Samenvatting anatomie: de 5
systemen
Wat zijn de 5 systemen?
Passief
o Osteologie (botten) + artrologie (gewrichten) skelet
Actief
o Myologie (spieren) beweging
Voorziening + sturing
o Vascularisatie (bloedvaten) + innervatie (zenuwen)
Wat is osteologie?
Leer van de botten (ossa) vorm + structuur + ontwikkeling + functie
Bot levend bindweefsel met verkalkte matrix zacht + nat loopt bloed door
Functies
o ondersteuning geven lichaam vorm
o bescherming schedel beschermt hersenen, ribben beschermen longen,…
o beweging bewegen als hefbomen
o bloedaanmaak in beenmerg
o mineralen opslaan Calcium + fosfaat
~206 botten skelet
o Axiaal skelet ~80 centrale as van lichaam (schedel, ribben,…)
o Appendiculair skelet ~126 alles dat aan centrale as hangt (benen, armen,
schoudergordel,…) membrum superius + inferius
o Verschil in aantal botten afh van sesamoiden+ samensmeltingen
Welke typen botten zijn er?
Ossa longa lange botten (femur/humerus)
o Epiphysis – metaphysis – diaphysis –
metaphysis – epiphysis
o Epiphysis uiteinde vh bot
o Diaphysis Schacht met cavum medullare
(beenmergholte)
o Metaphysis overgangszone epi- en
diaphysis
o Cartilago epiphysialis groeischijf
o Foramen nutricium doorgang voor bloedvaten naar bot
Ossa brevia korte botten (handwortelbeentjes)
Ossa plana platte botten (scapula) bescherming + spieraanhechting
Ossa irregularia onregelmatige botten (vertebrae, wervels)
, Ossa composita samengestelde botten (os coxae)
Ossa pneumatica luchthoudende botten (sinussen) resonantie
Ossa sesamoidea zaadvormige botjes in pezen (patella) vergroot hefboomarm
van spier
Hoe is een bot opgebouwd?
Van buiten naar binnen periosteum – substantia compacta – substantia spongiosa
– endosteum – cavum medullare
o Periosteum buitenste vlies bloedvaten + zenuwen + cellen die zorgen
voor botopbouw
o Substantia compacta dichte harde buitenlaag bestaat uit osteonen
(cilindrische bouwstenen) sterk onder belasting
o Substantia spongiosa netwerk van balkjes (trabeculae) lichter en vangt
schokken op
o Endosteum binnenste vlies bekleedt de holtes
o Cavum medullare centrale holte kan bloedvaten doorlaten
Sharpey-vezels collageenvezels verankeren periosteum in het bot
Wat zijn de verschillende botcellen?
Osteoblasten bouwende cellen maken osteoïd zacht matje eiwitten
mineraliseren die hard bot
Osteocyten rijpe botcellen ingebed in lacunae in botmatrix onderhouden
het bot
Osteoclasten grote meerkernige cellen afbrekend
Osteoprogenitorcellen stamcellen in periosteum / endosteum die osteoblasten
worden
Bone turnover constant evenwicht osteoblast + osteoclast vernieuwing van bot
onderhouding
o Bij verstoring van dat evenwicht bv osteoporose
Welke soorten botvorming zijn er?
Desmaal intramembraneus rechtstreeks vanuit mesenchymaal bindweefsel
immatuur bot functionele remodelling ifv het lichaam lamellair bot matuur
bot
o Bv. Schedeldak + mandibula + …
Enchondraal onrechtstreeks via hyalien kraakbeen kraakbeenmodel verbeent
immatuur bot functionele remodelling ifv het lichaam lamellair bot
matuur bot
o Bv. Lange botten vh lidmaat (humerus, femur,…)
Wat zijn de stadia van lengtegroei?
systemen
Wat zijn de 5 systemen?
Passief
o Osteologie (botten) + artrologie (gewrichten) skelet
Actief
o Myologie (spieren) beweging
Voorziening + sturing
o Vascularisatie (bloedvaten) + innervatie (zenuwen)
Wat is osteologie?
Leer van de botten (ossa) vorm + structuur + ontwikkeling + functie
Bot levend bindweefsel met verkalkte matrix zacht + nat loopt bloed door
Functies
o ondersteuning geven lichaam vorm
o bescherming schedel beschermt hersenen, ribben beschermen longen,…
o beweging bewegen als hefbomen
o bloedaanmaak in beenmerg
o mineralen opslaan Calcium + fosfaat
~206 botten skelet
o Axiaal skelet ~80 centrale as van lichaam (schedel, ribben,…)
o Appendiculair skelet ~126 alles dat aan centrale as hangt (benen, armen,
schoudergordel,…) membrum superius + inferius
o Verschil in aantal botten afh van sesamoiden+ samensmeltingen
Welke typen botten zijn er?
Ossa longa lange botten (femur/humerus)
o Epiphysis – metaphysis – diaphysis –
metaphysis – epiphysis
o Epiphysis uiteinde vh bot
o Diaphysis Schacht met cavum medullare
(beenmergholte)
o Metaphysis overgangszone epi- en
diaphysis
o Cartilago epiphysialis groeischijf
o Foramen nutricium doorgang voor bloedvaten naar bot
Ossa brevia korte botten (handwortelbeentjes)
Ossa plana platte botten (scapula) bescherming + spieraanhechting
Ossa irregularia onregelmatige botten (vertebrae, wervels)
, Ossa composita samengestelde botten (os coxae)
Ossa pneumatica luchthoudende botten (sinussen) resonantie
Ossa sesamoidea zaadvormige botjes in pezen (patella) vergroot hefboomarm
van spier
Hoe is een bot opgebouwd?
Van buiten naar binnen periosteum – substantia compacta – substantia spongiosa
– endosteum – cavum medullare
o Periosteum buitenste vlies bloedvaten + zenuwen + cellen die zorgen
voor botopbouw
o Substantia compacta dichte harde buitenlaag bestaat uit osteonen
(cilindrische bouwstenen) sterk onder belasting
o Substantia spongiosa netwerk van balkjes (trabeculae) lichter en vangt
schokken op
o Endosteum binnenste vlies bekleedt de holtes
o Cavum medullare centrale holte kan bloedvaten doorlaten
Sharpey-vezels collageenvezels verankeren periosteum in het bot
Wat zijn de verschillende botcellen?
Osteoblasten bouwende cellen maken osteoïd zacht matje eiwitten
mineraliseren die hard bot
Osteocyten rijpe botcellen ingebed in lacunae in botmatrix onderhouden
het bot
Osteoclasten grote meerkernige cellen afbrekend
Osteoprogenitorcellen stamcellen in periosteum / endosteum die osteoblasten
worden
Bone turnover constant evenwicht osteoblast + osteoclast vernieuwing van bot
onderhouding
o Bij verstoring van dat evenwicht bv osteoporose
Welke soorten botvorming zijn er?
Desmaal intramembraneus rechtstreeks vanuit mesenchymaal bindweefsel
immatuur bot functionele remodelling ifv het lichaam lamellair bot matuur
bot
o Bv. Schedeldak + mandibula + …
Enchondraal onrechtstreeks via hyalien kraakbeen kraakbeenmodel verbeent
immatuur bot functionele remodelling ifv het lichaam lamellair bot
matuur bot
o Bv. Lange botten vh lidmaat (humerus, femur,…)
Wat zijn de stadia van lengtegroei?
