,Contents
1. Inleiding..................................................................................................................................4
1.1 Sociale zekerheid: wat is dat eigenlijk?............................................................................4
1.3 Recht op sociale zekerheid?.............................................................................................5
1.4 Ontwikkeling van het socialezekerheidsstelsel................................................................5
1.5 Omvang van de sociale zekerheid....................................................................................6
2. Het socialezekerheidsstelsel...................................................................................................6
2.2 Concept en werkdefinities................................................................................................6
2.3 Personele werkingssfeer...................................................................................................7
2.4 Materiële werkingssfeer...................................................................................................8
2.5 Uitkeringssystematiek......................................................................................................9
2.6 Uitvoering.........................................................................................................................9
2.7 Wet beperking export uitkeringen en woonlandbeginsel..............................................10
2.8 Rechtsbescherming........................................................................................................10
3. Ziekte....................................................................................................................................11
3.2 Arbeidsrechtelijke bescherming bij ziekte.....................................................................11
3.3 Vangnet Ziektewet..........................................................................................................12
3.4 Zwangerschap, bevalling en ouderschap.......................................................................14
4. Arbeidsongeschiktheid.........................................................................................................14
4.2 Wie heeft recht op een arbeidsongeschiktheidsuitkering?...........................................14
4.3 Aan welke voorwaarden moet worden voldaan?..........................................................15
4.4 Hoe wordt de mate van arbeidsongeschiktheid vastgesteld?.......................................15
4.5 Arbeidsongeschiktheidsuitkeringen...............................................................................16
4.6 Verplichtingen en sancties..............................................................................................17
4.7 Uitvoering.......................................................................................................................18
4.8 Financiering....................................................................................................................18
5. Werkloosheid........................................................................................................................19
5.2 De transitievergoeding...................................................................................................19
5.3 De Werkloosheidswet....................................................................................................19
6. Ouderdom............................................................................................................................22
6.2 Wie is verzekerd?............................................................................................................22
, 6.3 Pensioen en toeslag........................................................................................................23
6.4 Ingangsdatum AOW-pensioen........................................................................................23
6.5 Invloed leefvorm............................................................................................................23
6.6 Verplichtingen en sancties..............................................................................................24
6.7 Uitvoering en financiering..............................................................................................25
6.8 Aanvullend pensioen......................................................................................................25
7. Overlijden.............................................................................................................................25
7.2 Wie is verzekerd?............................................................................................................25
7.3 Nabestaanden- en wezenuitkering.................................................................................26
7.4 Uitvoering en financiering..............................................................................................27
7.5 Aanvullend pensioen......................................................................................................27
8. Kinderen...............................................................................................................................28
8.2 Wie komen in aanmerking voor kinderbijslag en het kindgebonden budget?..............28
8.3 Kinderbijslag...................................................................................................................29
8.4 Kindgebonden budget....................................................................................................29
8.5 Uitvoering en financiering..............................................................................................30
9. Gezondheidszorg..................................................................................................................30
9.2 Zvw en Wlz.....................................................................................................................30
9.3 Wmo 2015......................................................................................................................34
10. Behoeftigheid.....................................................................................................................36
10.2 De Participatiewet........................................................................................................36
10.3 TW, IOAW, IOAZ en IOW...............................................................................................42
11. Re-integratie.......................................................................................................................44
11.2 Re-integratieondersteuning UWV................................................................................44
11.3 Gemeentelijke re-integratieondersteuning..................................................................45
11.4 Banenafspraak en quotumregeling..............................................................................46
12. Handhaving.........................................................................................................................47
12.2 Terugvordering.............................................................................................................47
12.3 Sancties.........................................................................................................................47
12.4 Strafrechtelijke vervolging............................................................................................49
12.5 Huisbezoek...................................................................................................................49
12.6 Sociale zekerheid en detentie......................................................................................50
, 13. Internationaal.....................................................................................................................50
13.2 Bronnen van het internationale socialezekerheidsrecht..............................................50
13.3 Sociale zekerheid en internationale grondrechten......................................................51
13.4 Normverdragen inzake sociale zekerheid.....................................................................52
13.6 EU-coördinatierecht.....................................................................................................52
13.7 Bi- en multilaterale coördinatieverdragen...................................................................55
Ultrakort rechtenschema (Wie heeft recht op wat?)...............................................................55
UNIVERSELE TENTAMENBOOM!!!............................................................................................59
De verschillen tussen regelingen..............................................................................................60
Top 10 Beslisbomen..................................................................................................................62
De 10 tentamenformules.........................................................................................................67
Eén universele tentamenbeslisboom.......................................................................................67
1. Inleiding
1.1 Sociale zekerheid: wat is dat eigenlijk?
Sociale zekerheid omvat het geheel van regelingen waarmee de overheid personen beschermt tegen sociale
risico’s die hun inkomen, bestaanszekerheid of maatschappelijke participatie bedreigen.
Belangrijke sociale risico’s zijn:
Risico Voorbeelden van bescherming
Ziekte loondoorbetaling, Ziektewet
Arbeidsongeschiktheid WIA, Wajong
Werkloosheid WW
Ouderdom AOW
Overlijden Anw
Kinderen kinderbijslag, kindgebonden budget
Zorg Zvw, Wlz, Wmo
Onvoldoende inkomen Participatiewet
Sociale zekerheid heeft daarmee twee hoofdfuncties:
1. Inkomensbescherming → voorkomen of beperken van inkomensverlies.
2. Bestaanszekerheid → waarborgen van een minimaal sociaal-economisch bestaan.
1. Inleiding..................................................................................................................................4
1.1 Sociale zekerheid: wat is dat eigenlijk?............................................................................4
1.3 Recht op sociale zekerheid?.............................................................................................5
1.4 Ontwikkeling van het socialezekerheidsstelsel................................................................5
1.5 Omvang van de sociale zekerheid....................................................................................6
2. Het socialezekerheidsstelsel...................................................................................................6
2.2 Concept en werkdefinities................................................................................................6
2.3 Personele werkingssfeer...................................................................................................7
2.4 Materiële werkingssfeer...................................................................................................8
2.5 Uitkeringssystematiek......................................................................................................9
2.6 Uitvoering.........................................................................................................................9
2.7 Wet beperking export uitkeringen en woonlandbeginsel..............................................10
2.8 Rechtsbescherming........................................................................................................10
3. Ziekte....................................................................................................................................11
3.2 Arbeidsrechtelijke bescherming bij ziekte.....................................................................11
3.3 Vangnet Ziektewet..........................................................................................................12
3.4 Zwangerschap, bevalling en ouderschap.......................................................................14
4. Arbeidsongeschiktheid.........................................................................................................14
4.2 Wie heeft recht op een arbeidsongeschiktheidsuitkering?...........................................14
4.3 Aan welke voorwaarden moet worden voldaan?..........................................................15
4.4 Hoe wordt de mate van arbeidsongeschiktheid vastgesteld?.......................................15
4.5 Arbeidsongeschiktheidsuitkeringen...............................................................................16
4.6 Verplichtingen en sancties..............................................................................................17
4.7 Uitvoering.......................................................................................................................18
4.8 Financiering....................................................................................................................18
5. Werkloosheid........................................................................................................................19
5.2 De transitievergoeding...................................................................................................19
5.3 De Werkloosheidswet....................................................................................................19
6. Ouderdom............................................................................................................................22
6.2 Wie is verzekerd?............................................................................................................22
, 6.3 Pensioen en toeslag........................................................................................................23
6.4 Ingangsdatum AOW-pensioen........................................................................................23
6.5 Invloed leefvorm............................................................................................................23
6.6 Verplichtingen en sancties..............................................................................................24
6.7 Uitvoering en financiering..............................................................................................25
6.8 Aanvullend pensioen......................................................................................................25
7. Overlijden.............................................................................................................................25
7.2 Wie is verzekerd?............................................................................................................25
7.3 Nabestaanden- en wezenuitkering.................................................................................26
7.4 Uitvoering en financiering..............................................................................................27
7.5 Aanvullend pensioen......................................................................................................27
8. Kinderen...............................................................................................................................28
8.2 Wie komen in aanmerking voor kinderbijslag en het kindgebonden budget?..............28
8.3 Kinderbijslag...................................................................................................................29
8.4 Kindgebonden budget....................................................................................................29
8.5 Uitvoering en financiering..............................................................................................30
9. Gezondheidszorg..................................................................................................................30
9.2 Zvw en Wlz.....................................................................................................................30
9.3 Wmo 2015......................................................................................................................34
10. Behoeftigheid.....................................................................................................................36
10.2 De Participatiewet........................................................................................................36
10.3 TW, IOAW, IOAZ en IOW...............................................................................................42
11. Re-integratie.......................................................................................................................44
11.2 Re-integratieondersteuning UWV................................................................................44
11.3 Gemeentelijke re-integratieondersteuning..................................................................45
11.4 Banenafspraak en quotumregeling..............................................................................46
12. Handhaving.........................................................................................................................47
12.2 Terugvordering.............................................................................................................47
12.3 Sancties.........................................................................................................................47
12.4 Strafrechtelijke vervolging............................................................................................49
12.5 Huisbezoek...................................................................................................................49
12.6 Sociale zekerheid en detentie......................................................................................50
, 13. Internationaal.....................................................................................................................50
13.2 Bronnen van het internationale socialezekerheidsrecht..............................................50
13.3 Sociale zekerheid en internationale grondrechten......................................................51
13.4 Normverdragen inzake sociale zekerheid.....................................................................52
13.6 EU-coördinatierecht.....................................................................................................52
13.7 Bi- en multilaterale coördinatieverdragen...................................................................55
Ultrakort rechtenschema (Wie heeft recht op wat?)...............................................................55
UNIVERSELE TENTAMENBOOM!!!............................................................................................59
De verschillen tussen regelingen..............................................................................................60
Top 10 Beslisbomen..................................................................................................................62
De 10 tentamenformules.........................................................................................................67
Eén universele tentamenbeslisboom.......................................................................................67
1. Inleiding
1.1 Sociale zekerheid: wat is dat eigenlijk?
Sociale zekerheid omvat het geheel van regelingen waarmee de overheid personen beschermt tegen sociale
risico’s die hun inkomen, bestaanszekerheid of maatschappelijke participatie bedreigen.
Belangrijke sociale risico’s zijn:
Risico Voorbeelden van bescherming
Ziekte loondoorbetaling, Ziektewet
Arbeidsongeschiktheid WIA, Wajong
Werkloosheid WW
Ouderdom AOW
Overlijden Anw
Kinderen kinderbijslag, kindgebonden budget
Zorg Zvw, Wlz, Wmo
Onvoldoende inkomen Participatiewet
Sociale zekerheid heeft daarmee twee hoofdfuncties:
1. Inkomensbescherming → voorkomen of beperken van inkomensverlies.
2. Bestaanszekerheid → waarborgen van een minimaal sociaal-economisch bestaan.
