Begrippen complexe contexten
Begrip Definitie
Systeemtheorie Beschouwt fenomeen niet als losstaande onderdelen,
maar als een geheel van elementen die constant in
wisselwerking staan met elkaar en hun omgeving.
Contextuele/ Focus ligt hierbij op het begrijpen van cliënten door
interngeneratio niet alleen naar het individu te kijken, maar naar de
nele geschiedenis en de dynamiek van hun hele
systeemtheorie familiesysteem over meerdere generaties heen.
Ivan Hongaars Amerikaans psychiater. 1 van de eerste
Boszormenyi – familietherapeuten. Is de grondlegger van de
Nagy contextuele hulpverlening.
Hij merkte de kracht van familiebanden op doorheen
generaties en andere relaties in ons leven.
Context Verwijst naar het netwerk van betekenisvolle relaties.
Directe Gezin waar iemand is opgegroeid of waar hij op dit
familierelaties moment deel van uitmaakt: vader, moeder, broers,
zussen, ...
Intergeneration Behoren ook tot de context van de persoon:
ele grootouders, ouders, kinderen en kleinkinderen.
familierelaties
Gegeven Je wordt ‘geboren’ in dit gezin of deze familie. Mensen
relaties horen onlosmakelijk bij elkaar. De relaties zijn
‘gegeven’ en worden niet verbroken.
Je houdt nooit op iemands vader, moeder, kind te
zijn... ook al is er al jaren geen contact.
Verworven Relaties die iemand in de loop van zijn leven opdoet,
relaties die je verwerft. Bijvoorbeeld: klasgenoten, buren,
vrienden, collega’s, ... .
Deze relaties kunnen ‘verbroken’ worden.
Combinatie van Situaties waarin het gezins- of familieverband van
gegeven en mensen niet (alleen) uit gegeven maar ook uit
verworven verworven relaties bestaan.
relaties Bijvoorbeeld: adoptie- of pleegkinderen – nieuw
samengestelde gezinnen, regenbooggezinnen.
Dynamische De feitelijke en actieve relaties die je hebt met
verbondenheid betekenisvolle persoenen in je leven.
Zijnsorde Betekent dat de verbondenheid een vaststaand feit is:
je bent onlosmakelijk verbonden met je familie door je
loutere bestaan.
Ethische Mensen zijn niet alleen biologisch, maar ook moreel
verbondenheid met elkaar verbonden. Men is verantwoordelijk voor
de consequenties van de acties binnen die relaties.
Ethisch Balans van geven en ontvangen centraal.
principe/
gegeven
Meerzijdige/ Handelen in het belang van alle betrokkenen, ook
veelzijdige afwezigen en zij uit vorige generaties.
,partijdigheid Door hun belangen & ervaren onrecht te erkennen &
hun verdiensten zichtbaar te maken.
Eerste Vormt het fundament van de relationele werkelijkheid.
dimensie: de Het gaat hierbij om de harde, objectieve gegevens
dimensie van van iemands leven.
de feiten
Objectieve Dit zijn zaken die werkelijk hebben plaatsgevonden en
gebeurtenissen iemands bestaan direct beïnvloeden. Kan biologisch
en situationeel zijn of ingerijpende
levensgebeurtenissen.
Sociaal- Factoren zoals langdurige werkloosheid of het
economische meemaken van een oorlog worden hier onder gezien.
omstandighede
n
Onrecht Gebeurtenissen of omstandigheden die een
beschadigend effect hebben op iemands leven.
Verdelend Onrecht waaraan niemand direct schuld heeft of
onrecht iemand verantwoordelijk voor is. Het overkomt een
mens en heeft consequenties voor zijn leven en de
volgende generatie. Bijvoorbeeld: ziekte, overlijden,
epidemie.
Vergeldend Onrecht en leed dat mensen elkaar bewust of
onrecht onbewust aandoen. Er is iemand verantwoordelijk
voor wat er is gebeurd of aangedaan. Bijvoorbeeld:
verwaarlozing, misbruik,...
Tweede Hier draait het om de binnenwereld van een persoon.
dimensie: de
dimensie van
de psychologie
Internalisering Hoe gaat iemand informatie uit de externe omgeving
en relaties opnemen en eigen maken?
Derde Deze laag kijkt naar wat er tussen mensen gebeurt en
dimensie: wat je letterlijk kunt zien. Het zijn waarneembare
dimensie van patronen.
de interacties
Zondebokmech Iemand de schuld geven van alle problemen
anismen
Triadevorming Twee mensen die samenspannen tegen een derde.
& coalities
Machtsverhoudi Wie het voor het zeggen heeft.
ng
Rolverschillen Hoe de rollen verdeeld zijn.
Vierde De meest cruciale laag en vormt de hoeksteen van de
dimensie: de gehele contextuele bandering. De focus ligt hier op de
dimensie van morele balans binnen relaties.
de relationele
ethiek
Intersubjectivite Kan enkel door de betrokkenen zelf worden bepaald.
it
, Geven Gaat over zorg dragen voor de ander. Dit gebeurt niet
omdat het moet, maar vanuit een verlangen om
verbonden te zijn. Kan materiaal met spullen, geld, ...
of immaterieel met liefde, aandacht, ...
Ontvangen Gaat om het erkennen van de ander als een
‘belangrijke ander’. Door te ontvangen laat je aan de
gever zien dat zijn of haar inspanning gewaardeerd
wordt. (=Wederkerigheid).
Roulerende Wanneer deze balans ernstig verstoord raakt, ontstaat
rekening dit. Dit betekent dat de ‘schuld’ of het tekort wordt
meegenomen naar andere relaties of volgende
generaties om daar (vaak onbewust) te worden
vereffend.
Rechtvaardighe In een relatie wanneer de balans van geven & nemen
id op lange termijn in evenwicht is. (= Altijd in
beweging).
Natuurrecht Een reserve aan recht (om zorg, aandacht, liefde te
krijgen) dat ze niet moeten verdienen het recht om te
geven (vertrouwen, leeftijd, gepaste zorg, ...).
Bestaansrecht Wanneer ouders de giften van hun kind zien en
erkennen.
Existensiële Het kind ontvang onvoorwaardelijk en kan enkel deze
schuld tussen schuld aflossen door te investeren in het nageslacht
ouder en kind en te zorgen voor de volgende generatie.
Existentiële Dit is de onverwoestbare band die ontstaat door de
loyaliteit/ geboorte. Het is krachtig & onverwoestbaar. Het kind
zijnsloyaliteit is loyaliteit aan ouders verschuldigd, ouders zijn
verantwoordelijk voor hun kind. Kan ook niet
verbroken worden wanneer er geen contact meer is.
Verworven Dit is de loyaliteit die groeit en zich ontwikkelt op
loyaliteit basis van de persoonlijke investeringen die beide
partijen in een relatie doen. Is van toepassing op
relaties met ouders, maar ook op gekozen relaties
zoals met partners en vrienden.
Verticale Loyaliteit die opeenvolgende generaties verbindt,
loyaliteit tussen generaties.
Verticale Dit betekent dat de relatie niet gelijkwaardig is.
asymmetrische Het kind is in eerste instantie gerechtigd meer te
loyaliteit ontvangen dan te geven. De ouder heeft in die balans
meer verantwoordelijkheid voor het kind. (Zoals het
hoort).
Horizontale Loyaliteit tussen mensen die op dezelfde lijn staan,
loyaliteit zoals partners, broers/ zussen, vrienden of collega’s.
Horizontaal Betrokkenen staan op voet van gelijkheid ->
symmetrisch & wederzijdse rechten & verplichtingen. Broer – zus
intrinsiek relatie is horizontale loyaliteit maar gekenmerkt door
wederkerige existentiële verbondenheid.
loyaliteit
Onzichtbare of Ontstaat wanneer een kind niet openlijk loyaal mag
Begrip Definitie
Systeemtheorie Beschouwt fenomeen niet als losstaande onderdelen,
maar als een geheel van elementen die constant in
wisselwerking staan met elkaar en hun omgeving.
Contextuele/ Focus ligt hierbij op het begrijpen van cliënten door
interngeneratio niet alleen naar het individu te kijken, maar naar de
nele geschiedenis en de dynamiek van hun hele
systeemtheorie familiesysteem over meerdere generaties heen.
Ivan Hongaars Amerikaans psychiater. 1 van de eerste
Boszormenyi – familietherapeuten. Is de grondlegger van de
Nagy contextuele hulpverlening.
Hij merkte de kracht van familiebanden op doorheen
generaties en andere relaties in ons leven.
Context Verwijst naar het netwerk van betekenisvolle relaties.
Directe Gezin waar iemand is opgegroeid of waar hij op dit
familierelaties moment deel van uitmaakt: vader, moeder, broers,
zussen, ...
Intergeneration Behoren ook tot de context van de persoon:
ele grootouders, ouders, kinderen en kleinkinderen.
familierelaties
Gegeven Je wordt ‘geboren’ in dit gezin of deze familie. Mensen
relaties horen onlosmakelijk bij elkaar. De relaties zijn
‘gegeven’ en worden niet verbroken.
Je houdt nooit op iemands vader, moeder, kind te
zijn... ook al is er al jaren geen contact.
Verworven Relaties die iemand in de loop van zijn leven opdoet,
relaties die je verwerft. Bijvoorbeeld: klasgenoten, buren,
vrienden, collega’s, ... .
Deze relaties kunnen ‘verbroken’ worden.
Combinatie van Situaties waarin het gezins- of familieverband van
gegeven en mensen niet (alleen) uit gegeven maar ook uit
verworven verworven relaties bestaan.
relaties Bijvoorbeeld: adoptie- of pleegkinderen – nieuw
samengestelde gezinnen, regenbooggezinnen.
Dynamische De feitelijke en actieve relaties die je hebt met
verbondenheid betekenisvolle persoenen in je leven.
Zijnsorde Betekent dat de verbondenheid een vaststaand feit is:
je bent onlosmakelijk verbonden met je familie door je
loutere bestaan.
Ethische Mensen zijn niet alleen biologisch, maar ook moreel
verbondenheid met elkaar verbonden. Men is verantwoordelijk voor
de consequenties van de acties binnen die relaties.
Ethisch Balans van geven en ontvangen centraal.
principe/
gegeven
Meerzijdige/ Handelen in het belang van alle betrokkenen, ook
veelzijdige afwezigen en zij uit vorige generaties.
,partijdigheid Door hun belangen & ervaren onrecht te erkennen &
hun verdiensten zichtbaar te maken.
Eerste Vormt het fundament van de relationele werkelijkheid.
dimensie: de Het gaat hierbij om de harde, objectieve gegevens
dimensie van van iemands leven.
de feiten
Objectieve Dit zijn zaken die werkelijk hebben plaatsgevonden en
gebeurtenissen iemands bestaan direct beïnvloeden. Kan biologisch
en situationeel zijn of ingerijpende
levensgebeurtenissen.
Sociaal- Factoren zoals langdurige werkloosheid of het
economische meemaken van een oorlog worden hier onder gezien.
omstandighede
n
Onrecht Gebeurtenissen of omstandigheden die een
beschadigend effect hebben op iemands leven.
Verdelend Onrecht waaraan niemand direct schuld heeft of
onrecht iemand verantwoordelijk voor is. Het overkomt een
mens en heeft consequenties voor zijn leven en de
volgende generatie. Bijvoorbeeld: ziekte, overlijden,
epidemie.
Vergeldend Onrecht en leed dat mensen elkaar bewust of
onrecht onbewust aandoen. Er is iemand verantwoordelijk
voor wat er is gebeurd of aangedaan. Bijvoorbeeld:
verwaarlozing, misbruik,...
Tweede Hier draait het om de binnenwereld van een persoon.
dimensie: de
dimensie van
de psychologie
Internalisering Hoe gaat iemand informatie uit de externe omgeving
en relaties opnemen en eigen maken?
Derde Deze laag kijkt naar wat er tussen mensen gebeurt en
dimensie: wat je letterlijk kunt zien. Het zijn waarneembare
dimensie van patronen.
de interacties
Zondebokmech Iemand de schuld geven van alle problemen
anismen
Triadevorming Twee mensen die samenspannen tegen een derde.
& coalities
Machtsverhoudi Wie het voor het zeggen heeft.
ng
Rolverschillen Hoe de rollen verdeeld zijn.
Vierde De meest cruciale laag en vormt de hoeksteen van de
dimensie: de gehele contextuele bandering. De focus ligt hier op de
dimensie van morele balans binnen relaties.
de relationele
ethiek
Intersubjectivite Kan enkel door de betrokkenen zelf worden bepaald.
it
, Geven Gaat over zorg dragen voor de ander. Dit gebeurt niet
omdat het moet, maar vanuit een verlangen om
verbonden te zijn. Kan materiaal met spullen, geld, ...
of immaterieel met liefde, aandacht, ...
Ontvangen Gaat om het erkennen van de ander als een
‘belangrijke ander’. Door te ontvangen laat je aan de
gever zien dat zijn of haar inspanning gewaardeerd
wordt. (=Wederkerigheid).
Roulerende Wanneer deze balans ernstig verstoord raakt, ontstaat
rekening dit. Dit betekent dat de ‘schuld’ of het tekort wordt
meegenomen naar andere relaties of volgende
generaties om daar (vaak onbewust) te worden
vereffend.
Rechtvaardighe In een relatie wanneer de balans van geven & nemen
id op lange termijn in evenwicht is. (= Altijd in
beweging).
Natuurrecht Een reserve aan recht (om zorg, aandacht, liefde te
krijgen) dat ze niet moeten verdienen het recht om te
geven (vertrouwen, leeftijd, gepaste zorg, ...).
Bestaansrecht Wanneer ouders de giften van hun kind zien en
erkennen.
Existensiële Het kind ontvang onvoorwaardelijk en kan enkel deze
schuld tussen schuld aflossen door te investeren in het nageslacht
ouder en kind en te zorgen voor de volgende generatie.
Existentiële Dit is de onverwoestbare band die ontstaat door de
loyaliteit/ geboorte. Het is krachtig & onverwoestbaar. Het kind
zijnsloyaliteit is loyaliteit aan ouders verschuldigd, ouders zijn
verantwoordelijk voor hun kind. Kan ook niet
verbroken worden wanneer er geen contact meer is.
Verworven Dit is de loyaliteit die groeit en zich ontwikkelt op
loyaliteit basis van de persoonlijke investeringen die beide
partijen in een relatie doen. Is van toepassing op
relaties met ouders, maar ook op gekozen relaties
zoals met partners en vrienden.
Verticale Loyaliteit die opeenvolgende generaties verbindt,
loyaliteit tussen generaties.
Verticale Dit betekent dat de relatie niet gelijkwaardig is.
asymmetrische Het kind is in eerste instantie gerechtigd meer te
loyaliteit ontvangen dan te geven. De ouder heeft in die balans
meer verantwoordelijkheid voor het kind. (Zoals het
hoort).
Horizontale Loyaliteit tussen mensen die op dezelfde lijn staan,
loyaliteit zoals partners, broers/ zussen, vrienden of collega’s.
Horizontaal Betrokkenen staan op voet van gelijkheid ->
symmetrisch & wederzijdse rechten & verplichtingen. Broer – zus
intrinsiek relatie is horizontale loyaliteit maar gekenmerkt door
wederkerige existentiële verbondenheid.
loyaliteit
Onzichtbare of Ontstaat wanneer een kind niet openlijk loyaal mag
