantwoordelijkheid voor eigen werkzaamheden en werkt daar
waar wettelijk vastgelegd onder leiding en/ of supervisie van een
autonoom geestelijke gezondheidszorgberoep (arts, klinisch psycholoog,
klinisch orthopedagoog);
- Communicatie, taal = de werktuigen van het psychologisch consulent
Doelgroep
- Personen van alle leeftijden met variabele hulpvraag, rekening houdend
met de sociale, psychologische, culturele, biologische en fysieke
omgevingskarakteristieken met respect voor diversiteit
Contexten waarbinnen de psychologisch consulent de hulpvraag behandelt:
- Geestelijke gezondheidszorg
- Gezondheidsinstellingen
- Jeugd en gezin
- Voorzieningen voor personen met een beperking
- Diensten voor geïntegreerd breed onthaal
- Justitie en politie
- Werk,
bedrijven &
organisaties
- Onderwijs
- Zelfstandige
praktijk
Beroepsprofiel van een
psychologisch
consulent:
1
,Actualiteit: Stand van zaken wetsvoorstel rond wettelijke erkenning van de
psychologisch consulent. Wat staat er nu concreet in het wetsvoorstel?
- De erkenning en bescherming van de beroepstitel ‘psychologisch
consulent’
- De psychologisch consulent kan toevertrouwde psychodiagnostische
handelingen uitvoeren zoals omschreven in het wetsontwerp omtrent
klinische psychologie en orthopedagogiek.
- De psychologisch consulent kan toevertrouwde preventieve of
begeleidende handelingen uitvoeren, zoals omschreven in het
wetsontwerp omtrent klinische psychologie en orthopedagogiek.
De 3 werkvelden van de psychologisch consulent
1. Arbeids- en Organisatiepsychologie (20% komt hier terecht)
Hier groei je door het te doen, en heb je minder diploma voor nodig dan de
andere werkvelden.
- Gedragingen, emoties en cognities van mensen in een ‘werk’ setting
- Zowel individueel als in groep
- Niet over ziektebeelden, pathologieën (klinisch psychologie); wel “gewone”
mens in dagdagelijks leven op het werk
- Gedrag in organisaties verklaren en voorspellen. Bv bij een
sollicitatiegesprek voorspellen of iemand gepast is voor de job.
Werkplekken
In bedrijven (HR-dienst, zien dat mensen zich goed voelen op de werkvloer),
rekrutering en selectie kantoren (zoeken van mensen en selecteren of ze gepast
zijn of niet), learning en development, coaching, preventie en welzijn op het
werk, trajectbegeleiding werkzoekenden (mensen die al lang niet werken
helpen), maatwerk voor mensen met arbeidshandicap, loopbaanbegeleiding
(mensen ondersteunen bij carrièrebeslissingen bij twijfels over waarden en
normen en talenten), outplacement (mensen die ontslagen zijn helpen om een
nieuwe job te vinden),…
2. School- en pedagogisch werkveld:
Het adviseren van leerkrachten, ouders en opvoeders en het begeleiden van
kinderen en jongeren in zowel schoolcontext als thuissituatie.
Werkplekken
(buitengewoon) basisonderwijs als zorgcoördinator, (buitengewoon) secundair
onderwijs als leerlingbegeleider, Centra voor leerlingbegeleiding (CLB), Centra
voor ontwikkelingsstoornissen, Bijzondere jeugdzorg, Diensten voor
pleegzorg …
2
,3. Klinisch werkveld
Hulp aan mensen met psychosociale problemen in de brede sector van de
geestelijke gezondheidszorg.
Werkplekken
Centra voor geestelijke gezondheidszorg (CGGZ), Centra voor algemeen welzijn
(CAW), Ziekenhuizen, Groepspraktijken voor personen met psychologische
problemen, Slachtofferhulp, Jeugd en gezin politie…
Met wie werkt de psychologisch consulent samen?
De psychologisch consulent is vaak werkzaam in een team:
- Multidisciplinair team: Team met leden vanuit verschillende disciplines,
ieder vanuit hun vakgebied, kennis vanuit verschillende disciplines
gecombineerd
Psycholoog
Vanuit wetenschappelijke inzichten gedrag, gedachten en emoties van
verschillende doelgroepen begrijpen en veranderen.
4 afstudeerrichtingen
- School- en Pedagogische psychologie, Klinische psychologie, Arbeids- en
organisatiepsychologie, 'Onderzoeks' of experimentele psychologie
Verschil tussen psycholoog en psychologisch consulent
Vaak tewerkgesteld in dezelfde werkvelden/hetzelfde team, maar verschillend
takenpakket.
Psycholoog; Meer coördinerende functie, kan therapieopleidingen volgen – meer
gericht op bijvoorbeeld psychiatrische stoornissen, kan in wetenschappelijke
richting verder, universitair diploma
Ervaringsdeskundigen = ‘door ervaring’ deskundig op een bepaald terrein,
iemand die iets weet doordat hij het heeft meegemaakt. Volgt hiervoor een
opleiding
Voorbeelden: Armoede, geestelijke gezondheidszorg/ verslavingszorg
Psychiater = arts die zich heeft gespecialiseerd in geestesziekten
Diagnoses en behandelingen van psychische stoornissen (medicatie kan deel
uitmaken van de behandeling)). Vaak ernstige klinische problemen.
Werkplekken : Als zelfstandigen in een praktijk, Psychiatrische afdeling van
ziekenhuizen, Centra geestelijke gezondheidszorg (CGGZ) ...
3
, Arts
Vanuit wetenschappelijke inzichten diagnoses stellen en een therapieplan
opstellen en uitvoeren als antwoord op gezondheidsproblemen
- Zowel genezend als preventief
- Kan taken delegeren aan verpleegkundigen en paramedici, maar houdt
eindverantwoordelijkheid
Werkplekken: Meestal curatief (vb. huisarts), Arbeidsgeneesheer,
Jeugdgezondheidszorg, Verzekeringsgeneeskunde, Wetenschappelijk
onderzoek ...
Ergotherapeut
Bevorderen de levenskwaliteit en het zelfstandig functioneren.
- Oefent dagelijks activiteiten bij beperkingen
- Geeft informatie over aanpassingen in de omgeving of hulpmiddelen
Werkplekken: Rust- en verzorgingscentra, Revalidatiecentra, Psychiatrische
instellingen, Instellingen voor mensen met een verstandelijke beperking,
Onderwijs
Gelijkenis met psychologisch consulent: Kunnen allebei in een ziekenhuis werken
Kinesitherapeut
Behandelt functieproblemen (spieren, zenuwstelsel, ademhaling, cardiovasculair,
psychomotorisch, incontinentieproblemen, bij zwangerschap, …)
- Werkt ook preventief (rug hygiëne, …) en draagt bij tot het stellen van
diagnoses en stelt samen met een arts een behandelingsplan op
Werkplekken: Grootste deel: als zelfstandige in een praktijk maar ook:
ziekenhuizen, woon- en zorgcentra...
Logopedist
Bij beperkingen op het gebied van spraak, taal, stem en gehoor
- Preventie, onderzoek en behandeling
Werkplekken: Gewoon en buitengewoon onderwijs, Zelfstandige praktijken,
Ziekenhuizen en medisch-pedagogische instituten, Woon- en zorgcentra
Maatschappelijk werker
De maatschappelijk werker fungeert als een brugfiguur tussen de cliënt, zijn
omgeving en de samenleving met de focus op laagdrempelig werken teneinde
individuen en groepen te versterken zodat ze terug greep krijgen op hun situatie
en opnieuw participeren aan het maatschappelijk leven.
- administratieve, financiële en juridische hulpverlening. Ze leiden
toe of regelen de hulp
4
