OG 6 Bestuursrecht | UHasselt | 2025/26

OG 6 Bestuursrecht Liam Coninx



OG6: Administratieve sancties en ambtenarenrecht
A. Administratieve sancties

1. Wat is een ‘administratieve sanctie’? Geef de definitie en verklaar nader aan
de hand van de wezenlijke kenmerken ervan. ok
Een administratieve sanctie is een bij of krachtens de wet vastgestelde maatregel met
een repressief karakter, die door een bestuursorgaan wordt opgelegd door middel van
een eenzijdige, individuele bestuurshandeling, als reactie op een inbreuk op een
(publiekrechtelijke) rechtsnorm. (478)
De wezenlijke kernmerken:
 Bij of krachtens de wet vastgestelde sanctie  een administratieve sanctie
kan bijgevolg slechts worden opgelegd voor zover zij is voorgeschreven bij wet,
decreet, ordonnantie of reglementair uitvoeringsbesluit. (479-480)
 Repressief karakter  de administratieve sanctie moet beogen om de
overtreder ook effectief te bestraffen door de schuldige te laten boeten voor zijn
fout. (481)
 Opgelegd door een bestuursorgaan  een administratieve sanctie moet
worden opgelegd door een bestuursorgaan. (483)
 Individueel en eenzijdig administratieve rechtshandeling  individueel
aangezien de sanctie gericht moet zijn aan de overtreder, eenzijdig aangezien de
oplegging van de sanctie aan de overtreder wordt opgelegd los van zijn
instemming. (484)
 Schending van een (publiekrechtelijke) rechtsnorm  de oplegging van een
administratieve sanctie veronderstelt de voorafgaande verstoring van de
rechtsorde door miskenning van een rechtsnorm. (487)


2. Een voorbeeld van een administratieve sanctie is de ‘administratieve
geldboete’. Geef een ander voorbeeld van een administratieve sanctie. Tip:
bekijk de Wet van 24 juni 2013 betreffende de gemeentelijke administratieve
sancties (zelf op te zoeken). ok
Art. 4, §1 GAS-wet:
- Administratieve geldboete die maximaal 175 of 500 euro bedraagt;
- Administratieve schorsing of opheffing van een door de gemeente verleende
toestemming of vergunning;
- De tijdelijke of definitieve administratieve sluiting van een inrichting.


3. Hoe onderscheiden een ‘administratieve sanctie’ en een ‘administratieve
maatregel’ zich van elkaar, vanuit nationaal perspectief? En is de kwalificatie
die de wetgever eraan geeft, altijd doorslaggevend? ok
Een sanctie is een bestraffing t.g.v. een begane overtreding met als doel normconform
gedrag af te dwingen  vb. geldboete, schorsing of opheffing van een vergunning,
sluiting, … (art. 4, §1 GAS-wet).
Een maatregel is een (opvoedkundige of educatieve) maatregel die tot doel heeft
preventief, herstellend of beschermend op te treden  vb. gemeenschapsdienst (art. 4,
§2, 1° GAS-wet)  hierbij is ook geen inbreuk op de wet vereist.
Stel: het is gekwalificeerd als een maatregel maar het is eigenlijk een sanctie, wat dan?
De beklaagde kan dan in beroep gaan en het laten herkwalificeren, dat zou ook
betekenen dat de waarborgen moeten worden gewaarborgd.

, OG 6 Bestuursrecht Liam Coninx



4. Wat wordt aangevochten in het arrest van de Raad van State nr. 261.909 van
31 december 2024? Gaat het om een administratieve sanctie dan wel
maatregel? Verklaar. ok
De vordering strekt tot de schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid van de
tenuitvoerlegging van de beslissing van de burgemeester van Antwerpen waarbij hij een
verbod oplegde om een woning te verlaten gedurende oudejaarsavond.
Er is sprake van een administratieve maatregel aangezien de gestelde handeling niet tot
doel heeft te ‘bestraffen’ maar eerder bedoelt is als preventieve maatregel.
Het zou ook kunnen zijn dat zij het als maatregel kwalificeren maar het eigenlijk een
sanctie is  Raad van State zal nooit ambtshalve nagaan of dit correct is gekwalificeerd,
zij doen dit enkel op verzoek van de partij.


5. Wat wordt aangevochten in het arrest van de Raad van State nr. 261.917 van
6 januari 2025? Gaat het om een administratieve sanctie dan wel maatregel?
Verklaar. ok
De vordering strekt tot de schorsing bij uiterst dringende noodzakelijkheid van de
tenuitvoerlegging van het College van Burgemeester en Schepenen waarbij een
handelszaak werd gesloten voor de periode van 1 maand. Deze handeling werd gesteld in
het kader van geluidsoverlast t.g.v. eerdere gas-sancties, nieuwe vaststellingen en de
waarschuwing van de sanctionerende ambtenaar dat bij nieuwe overtreding het CBS zou
kunnen overgaan tot sluiting van de handelszaak.
Er is sprake van een administratieve sanctie aangezien de gestelde handeling gezien kan
worden als een bestraffing voor de herhaaldelijke geluidsoverlast, zelfs na reeds
waarschuwingen te hebben ontvangen.


6. Is het voor de bescherming die artikel 6 EVRM biedt, relevant dat iets ‘maar’
als een bestuurlijke sanctie en/of maatregel wordt beschouwd in het interne
recht? ok
Of een administratieve sanctie als strafvervolging in de zin van art. 6 EVRM
gekwalificeerd kan worden zal worden bepaald door het EHRM dat hierbij gebruik zal
maken van de zogenaamde Engel-criteria. Bij deze criteria zal zij ook kijken naar de
kwalificatie binnen het interne recht, zij is hier echter vanzelfsprekend niet door
gebonden, toch zal zij in de praktijk; indien de verdragsstaat zelf de maatregel als straf
bestempelt, erg geneigd zijn om deze maatregel ook als straf te beschouwen in de zin
van art. 6 EVRM. (500)
Zelfs al bestempeld het EVRM iets als een straf onder art. 6 EVRM, blijft de nationale
beslissing gelden aangezien deze autonoom is t.a.v. het EVRM