• Wrong document? Swap it for free
  • Written by students who passed
  • Immediately available after payment
  • Read online or as PDF
Sell
Where do you study
Your language
Document preview thumbnail
Preview 4 out of 148 pages
Summary

Samenvatting Fiscaal recht | Begrippen en principes | KU Leuven | 2025/26

Document preview thumbnail
Preview 4 out of 148 pages

Deze studiestof behandelt Hoofdstuk I van Fiscaal recht aan KU Leuven, gericht op Bachelor Rechten studenten. Het bevat alles uit de powerpoint + les-notities + het boek. Geslaagd in de eerste zit!

Content preview

BI = belastbaar inkomen



FISCAAL RECHT 2026

HOOFDSTUK I: BEGRIPPEN EN PRINCIPES

1. HET BEGRIP ‘BELASTING’

Geen algemene definitie: niet in Gw of fiscale wetgeving gedefinieerd

Een belasting is een door de overheid eenzijdig opgelegde en verplichte bijdrage op personen of feiten die een
band hebben met het territorium waarop de overheid gezag uitoefent en die bestemd is om diensten van
algemeen nut te financieren.

Dus essentiële kenmerken volgens GwH en HvC een belasting is:

- Een door de overheid
- Eenzijdig opgelegde en verplichte bijdrage
- Op personen of feiten die een band hebben met een territorium waarop de overheid gezag uitoefent;
en
- Die bestemd is om diensten van algemeen nut te financieren



1. De soevereiniteit ligt bij de overheid, aangezien zij als enige belastingen kan opleggen (particulieren en
ondernemingen kunnen dit niet).
- belang belasting: beschermingsmechanismes in de GW – van zodra het kwalificeert als belasting –
altijd gestemd door een wet (parlement) omdat wij een democratische controle op de belasting
uitoefenen) + 172 GW gelijkheidsbeginsel: geen voorrechten tav belastingen
- ”in cash” aan de OH: belastingen zijn niet altijd in geld geweest
o Bv: via goederen of diensten (Rwanda: burgers moeten 1x per jaar op straat komen en de
publieke ruimtes opruimen) – verplicht in algemeen belang, dienst tav OH
o Bv: Vlaamse erfbelasting op het verkrijgen van goederen door overlijden van de erflater
(keuze om de belasting te voldoen in kunstwerken – deze afdragen ad OH
- De fiscale soevereiniteit ligt bij de OH om belastingen te heffen (de OH heft belastingen omdat het
kan, zij de macht hebben de belastingen op te heffen)
o Versch oh kunnen tegelijk belastingen heffen waardoor er meerdere over hetzelfde
belastingen w gehoffen
o In principe mag je geen belasting heffen op materie die belast w door andere OH
- Belastingen orden gehoffen door de FOD (fiscus): controle uitvoeren
o Zij knn zelf een uitvoerbare titel creëren: uw belastingschuld inschrijven in de kohieren (=
grote boeken met namen v alle burgers, naast die naam kwam uw belastingschuld te
staan) en zo u belasting bij u thuis komen innen indien wanbetaling
o Fiscaal recht is van O.O. : de feitenrechter moet het fiscaal recht dus ambtshalve
toepassen

2. Eenzijdig en verplicht
- Geen keuzemogelijkheid (openbare orde).= elke ps die volgens de toepasselijke fiscale wetgeving
belasting verschuldigd is, moet deze betalen.
- Waarom? Economische redenen: risico op marktfalen bij publieke goederen en schaalvoordelen
o Publieke goederen en middelen: voor iedereen beschikbaar, niet mogelijk om iemand uit te
sluiten van die middelen
o Onmogelijk voor defensie om alle BE burgers te beschermen behalve degene die geen belasting
zouden betalen – zij beschermen iedereen (dus publ goederen = waar het moeilijk is om bp
mensen uit te sluiten)
o Bepaalde schaalvoordelen worden bereikt door de OH als ze gecentraliseerd en geregeld zijn
vanuit kostenefficiëntie (bv: brandweerkazernes)


1

, BI = belastbaar inkomen


§ Is een verkeersboete een belasting of niet (verplichting vd OH – geen keuze of je betaald
of niet – maar heeft een bestraffend karakter dus GEEN belasting, alle
beschermingsmechanismes spelen hier niet)
§ Woning van de OH huren: huurgeld ad OH is verplicht aan de OH maar geen belasting –
niet ih algemeen belang (want je krijgt er iets voor in de plaats)
- Niet alle betalingen aan de overheid zijn echter belastingen: giften en vrijwillige betalingen ad OH
bv.omdat er geen wettelijke verplichting is. Zelfde met retributies, betalingen verschuldigd uit
buitencontractuele ah.
- Sancties en dwangmaatregelen als een belastingsplichtinge weigert

3. Territorialiteit
- Gevolg van soevereiniteit
- Overheid kan slechts belasten
o Discretionaire bevoegdheid OH om te kiezen wat ze met de belastingen doen
- als er een voldoende band (‘nexus’) is met het territorium.
o Enkel belastingen heffen op personen die zich op ons grondgebied bevinden (daarop mag de
OH belastingen heffen) = nexus (bp band met het grondgebied: vb wonen, transactie)
o Personen of goederen zonder band met BE kunnen wij niet belasten (NL die in NL
werkt&woont)
o Buitenlandse fiscus die wilt dat je belastingen betaald heeft geen bevoegdheid en dient dus
niet nageleefd te worden
o Voldoende band = buitenlander die werkt op ons grondgebied of een onroerend goed heeft
op ons grondgebied
- Digitale economie?
o Je koopt een pakket online en w hier geleverd, je consumeert de kleding & betaald hiervoor =
verloren belastinsov voor BE omdat dat geld in china (bv) terecht komt en daarom BE de
mogelijkheid verliest om belastingen te heffen

4. Voor algemeen nut
- Er is slechts sprake van een belasting als ze bedoeld is om diensten van algemeen nut te
financieren.
- Uitgave dient om kosten van de overheid te dekken
- Politiek discretionair
- Afwezigheid aanwijsbare en individuele tegenprestatie (maar wel gebuik van overheidsdiensten
MAG)
o Bijgevolg: verplichting om te betalen ongeacht gebruik openbare goederen/diensten

2. ANDERE HEFFINGEN EN BIJZONDERE CATEGORIËN

Opgelet: formele benaming is niet relevant  Soms wordt de connotatie van belasting gebruikt voor politieke
doeleinden, hier moet je voorbij kijken en focussen op de voorwaarden van de vorige slides


2.1 RETRIBUTIES

- Vergoeding voor tegenprestatie door overheid in rechtstreeks en onmiddellijk belang begunstigde
(geïndividualiseerde dienst) – dus in ruil voor een bp dienstverlening
o Bv: tolgelden, sticker in oostenrijk kopen, haven- en kaaigelden, parkeergeld en vergoedingen
voor begrafenvervoer (als die dinsten door de oh/ oh-instantie werden geldeverd)
- Retributie is dus geen belasting
o Want het verplichte karakter ontbreekt (je kan bv een omweg nemen en niet door Oostenrijk
rijden)
o Je krijgt ook iets in de plaats
o Dus alle beschermingsbeginselen w niet toegepast
- Beroep op dienst uit eigen belang
- Bedrag van de retributie moet in redelijke verhouding staan tot de verleende dienst – anders is het toch
een belasting

2

, BI = belastbaar inkomen


o De opbrengst van de retributie moet gebruikt w om de uitgaven te dekken die de overheid
gedaan heeft om de dinest te verstrekken – zo niet? Belasting. Dus:
 Het bedrag mag niet onredelijk hoog zijn + of onredelijk laag (drm zijn rolrechten
belastingen – belasting bij inleiden geding in RB want dit is veel lager dan de werkelijke
rechtspleging)
- Discussie omtrent ‘individueel beslissingsmoment’ (cf. “combi-taxen”)
o Bv: combi-taxen: gemeenten zijn steeds opzoek naar nieuwe soorten belastingen om geld te
krijgen. Op een bepaald moment werden heel wat gemeenten geconfronteerd door de mensen
die op kosten van gemeenten een gratis rit naar huis krijgen – wouden de gemeenten niet meer
(w agenten en benzine betalen voor die rit)  dus mensen moesten betalen voor dit ritje naar
huis
 Belasting of niet?  geen retributie want daarvoor moet je kunnen kiezen (half
bewusteloos op straat is geen beslissingsrecht)  andere zeiden v duidelijk dat je hier
iets voor in de plaats krijgt: transportdienst
 Vanaf nu worden zo’n taxen verboden om discussie uit de weg te gaan
o Bv: het feit dat de overheidsprestatie (registratie van de hond) niet uitsluitend of hoofdzakelijk
ten gunste is van de heffingsplichtige (eigenaar vd hond) gebuerde, neemt niet weg dat het om
een retributie ging


2.2 SOCIALEZEKERHEIDSBIJDRAGEN

- Gesteund op het solidariteits-en het verzekeringsbeginsel (bijdrageplicht
schept recht op ontvangst voordelen), viseren specifieke aanwending
(bepaalde uitgaven)
- Nuance GrwH 2021: “een voldoende relevante band bestaat tussen de
bijdrageplichtigen en het collectief der sociaal verzekerden van wie de
sociale bescherming mede door de bijdrage wordt gefinancierd”.
- Niet betaald aan FOD Financiën maar aan parastatale instellingen belast met
inning ervan
- Inning door RSZ-instellingen: verschil tussen invordering SZ en belasting
vervaagt. Sedert 2017 schept RSZ ook uitvoerbare titel (kohier) maar alleen
nadat uitnodiging tot betaling niet werd gehonoreerd
- Geen jaarlijkse wettelijke controle door parlement

Belasting = sociale zekerheid (vanuit economisch perspectief)
ó Juridisch gezien is er een groot verschil!
o Belastingen – algemeen belang & discretionair beheer (oh doet wat ze wil met de belastingen) 
w voor alles gebruikt
 Verhoogd? Gestemd door het Parlement!
o SZ – inkomsten vd bijdragen worden gebruikt voor heel specifieke doeleinden en voor sociale
risico's te verzekeren (pensioenen, werkloosheid, ziekte, kinderbijslag)  hebben specifieke
bestemming
 Relevantie van onderscheid is afgenomen omdat de opbrengsten vd belastingen deels
gebruikt w om de SZ (pensioenen) te financieren
 Als je uw SZ niet betaald kan de fiscus dat door inschrijven vd schuld vd SZ in het kohier
uw schuld komen innen (=uitv. Titel)
 Verhoogd? Geen wettelijke controle nodig – kan via KB gebeuren! – niet beschermd door
de regels vd belastingen


2.3 VERHAALBELASTINGEN

- Verplichte heffing door overheid n.a.v. specifieke prestatie, ook wanneer belastingplichtige er geen
specifiek voordeel uit haalt (onweerlegbaar vermoeden)
- Maar geen individueel beslissingsmoment voor de betaler ( retributie) dus niet vermijdbaar
o Er is slechts sprake van een retributie als het de rechtsonderhorige vrijstaat om al dan niet gebruik
te maken van de overheidsdienst.


3

, BI = belastbaar inkomen


 Bv: NMBS mocht station uitbereiden maar moest verplicht een verslag voor
brandpreventie aanvragen: geen retributie omdat (1) NMBS mocht niet vrij gebruik
maken van de dienst van de brandweer en (2) de dienst strekt tot voordeel van een AB.
 Bv. aanleg riolering = Gemeente legt fietspad in de straat aan (heeft hier vaak geen geld
voor) – dus vragen een bijdrage aan de bevolking van de straat  je weet wat je voor uw
geld in de plaats krijgt MAAR toch is het een belasting (verplichte betaling ad OH & geen
beslissingsrecht!) dus aan de kenmerken vd belastingen voldaan! => volledige
bescherming


2.4 DIRECTE EN INDIRECTE BELASTINGEN (!!!)
Directe belasting Indirecte belasting
• Raakt een voortdurende toestand en wordt • Treft een voorbijgaand feit of rechtshandeling
periodiek geïnd via aanslag lastens diegene die en wordt afzonderlijk per transactie geïnd
zich in belastbare toestand bevindt (vaak • Bijv. erfbelasting (een voorbijgaand feit en
jaarlijks) wordt geint door de oh – je kan maar 1x
• Bijv. personenbelasting, vennootschapsbelasting overlijden), btw
o Consumptiebelasting: koopt een blik
(en alle andere inkomstenbelastingen)  (= cola in DH, gaat naar kassa en rekent af
viseert een voortdurende toestand, men kijkt – overdracht van het goed en betaling
naar wat u verdient tijdens de periode van 1 triggert de btw: uit de prijs worden de
kalenderjaar – 1 jan 2024 tot 1 dec 2025 belasingen meteen doorgestord naar
middernacht – obv wat je hebt verdiend gaan ze de fiscus.
belastingen heffen. Je moet info aan de fiscus Bijv. belasting op inverkeerstelling (eenmalig op
geven over hoeveel je hebt verdiend, als je dat registratie van uw motorvoertuig op openbare weg)
fout doet word je gestraft),
vennootschapsbelasting (en alle andere
inkomstenbelastingen).
• Bijv. gemeentelijke verhaalbelasting op
rioleringen – voordeel uit riolering voortdurent


2.5 AFWENTELBARE EN NIET-AFWENTELBARE BELASTINGEN
Niet-afwentelbare belasting Afwentelbare belasting
- Economisch gedragen door degene die de wet - De wettelijke schuldenaar wentelt de kost
aanduidt als SA economisch af (geheel/ gedeeltelijk) op een
- Bijv. erfbelasting, personenbelasting derde
- Bijv. accijnzen, douanerechten

Niet- afwentelbaar
- Je blijft het eerste aansprekingspunt van de fiscus

Afwentelbaar
- Je kan de pijn/ kost van de belasting doorschuiven naar een andere persoon
- Bv: accijnzen (geheven op de producenten niet de consumenten – prijzen v diezel verhogen -
regering verhoogt dit dus producent moet belasting betalen waardoor die de prijs van de
benzine afwentelt aan de klanten en inkomstenpijn door gaat schuiven), douanerechten
(Trump die zegt dat hij invoerrechten gaat heffen op goederen die van Europa in Amerika
binnenkomen  de Amerikaanse consumenten zullen degene zijn die die belastingen
moeten betalen


2.6 VORMEN VAN DUBBELE BELASTING

1) Juridische dubbele belasting: dezelfde belastbare basis (bijv. inkomen, vermogen)
wordt in hoofde van dezelfde persoon tweemaal aan dezelfde belasting onderworpen
a. Doet zich vooral voor bij grensoverschrijdende investeringen/activiteiten
b. Eenzelfde belastingplichtige w 2x belast op hetzelfde inkomen (in de
personenbelasting)

4

Document information

Study
Uploaded on
September 26, 2026
Number of pages
148
Written in
2025/2026
Type
Summary
$21.33

Wrong document? Swap it for free Within 14 days of purchase and before downloading, you can choose a different document. You can simply spend the amount again.
Written by students who passed
Immediately available after payment
Read online or as PDF

Sold
0
Followers
0
Items
2
Last sold
-



Why students choose Stuvia

Created by fellow students, verified by reviews

Quality you can trust: written by students who passed their tests and reviewed by others who've used these notes.

Didn't get what you expected? Choose another document

No worries! You can instantly pick a different document that better fits what you're looking for.

Pay as you like, start learning right away

No subscription, no commitments. Pay the way you're used to via credit card and download your PDF document instantly.

Student with book image

“Bought, downloaded, and aced it. It really can be that simple.”

Alisha Student

Working on your references?

Create accurate citations in APA, MLA and Harvard with our free citation generator.

Working on your references?

Frequently asked questions